Hashimotos thyroiditis

Genel Bakış

Hashimoto tiroiditi, bağışıklık sisteminin yanlışlıkla tiroid bezine saldırdığı bir otoimmün hastalıktır. Tiroid bezi boynun ön kısmında bulunan, vücudun metabolizmasını düzenleyen hormonlar üreten bir organdır. Bu hastalıkta bağışıklık sistemi tiroid bezine zarar verir ve bez yeterince hormon üretemez hale gelir. Bu duruma hipotiroidi (tiroid hormonu eksikliği) denir.

Evet, Hashimoto tiroiditi oldukça yaygın bir hastalıktır. Özellikle 30-50 yaş arası kadınlarda sık görülür, ancak her yaşta ortaya çıkabilir.

Hashimoto tiroiditi en çok kadınları etkiler. Ailede tiroid hastalığı öyküsü olan kişilerde, diğer otoimmün hastalıkları (örneğin tip 1 diyabet, çölyak hastalığı) olanlarda ve bazı genetik faktörlere sahip bireylerde daha yaygındır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Yorgunluk ve halsizlik
• Kilo alma veya kilo vermede zorluk
• Soğuğa karşı aşırı hassasiyet
• Kuru cilt ve saç dökülmesi
• Kabızlık
• Kas ve eklem ağrıları
• Depresyon veya ruh hali değişiklikleri
• Unutkanlık ve konsantrasyon güçlüğü
• Adet düzensizlikleri (kadınlarda)

Çocuklarda belirtiler

• Büyüme ve gelişme geriliği
• Okul başarısında düşüş
• Yorgunluk ve uyku hali
• Kilo alma eğilimi
• Ergenlikte gecikme

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Unutkanlık, bunama benzeri belirtiler
• Hareketlerde yavaşlama
• Düşme riskinde artış
• Depresyon
• Kalp atışında yavaşlama (nabız düşüklüğü)

Nedenler

Ana nedenler

• Bağışıklık sisteminin tiroid bezine karşı antikorlar üretmesi (otoimmün yanıt)
• Genetik yatkınlık (ailede tiroid hastalığı olması)
• Çevresel tetikleyiciler: viral enfeksiyonlar, aşırı iyot alımı, bazı ilaçlar

Risk faktörleri

• Kadın olmak
• Ailede Hashimoto tiroiditi veya diğer otoimmün hastalıkların bulunması
• Diğer otoimmün hastalıklara sahip olmak (örneğin tip 1 diyabet, romatoid artrit)
• 40-60 yaş aralığında olmak
• Gebelik sonrası hormonal değişiklikler

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda 'acil' bölümünde belirtilen belirtilerden herhangi biri varsa hemen 112'yi arayın veya acil servise başvurun.
• Depresyon, intihar düşüncesi veya şiddetli ruh hali değişiklikleri varsa derhal bir doktora veya ruh sağlığı uzmanına başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Yorgunluk, kilo alma, soğuğa hassasiyet gibi günlük yaşamı etkileyen belirtileriniz varsa aile hekiminize veya dahiliye uzmanına başvurun.
• Ailede tiroid hastalığı öyküsü varsa ve belirti olmasa bile düzenli kontroller için doktorunuza danışın.

Tanı

Doktorunuz öncelikle belirtilerinizi dinler ve fizik muayene yapar. Boynunuzdaki tiroid bezini kontrol eder. Ardından kan testleri isteyerek tanıyı kesinleştirir.

Yapılabilecek testler

• Kan testi: TSH (tiroid uyarıcı hormon) seviyesi
• Serbest T4 ve T3 hormon düzeyleri
• Anti-TPO ve anti-tiroglobulin antikor testleri (otoimmün belirteçler)
• Gerekirse tiroid ultrasonu (bezdeki nodülleri veya iltihabı görmek için)

Randevunuzda neler beklenir

Tanı genellikle bir kan testi ile konulur. Test sonuçlarınızı doktorunuz değerlendirecek ve size uygun bir tedavi planı oluşturacaktır. Hashimoto tiroiditi teşhisi alırsanız, düzenli aralıklarla tiroid hormon seviyeleriniz kontrol edilecektir.

Tedavi

Hashimoto tiroiditinin tedavisi, tiroid hormon eksikliğini gidermeye odaklanır. Tedavi genellikle ömür boyu sürer, ancak doğru yönetildiğinde belirtiler kontrol altına alınabilir.

