Bebeklerde İşitme Kaybı

Genel Bakış

İşitme kaybı, bebeğin sesleri duyma yeteneğinin tamamen veya kısmen olmamasıdır. Bu durum, bebeğin konuşmayı öğrenmesini ve çevresiyle iletişim kurmasını etkileyebilir. Erken fark edilirse, bebeğin gelişimi için destek sağlanabilir.

Bebeklerde işitme kaybı nadir görülen bir durumdur ancak yine de her yıl birçok bebek bu sorunla doğmaktadır.

İşitme kaybı her bebeği etkileyebilir, ancak ailede işitme kaybı öyküsü olan veya hamilelikte bazı enfeksiyonlar geçiren bebeklerde risk daha yüksektir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Bebeğin yüksek seslere tepki vermemesi (irkilme, ağlama gibi)
• Sesin geldiği yöne dönmemesi
• Konuşma seslerine veya annesinin sesine tepki vermemesi

Çocuklarda belirtiler

• Bebeklikte: 3 aylıkken ani seslere irkilmez, 6 aylıkken seslere başını çevirmez, 12 aylıkken tek heceli sesler çıkarmaz.
• Yürümeye başlayan çocuklarda: Konuşma gecikmesi, söylenenleri anlamama, sesi kısma veya yüksek sesle konuşma.

Nedenler

Ana nedenler

• Doğuştan nedenler: Genetik faktörler, anne karnında geçirilen enfeksiyonlar (kızamıkçık, toksoplazma gibi)
• Doğum sırasında: Oksijen yetersizliği, düşük doğum ağırlığı
• Sonradan oluşan: Menenjit gibi enfeksiyonlar, bazı ilaçların yan etkisi (doktor tarafından verilenler dışında kullanılmamalıdır), orta kulak iltihabı

Risk faktörleri

• Ailede işitme kaybı öyküsü
• Hamilelikte geçirilen enfeksiyonlar
• Doğum öncesi veya sonrası geçirilen ciddi enfeksiyonlar
• Düşük doğum ağırlığı
• Sarılık ve kan değişimi gerektiren durumlar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Bebeğinizin ani işitme kaybı olduğunu düşünüyorsanız
• Bebeğiniz kafa travması geçirdiyse ve işitmede sorun varsa
• Kulaktan kan veya sarı-yeşil akıntı geliyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Yenidoğan işitme taraması sonuçları şüpheli çıkarsa (genellikle doğumda yapılır)
• Bebeğinizin işitmesine dair herhangi bir endişeniz varsa, çocuk doktoruna başvurun
• Bebeğiniz yaşına uygun işitme ve dil gelişimi göstermiyorsa

Tanı

İşitme kaybı tanısı, bebek doğduktan sonra yapılan tarama testleriyle konur. Şüphe varsa daha ileri testler yapılır.

Yapılabilecek testler

• Yenidoğan işitme taraması (OAE - otoakustik emisyon testi): Kulaktan yankı ölçümü
• ABR (işitsel beyin sapı yanıtı testi): Sesin beyne ulaşıp ulaşmadığını kontrol eder
• Odiyometri: Daha büyük bebeklerde kullanılan bir işitme testi

Randevunuzda neler beklenir

Tanı sürecinde çocuk doktoru önce bebeğinizi muayene edecek, ardından sizi bir kulak burun boğaz (KBB) uzmanı ve odyologa (işitme uzmanı) yönlendirebilir. Testler ağrısızdır ve bebek uyurken veya sakin bir anda yapılabilir.

Tedavi

Tedavi, işitme kaybının tipine ve derecesine bağlıdır. Amaç bebeğin mümkün olduğunca iyi duymasını sağlamak ve dil gelişimini desteklemektir.

Evde kişisel bakım

• Bebeğinizle sık sık yüz yüze konuşun, yavaş ve net konuşun
• Bebeğinize kitap okuyun, şarkı söyleyin
• Bebeğinizin dikkatini seslere çekin
• Gürültülü ortamlardan kaçının

Tıbbi tedaviler

İlaç tedavisi sadece enfeksiyon gibi altta yatan bir neden varsa uygulanır. İşitme cihazı, koklear implant (iç kulağa yerleştirilen elektronik cihaz) gibi cihazlar doktor tarafından önerilebilir. Tedavi planı mutlaka uzman hekim tarafından belirlenmelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bazı durumlarda (örneğin orta kulakta sıvı birikmesi veya yapısal sorunlar) cerrahi müdahale gerekebilir. Doktorunuz bu seçenekleri sizinle detaylıca konuşacaktır.

Bu durumla yaşamak

İşitme kaybı olan bir bebekle yaşamak bazı uyumlar gerektirir. Bebeğinizle iletişim kurarken görsel ipuçlarına (jestler, mimikler) daha fazla başvurmanız gerekebilir. Erken eğitim ve aile desteği çok önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Bebeğinizin işitme cihazı veya implantı varsa düzenli bakımını yapın
• Bebeğinizi gürültülü ortamlardan koruyun
• İşaret dili öğrenmeyi düşünebilirsiniz
• Aile ve arkadaşlarınızı durum hakkında bilgilendirin

Diyet ve egzersiz

İşitme kaybı için özel bir diyet veya egzersiz gerekmez. Ancak genel sağlıklı beslenme ve yeterli uyku, bebeğinizin gelişimini destekler.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

İşitme kaybı tanısı almak aile için üzücü olabilir. Ebeveynler olarak duygusal destek almak, bu süreci daha kolay atlatmanıza yardımcı olur. Bebeğinizin de duygusal ihtiyaçları olduğunu unutmayın.

Önleme

Bazı işitme kaybı türleri (genetik olanlar gibi) önlenemez. Ancak hamilelikte enfeksiyonlardan korunmak, aşıları yaptırmak ve doğum sonrası bebeği enfeksiyonlardan korumak riski azaltabilir.

Aşılar

Hamilelik öncesi kızamıkçık aşısı gibi aşılar, anne karnında geçebilecek enfeksiyonları önlemeye yardımcı olabilir. Bebeklik döneminde de aşı takvimine uymak önemlidir.

Tarama programları

Türkiye'de tüm yenidoğanlara işitme taraması yapılmaktadır. Bu tarama, işitme kaybının erken tespiti için hayati önem taşır. Bebeğiniz hastaneden taburcu olmadan bu taramanın yapıldığından emin olun.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Konuşma ve dil gelişiminde gecikme
• Sosyal ve duygusal sorunlar (çocuk kendini izole edebilir)
• Okul başarısında düşüklük
• İletişim becerilerinde zorluk

Uzun vadeli görünüm

Erken teşhis ve uygun müdahale ile işitme kaybı olan bebeklerin çoğu normal bir dil ve sosyal gelişim gösterebilir. Günümüz teknolojisi ve eğitim yöntemleriyle çocuklar iyi bir yaşam kalitesine ulaşabilir. Umutlu olmak için nedenler var.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.