Gonorrhoea overview

Genel Bakış

Belsoğukluğu (gonore), cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyondur. Bakteriler (mikroplar) vücuda girdiğinde, genellikle cinsel organlarda, anüste veya boğazda enfeksiyona neden olur. Tedavi edilmezse ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir, ancak doğru tedaviyle tamamen iyileşir.

Dünyada oldukça yaygındır. Türkiye'de de görülmektedir, ancak tam sayı bilinmemektedir.

Her yaştan, her cinsiyetten cinsel olarak aktif kişileri etkileyebilir. Korunmasız cinsel ilişki yaşayanlarda, birden fazla partneri olanlarda daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Erkeklerde: Penisten sarı-yeşil akıntı, idrar yaparken yanma veya ağrı
• Kadınlarda: Vajinal akıntı artışı, idrar yaparken yanma, adet dönemleri arasında kanama
• Anüste: Kaşıntı, akıntı, ağrı
• Boğazda: Boğaz ağrısı (genellikle belirti vermez)

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda belirtiler genellikle cinsel organlarda akıntı, kızarıklık, kaşıntı ve idrar yaparken ağrı şeklinde olur.
• Yeni doğanlarda göz enfeksiyonuna (yenidoğan konjonktiviti) yol açabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Belirtiler genellikle gençlerle aynıdır, ancak kronik hastalıklar nedeniyle belirtiler daha hafif olabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Neisseria gonorrhoeae adlı bakterinin neden olduğu bir enfeksiyondur.
• Enfeksiyon, vajinal, anal veya oral seks yoluyla kişiden kişiye geçer.
• Enfekte bir anneden doğum sırasında bebeğe geçebilir.

Risk faktörleri

• Korunmasız cinsel ilişki (prezervatif kullanmamak)
• Birden fazla cinsel partner
• Yeni partnerle korunmasız ilişki
• Daha önce cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyon geçirmiş olmak
• Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonların sık görüldüğü bir bölgede yaşamak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Şiddetli karın ağrısı, ateş, titreme varsa
• Cinsel organlarda şişlik veya şiddetli ağrı varsa
• Gebelikte belirtiler varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Cinsel organlarda akıntı, yanma veya ağrı fark ederseniz
• Korunmasız cinsel ilişkiden sonra endişeleriniz varsa
• Partnerinizde belsoğukluğu teşhisi konduysa (belirti olmasa bile)

Tanı

Doktor, belirtilerinizi dinledikten sonra enfeksiyonun olduğu bölgeden (idrar, vajina, rahim ağzı, anüs, boğaz) örnek alarak test yapar.

Yapılabilecek testler

• İdrar testi
• Sürüntü testi (enfeksiyon bölgesinden pamuklu çubukla örnek alınması)
• Gram boyama (mikroskopla bakteri görünümü)

Randevunuzda neler beklenir

Test sonuçları genellikle birkaç gün içinde çıkar. Pozitif çıkarsa, doktorunuz size uygun bir tedavi planı oluşturacaktır. Test sırasında hafif bir rahatsızlık hissedebilirsiniz, ancak işlem ağrılı değildir.

Tedavi

Belsoğukluğu antibiyotiklerle tedavi edilir. Tedaviye erken başlanırsa enfeksiyon tamamen temizlenir. Tedavi sırasında ve sonrasında bulaşmayı önlemek için bir hafta boyunca cinsel ilişkiden kaçınılması önerilir.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun verdiği antibiyotikleri tam dozda ve sürede alın.
• Tedavi sırasında cinsel ilişkiye girmeyin.
• Bol su için.
• Cinsel organları temiz ve kuru tutun.

Tıbbi tedaviler

Doktor, enfeksiyon tipine ve yaygınlığına göre uygun antibiyotiği reçete eder. Tedavi genellikle tek doz enjeksiyon veya bir haftalık ağız yoluyla alınan antibiyotikler şeklindedir. Dirençli vakalarda farklı antibiyotikler kullanılabilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Nadiren, oluşan apselerin (iltihap birikmesi) boşaltılması için cerrahi gerekebilir, ancak bu durum genellikle antibiyotik tedavisi ile çözülür.

Bu durumla yaşamak

Tedavi başladıktan sonra belirtiler birkaç gün içinde azalır. Tedavi boyunca dinlenmek ve sağlıklı beslenmek iyileşmeyi hızlandırır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Cinsel partnerlerinizi durumdan haberdar edin, onların da test yaptırmasını sağlayın.
• Tedavi bitene kadar cinsel ilişkiden kaçının.
• Prezervatif kullanarak korunmaya devam edin.

Diyet ve egzersiz

Özel bir diyet gerekmez, ancak bol sıvı almak ve bağışıklığı güçlendiren besinler (meyve, sebze) tüketmek faydalıdır. Hafif egzersizler iyileşme sürecini destekleyebilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Cinsel yolla bulaşan bir hastalık teşhisi almak üzücü ve utanç verici olabilir. Bu hisler normaldir. Tedavinin başarılı olduğunu ve bir daha olmaması için önlem alabileceğinizi unutmayın. Gerekirse bir psikologdan destek alın.

Önleme

Evet, belsoğukluğu önlenebilir. Prezervatif kullanmak en etkili korunma yöntemidir.

Aşılar

Belsoğukluğu için henüz bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Risk altındaki kişilerin yılda bir kez cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar için test yaptırması önerilir. Hamilelerde rutin test yapılır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kadınlarda: Pelvik inflamatuar hastalık (PID) → kısırlık, dış gebelik riski
• Erkeklerde: Epididimit (testislerde iltihap) → kısırlık
• Yaygın enfeksiyon: Eklem iltihabı, cilt döküntüleri, kalp iltihabı
• Yeni doğanlarda: Göz enfeksiyonu ve körlük

Uzun vadeli görünüm

Tedavi edilmezse ciddi sorunlara yol açsa da erken teşhis ve uygun tedavi ile belsoğukluğu tamamen iyileşir. Tedavi sonrası yeniden enfeksiyon olabilir, bu nedenle korunmaya devam etmek önemlidir. Sağlıklı bir gelecek için düzenli kontrollerinizi yaptırın.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Sağlık Bakanlığı Cinsel Sağlık Birimleri · Türkiye
• Cinsel Sağlık Derneği · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.