Evde kişisel bakım

• Düzenli olarak doktor kontrollerinize gidin ve kan testlerinizi yaptırın.
• Stresi yönetmek için yoga, meditasyon veya nefes egzersizleri gibi rahatlatıcı aktiviteler yapın.
• Yeterli ve dengeli beslenmeye özen gösterin. İyot, selenyum ve çinko içeren besinler tüketin, ancak aşırı iyot alımından kaçının.
• Düzenli egzersiz yapın, ancak aşırı yorulmamaya dikkat edin.
• Alkol ve sigaradan uzak durun.

Tıbbi tedaviler

Tedavinin temelini tiroid hormon replasman tedavisi oluşturur. Doktorunuz, vücudunuzun ihtiyacına göre bir tiroid hormonu ilacı reçete edecektir. İlacı her gün aynı saatte, aç karnına almanız önerilir. Dozaj zamanla ayarlanabilir; bu nedenle düzenli kan testleri ile takip edilmesi önemlidir. Ayrıca, eğer guatr (tiroid bezinde büyüme) varsa ve baskı belirtilerine yol açıyorsa, doktorunuz ek tedavi seçeneklerini değerlendirebilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Hashimoto tiroiditinde cerrahi nadiren gerekir. Sadece tiroid bezi çok büyümüşse ve solunum veya yutma güçlüğüne neden oluyorsa, ya da kanser şüphesi varsa ameliyat düşünülebilir. Bu durumda doktorunuz sizi bir genel cerrahi uzmanına yönlendirecektir.

Bu durumla yaşamak

Hashimoto tiroiditi ile yaşamak, ilaçlarınızı düzenli almak ve doktor kontrollerinizi aksatmamak anlamına gelir. İlaçlarınızı her gün aynı saatte almak, tiroid hormon seviyenizi dengede tutar. Düzenli egzersiz, sağlıklı beslenme ve yeterli uyku da belirtileri hafifletmeye yardımcı olur.

Yaşam tarzı ipuçları

• İlaçlarınızı her gün aynı saatte alın, tercihen kahvaltıdan 30-60 dakika önce aç karnına.
• Stres yönetimi: Meditasyon, derin nefes egzersizleri veya hobiler edinin.
• Düzenli uyku düzeni oluşturun.
• Doktorunuzun önerdiği aralıklarla kan testlerinizi yaptırın.

Diyet ve egzersiz

Dengeli bir diyet, özellikle iyot, selenyum ve çinko açısından zengin besinler tüketmek faydalıdır. İyotlu tuz kullanabilirsiniz, ancak aşırıya kaçmayın. Selenyum için ceviz, ton balığı, yumurta; çinko için et, baklagiller ve kabak çekirdeği tüketebilirsiniz. Düzenli yürüyüş, yüzme veya bisiklet gibi orta düzeyde egzersizler metabolizmayı destekler. Egzersiz öncesi ve sonrası yeterli su için.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Hashimoto tiroiditi depresyon, kaygı ve ruh hali değişikliklerine neden olabilir. Bu normaldir. Tedavi ile bu belirtiler genellikle düzelir. Ancak kendinizi çok kötü hissediyorsanız, bir ruh sağlığı uzmanından destek almaktan çekinmeyin. Unutmayın, yalnız değilsiniz.

Önleme

Hashimoto tiroiditini tamamen önlemek mümkün değildir, çünkü genetik ve çevresel faktörlerin birleşimi sonucu ortaya çıkar. Ancak, erken teşhis ve tedavi ile hastalığın ilerlemesi yavaşlatılabilir ve komplikasyonlar önlenebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Guatr (tiroid bezinde büyüme, boyunda şişlik)
• Kalp hastalıkları (yüksek kolesterol, kalp yetmezliği)
• Depresyon ve diğer ruh sağlığı sorunları
• Miksödem koması (nadir ancak hayatı tehdit eden bir durum)
• Hamilelikte düşük, erken doğum veya bebekte gelişim sorunları

Uzun vadeli görünüm

Tedavi edildiğinde Hashimoto tiroiditi olan kişiler normal ve sağlıklı bir yaşam sürdürebilir. İlaçlar düzenli kullanıldığında belirtiler kaybolur ve yaşam kalitesi artar. Düzenli doktor kontrolleri ile hastalık iyi yönetilebilir. Umutlu olmak için her neden var.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.