Haemorrhoids internal
Uluslararası klinik kılavuzlara dayanmaktadır
Genel Bakış
İç hemoroid (basur), kalın bağırsağın son kısmı olan makatın iç kısmında bulunan ve şişen toplardamarlarıdır. Bu damarlar normalde destek dokusu ile yerinde dururken, çeşitli nedenlerle genişleyip sarkabilir. İç hemoroid, genellikle ağrısız kanama ve rahatsızlık hissine neden olur.
Önemli bilgiler
- İç hemoroid, makatın iç kısmında yer alan şişmiş damarlardır.
- Çoğu zaman kendiliğinden veya basit önlemlerle iyileşir.
- Kanama en sık görülen belirtidir; genellikle ağrısızdır.
- Ciddi bir hastalık değildir, ancak doktora danışmak önemlidir.
Evet, iç hemoroid çok yaygındır. Her 10 kişiden 4'ünde hayatlarının bir döneminde hemoroit sorunu görülür.
İç hemoroid, her yaştan insanı etkileyebilir. Ancak 45-65 yaş arasında, hamilelerde, doğum yapmış kadınlarda ve kronik kabızlık çekenlerde daha sık görülür.
Belirtiler
- Makattan çok miktarda kan gelmesi (pıhtılı veya sürekli kanama)
- Ani ve şiddetli makat ağrısı
- Baygınlık, baş dönmesi veya çarpıntı ile birlikte kanama
- ⚠Makattan kanama sonrası rengin koyulaşması veya katran gibi siyah dışkı
- ⚠Hemoroidin dışarıda kalması ve elle içeri itilememesi
- ⚠Şiddetli ağrı, şişlik veya ateşle birlikte kızarıklık
Yaygın belirtiler
- Tuvalet sonrasında parlak kırmızı kan damlaları veya tuvalet kağıdında kan
- Makatta kaşıntı veya rahatsızlık hissi
- Dışkılama sırasında sızıntı hissi
- Makatta şişlik veya dolgunluk hissi
Çocuklarda belirtiler
- Çocuklarda iç hemoroid nadirdir; genellikle kabızlık veya tuvalet eğitimi sırasında zorlanmaya bağlı kanama görülebilir.
Yaşlı yetişkinlerde belirtiler
- Yaşlılarda kabızlık, düşük lifli beslenme ve hareketsizlik nedeniyle hemoroit daha sık görülür.
- Belirtiler daha belirgin olabilir ve prolapsus (sarkma) riski artar.
Nedenler
Ana nedenler
- Kabızlık nedeniyle tuvalette uzun süre ıkınma
- Hamilelik sırasında rahim baskısı ve hormonal değişiklikler
- Doğum sırasında aşırı zorlanma
- Uzun süreli oturma (örneğin, ofis çalışanları veya araç kullananlar)
Risk faktörleri
- Kronik kabızlık veya ishal
- Düşük lifli beslenme ve az su tüketimi
- Obezite
- Ailede hemoroit öyküsü
- Yaşlanma (bağ dokusunun zayıflaması)
- Ağır kaldırma işleri
Ne zaman doktora görünmeli
Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:
- Makattan kanama ilk kez oluyorsa veya kanama miktarı fazlaysa
- şiddetli ağrı veya sarkma varsa
- Dışkıda renk değişikliği (siyah veya koyu kırmızı) fark ederseniz
Şu durumlarda rutin randevu alın:
- Belirtiler birkaç gün içinde geçmiyor veya tekrarlıyorsa
- Kaşıntı, rahatsızlık veya kanama günlük yaşamı etkiliyorsa
- Aile hekiminize veya bir gastroenteroloji uzmanına danışabilirsiniz.
Tanı
Doktorunuz şikayetlerinizi dinledikten sonra fizik muayene yapar. İç hemoroid her zaman dışarıdan görülemeyebilir; bu nedenle makatınızı incelemek için anoskopi veya rektoskopi adı verilen bir alet kullanılır.
Yapılabilecek testler
- Parmakla rektal muayene: Eldivenli bir parmakla makatın içi kontrol edilir.
- Anoskopi: Kısa, ışıklı bir tüple iç hemoroidler görüntülenir.
- Gerekirse kolonoskopi: Bağırsakların tamamını incelemek için yapılır.
Randevunuzda neler beklenir
Muayene genellikle ağrısızdır. Bazı hastalar hafif rahatsızlık hissedebilir. İşlem sırasında doktorunuz size ne yapılacağını adım adım anlatır. Sonuçlar hemen alınır.
Tedavi
Tedavi, hemoroidin derecesine ve belirtilere bağlıdır. Çoğu iç hemoroid evde uygulanan basit yöntemlerle iyileşir. Daha ileri vakalarda tıbbi müdahaleler gerekebilir.
Evde kişisel bakım
- Posalı (lifli) gıdalar tüketin: sebze, meyve, kepekli tahıllar.
- Bol su için (günde en az 8-10 bardak).
