Guillain Barre awareness

Genel Bakış

Guillain-Barre sendromu (Gullah-Bare şen-dro-mu), bağışıklık sisteminizin yanlışlıkla sinirlerinize saldırması sonucu oluşan nadir bir hastalıktır. Bu saldırı, bacaklardan başlayarak yukarı doğru ilerleyen güçsüzlük ve uyuşmaya neden olur. Çoğu kişi tamamen iyileşir, ancak bazıları için iyileşme aylar sürebilir.

Hayır, Guillain-Barre sendromu nadir bir hastalıktır. Her yıl 100.000 kişiden yalnızca 1-2'sinde görülür. Ancak belirtileri hızla ilerleyebileceği için farkındalık önemlidir.

Her yaştan insanı etkileyebilir, ancak en sık 30-50 yaş arasındaki yetişkinlerde görülür. Kadın ve erkeklerde eşit sıklıkta ortaya çıkar.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Bacaklarda veya ayaklarda başlayan ve yukarı doğru ilerleyen karıncalanma, iğne batması hissi (parestezi)
• Zamanla kollara ve gövdeye yayılan güçsüzlük
• Yürüme güçlüğü, merdiven çıkmada zorlanma
• Yüz kaslarında güçsüzlük (çift görme, mimiklerde azalma)
• Sırt veya bacaklarda ağrı
• Reflekslerde azalma veya kaybolma (örneğin diz kapağı refleksi)

Çocuklarda belirtiler

• Yürüme isteksizliği veya sık sık düşme
• Bacaklarda ağrı veya hassasiyet
• Sinirli davranışlar, uyku bozukluğu
• Yüzde asimetri (bir tarafın daha az hareket etmesi)
• İdrar yapmada zorluk (nadiren)

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Daha şiddetli ve hızlı ilerleyen güçsüzlük
• Denge sorunları ve sık düşmeler
• Yutma güçlüğü (yemek yerken öksürme)
• Bağırsak ve mesane kontrolünün kaybı (daha sık)
• Uzun süreli iyileşme süreci

Nedenler

Ana nedenler

• Guillain-Barre sendromunun kesin nedeni bilinmemektedir. Ancak sıklıkla bir enfeksiyondan sonra ortaya çıkar. En yaygın tetikleyiciler: solunum yolu enfeksiyonları (soğuk algınlığı, grip) ve mide-bağırsak enfeksiyonlarıdır (Campylobacter bakterisi gibi).
• Nadiren grip aşısı gibi aşılardan sonra da görülebilir, ancak bu risk çok düşüktür.

Risk faktörleri

• Son 4-6 hafta içinde geçirilmiş bir enfeksiyon (özellikle solunum yolu veya ishallik hastalıklar)
• Campylobacter jejuni bakterisi ile enfeksiyon (en sık tetikleyici)
• Grip aşısı (çok nadir, milyonda bir vaka)
• Cerrahi girişim veya travma (ender durumlar)
• Lenfoma gibi bazı kanser türleri (çok nadir)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Bacaklarda başlayan ve birkaç saat içinde yayılan uyuşma veya güçsüzlük
• Nefes alırken zorlanma
• Yutma güçlüğü
• Yüzde veya göz hareketlerinde ani değişiklik
• Ani düşmeler veya yürüyememe

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Hafif karıncalanma hissi ancak günlük aktiviteleri etkilemiyorsa
• Aynı belirtiler daha önce de olduysa ve geçtiyse (doktora danışmak yine de önemlidir)
• Son geçirilmiş enfeksiyon sonrası hafif güçsüzlük hissediyorsanız

Tanı

Doktorunuz, belirtilerinizi değerlendirdikten sonra sinir sisteminizi kontrol edecektir. Tanı koymak için bazı testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene: refleksler, kas gücü ve denge testleri
• Elektromiyografi (EMG): sinirlerin ve kasların elektriksel aktivitesini ölçer
• Sinir iletim hızı testi: sinirlerin ne kadar hızlı sinyal gönderdiğini kontrol eder
• Beyin-omurilik sıvısı incelemesi (lomber ponksiyon): omurilik kanalından alınan sıvıda protein seviyesi yüksekliği araştırılır

Randevunuzda neler beklenir

Tanı süreci genellikle birkaç gün sürer. Testler rahatsız edici olabilir ancak ağrılı değildir. Doktorunuz sizi adım adım bilgilendirecektir. Tanı konulduktan sonra tedavi hemen başlatılabilir.

Tedavi

Guillain-Barre sendromunun tedavisinde temel amaç, bağışıklık sisteminin sinirlere saldırmasını durdurmak ve iyileşme sürecini desteklemektir. Tedavi genellikle hastanede yapılır ve erken başlanması sonuçları iyileştirir.

Evde kişisel bakım

• Dinlenme: Vücudun iyileşmesi için bol bol dinlenin
• Fizik tedavi: Kas gücünü korumak ve kaybetmemek için egzersizler yapın (doktor veya fizyoterapist eşliğinde)
• Düzenli aralıklarla pozisyon değiştirin (yatak yaralarını önlemek için)
• Beslenme: Yutma güçlüğü varsa yumuşak gıdalar veya sıvı besinler tüketin
• Duygusal destek: Aileniz ve arkadaşlarınızla konuşun, gerekiyorsa bir psikologdan yardım alın

Tıbbi tedaviler

Hastanede uygulanan başlıca tedaviler plazma değişimi (kandan bağışıklık hücrelerinin temizlenmesi) ve yüksek doz immünoglobulin tedavisidir (damar yoluyla verilen antikorlar). Bu tedaviler hastalığın süresini kısaltır ve iyileşmeyi hızlandırır. Ağrı kesiciler ve kan sulandırıcılar gibi destekleyici ilaçlar da kullanılabilir, ancak doktorunuz size uygun olanları yazacaktır. Bu bilgiler genel amaçlıdır; tedaviniz doktorunuz tarafından belirlenmelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Guillain-Barre sendromunda ameliyat gerekmez. Ancak solunum cihazına bağlanma gibi durumlar için trakeotomi (nefes borusuna küçük bir delik açılması) nadiren yapılabilir. Bu karar doktorunuz tarafından verilir.

Bu durumla yaşamak

Guillain-Barre sendromuyla yaşamak, özellikle hastalığın aktif döneminde zor olabilir. Çoğu kişi birkaç hafta hospitalize edilir ve ardından evde iyileşme süreci başlar. Günlük aktiviteler yardım gerektirebilir: yemek yeme, banyo yapma, giyinme gibi işlerde ailenizden veya bir bakıcıdan destek alabilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli fizik tedavi ve egzersiz programına uyun
• Yorgunluğu yönetmek için dinlenme araları verin
• Evinizde düşme riskini azaltmak için düzenlemeler yapın (halıları sabitleyin, banyoya tutunma barları taktırın)
• Gerektiğinde tekerlekli sandalye veya baston kullanın (geçici olarak)
• Sağlıklı bir diyet ve bol su tüketimiyle genel sağlığınızı destekleyin

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı ve dengeli beslenmek iyileşme sürecine yardımcı olur. Protein açısından zengin besinler (et, süt ürünleri, baklagiller) kas onarımını destekler. Egzersiz, fizyoterapistinizin önerdiği şekilde yapılmalıdır. Aşırı yorgunluk yapmayan, düzenli ve hafif egzersizler (yürüyüş, germe) faydalıdır. Egzersize başlamadan önce mutlaka doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Guillain-Barre sendromu, hızlı gelişen güçsüzlük ve belirsizlik nedeniyle kaygı, depresyon ve strese yol açabilir. Hastalığın seyri hakkında endişelenmek normaldir. Psikolojik destek almak, ailenizle açık iletişim kurmak ve bir destek grubuna katılmak duygusal yükü hafifletebilir. Unutmayın, iyileşme mümkündür ve yalnız değilsiniz.

Önleme

Guillain-Barre sendromunu tamamen önlemenin bilinen bir yolu yoktur. Ancak enfeksiyonlardan korunmak (el hijyeni, aşılar) riski azaltabilir. Nadiren aşılarla ilişkilendirilse de aşı yaptırmamak çok daha büyük risklere yol açar. Sağlığınızla ilgili kararları doktorunuzla konuşun.

Aşılar

Grip ve diğer enfeksiyon aşıları, Guillain-Barre riskini artırmaz. Tam tersine, aşılar enfeksiyonlara karşı koruyarak dolaylı olarak riski azaltır. (Bu bilgiler genel amaçlıdır; aşılarla ilgili sorularınızı doktorunuza danışın.)

Tarama programları

Guillain-Barre sendromu için rutin bir tarama testi yoktur. Tanı ancak belirtiler ortaya çıktığında konur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Solunum yetmezliği (nefes almanın durması)
• Yutma güçlüğü nedeniyle akciğerlere sıvı kaçması (aspirasyon pnömonisi)
• Yatak yaraları (bası ülserleri) nedeniyle enfeksiyon
• Derin ven trombozu (bacaklardaki toplardamarlarda pıhtı oluşması)
• Uzun süreli kas erimesi ve kalıcı güçsüzlük
• Kronik ağrı ve yorgunluk

Uzun vadeli görünüm

Guillain-Barre sendromu korkutucu olabilir, ancak çoğu insan tedaviyle tamamen iyileşir. İyileşme süresi kişiden kişiye değişir: bazıları haftalar içinde iyileşirken, bazıları için aylar veya bir yılı bulabilir. Erken ve uygun tedavi ile iyileşme şansı yüksektir. Kalıcı belirtiler nadirdir ve fizik tedaviyle büyük ölçüde düzelebilir. Umutsuzluğa kapılmayın, desteğe açık olun ve sağlık ekibinizin önerilerine uyun.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.