- Tuvalette çok uzun süre kalmayın, ıkınmaktan kaçının.
- Ilık oturma banyosu yapın (günde 2-3 kez, 10-15 dakika).
- Tuvalet temizliğinde yumuşak, nemli mendil kullanın.
Tıbbi tedaviler
Doktorunuz, belirtileri azaltmak için çeşitli yöntemler önerebilir. Bunlar arasında kremler, fitiller veya ağızdan alınan damar güçlendirici ilaçlar bulunabilir. Ayrıca ofis ortamında uygulanan lastik bant ligasyonu, skleroterapi veya lazer tedavisi gibi işlemler de yapılabilir. İlaç isimleri ve dozları doktor tarafından belirlenir.
Ameliyat ne zaman düşünülür?
Çok ileri derecede (3. ve 4. evre) iç hemoroidlerde, diğer tedaviler işe yaramazsa cerrahi müdahale (hemoroidektomi) gerekebilir. Bu karar uzman doktor tarafından verilir.
Bu durumla yaşamak
İç hemoroidle yaşamak genellikle zor değildir. Basit önlemlerle belirtiler kontrol altında tutulabilir. Günlük yaşamınızda lifli beslenme ve düzenli egzersiz alışkanlığı edinmek önemlidir.
Yaşam tarzı ipuçları
- Uzun süre oturmaktan kaçının; saat başı kalkıp yürüyün.
- Ağır kaldırırken nefesinizi tutmayın, doğru teknik kullanın.
- Tuvalet ihtiyacınızı ertelemeyin.
- Stresten uzak durun; çünkü stres kabızlığı tetikleyebilir.
Diyet ve egzersiz
Lif oranı yüksek besinler (mercimek, nohut, ıspanak, brokoli, yulaf) tüketin. Günde en az 30 dakika yürüyüş gibi hafif egzersizler yapın. Kabızlığı önlemek için probiyotik yoğurt da faydalı olabilir.
Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli
Hemoroid belirtileri utanç veya endişeye neden olabilir. Bu durumun çok yaygın olduğunu ve tedavi edilebilir olduğunu bilmek rahatlatıcıdır. Gerekirse bir psikolog veya destek grubundan yardım alabilirsiniz.
Önleme
İç hemoroid tamamen önlenemese de riski azaltmak mümkündür. Sağlıklı beslenme, bol su içme, düzenli egzersiz ve tuvalet alışkanlıklarını düzenlemek en etkili yöntemlerdir.
Tarama programları
Özel bir tarama testi yoktur. Ancak makattan kanama gibi belirtiler varsa doktora başvurarak kontrol yaptırmak önemlidir.
Komplikasyonlar
Tedavi edilmezse
- Hemoroidin kan pıhtısı oluşturarak tromboze olması (şiddetli ağrı ve şişlik)
- İç hemoroidin dışarı sarkması (prolapsus) ve elle itilemez hale gelmesi
- Uzun süreli kanama nedeniyle kansızlık (anemi)
Uzun vadeli görünüm
İç hemoroid genellikle iyi huylu ve tedavi edilebilir bir durumdur. Uygun tedavi ve yaşam alışkanlıklarıyla belirtiler kontrol altına alınabilir. Çoğu kişi normal hayatına döner. Ciddi bir hastalık habercisi olmadığı unutulmamalıdır.
Destek bul
Yardım hatları
Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.
Bilgileri her zaman doktorunuzla doğrulayın
Sağlık kılavuzları ülkeye ve bölgeye göre değişir. Bu makaledeki bilgiler uluslararası klinik kılavuzlara dayanmaktadır ancak ülkenizdeki özel kılavuzları, ilaçları veya uygulamaları yansıtmayabilir. Sağlık endişelerinizi her zaman kendi doktorunuz veya sağlık hizmeti sağlayıcınızla görüşün ve yerel ulusal sağlık kılavuzlarına başvurun.
Önemli uyarı Bu bilgiler yalnızca eğitim amaçlıdır. Profesyonel tıbbi tavsiye, tanı veya tedavinin yerini tutmaz. Kendi durumunuzla ilgili mutlaka kalifiye bir sağlık uzmanına danışın. Tıbbi bir acil durum yaşıyorsanız derhal yerel acil servisinizi arayın.
İlgili durumlar
Kaynaklar ve rehberlik
Bu makale eğitim amaçlıdır ve mümkün olduğunda tanınmış sağlık bilgisi ve klinik rehberlik kaynaklarına dayanır. Konuya göre belirli kaynak bağlantıları değişebilir.
Son güncelleme: 17 Temmuz 2026
Eğitim notu: Bu bilgiler yalnızca eğitim amaçlıdır ve tanı değildir.
Lisanslı bir sağlık uzmanının tavsiyesini desteklemek için kullanın; yerine geçmez.
Belirtiler şiddetliyse, kötüleşiyorsa veya acilse yerel acil numarayı arayın veya acil bakım alın.