HELLP syndrome awareness

Genel Bakış

HELLP sendromu, hamilelikte görülen ciddi bir rahatsızlıktır. Kırmızı kan hücrelerinin parçalanması (hemoliz), karaciğer enzimlerinin yükselmesi ve kan pulcuklarının (trombosit) düşmesi ile karakterizedir. Genellikle preeklampsi (yüksek tansiyon ve idrarda protein) ile birlikte görülür.

HELLP sendromu nadir görülür. Tüm gebeliklerin yaklaşık %0,5-0,9'unda ortaya çıkar.

Genellikle son trimesterde (gebeliğin 27. haftasından sonra) veya doğumdan hemen sonra görülür. Daha çok ilk gebelikte, 35 yaş üstü annelerde, daha önce preeklampsi geçirenlerde ve çoğul gebeliklerde (ikiz, üçüz) risk artar.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Şiddetli baş ağrısı
• Sağ üst karın bölgesinde (kaburgaların altında) ağrı
• Mide bulantısı ve kusma
• Görme bozuklukları (geçici körlük, bulanık görme)
• Yorgunluk ve halsizlik
• Yüzde ve ellerde şişlik

Çocuklarda belirtiler

• Yenidoğan bebeklerde HELLP sendromu doğrudan görülmez, ancak annedeki durum bebeği etkileyebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• HELLP sendromu sadece hamilelerde görülür, yaşlılarda görülmez.

Nedenler

Ana nedenler

• Kesin nedeni bilinmemektedir.
• Preeklampsi ile yakından ilişkilidir.
• Plasentadaki damar yapısındaki bozuklukların rol oynadığı düşünülmektedir.

Risk faktörleri

• Önceki gebelikte preeklampsi veya HELLP sendromu öyküsü
• İlk gebelik
• 35 yaş üstü anne
• Çoğul gebelik (ikiz, üçüz)
• Obezite
• Diyabet veya böbrek hastalığı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Hamilelikte şiddetli baş ağrısı, karın ağrısı, görme değişiklikleri veya nefes darlığı yaşarsanız hemen doktora başvurun.
• Yüksek tansiyon ölçümü ve idrarda protein tespiti acil değerlendirme gerektirir.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Tüm gebeler düzenli prenatal kontrollerini yaptırmalıdır.
• Tansiyon ve idrar testleri rutin olarak yapılır.

Tanı

Doktorunuz tıbbi öykünüzü alır, fizik muayene yapar ve kan testleri ister. HELLP sendromu tanısı kan testleriyle konur.

Yapılabilecek testler

• Tam kan sayımı (trombosit düşüklüğü)
• Karaciğer fonksiyon testleri (ALT, AST yüksekliği)
• Böbrek fonksiyon testleri
• Kan pıhtılaşma testleri
• İdrar tahlili (protein ölçümü)

Randevunuzda neler beklenir

Tanı sürecinde hastaneye yatış gerekebilir. Kan testleri birkaç saat içinde sonuçlanır. Doktorunuz durumun ciddiyetine göre doğum zamanlamasına karar verir.

Tedavi

HELLP sendromunun tek kesin tedavisi bebeğin doğurtulmasıdır. Tedavi genellikle hastanede, yoğun bakım desteğiyle yapılır. Amaç anne adayının sağlığını korumak ve bebeğin durumunu değerlendirmektir.

Evde kişisel bakım

• Hamilelikte düzenli tansiyon takibi
• Doktorun önerdiği kontrollere gitmek
• Belirtiler ortaya çıktığında hemen sağlık kuruluşuna başvurmak
• Kendi başınıza ilaç kullanmamak

Tıbbi tedaviler

Tedavide tansiyon düşürücü ilaçlar, nöbet önleyici ilaçlar ve akciğer gelişimini hızlandırmak için kortikosteroidler kullanılabilir. Ayrıca kan ve kan ürünleri transfüzyonu gerekebilir. İlaçlar ve dozları doktor tarafından belirlenir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Genellikle acil sezaryen doğum tercih edilir. Vajinal doğum da mümkün olabilir, ancak durumun aciliyetine göre karar verilir.

Bu durumla yaşamak

HELLP sendromu geçiren anneler doğum sonrası bir süre hastanede kalır, tansiyon ve kan değerleri normale dönene kadar izlenir. Tam iyileşme birkaç hafta sürebilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Doğumdan sonra düzenli tansiyon takibi
• Stresten uzak durmak
• Bol sıvı tüketmek
• Yeterli dinlenme

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı ve dengeli beslenme önemlidir. Tuz alımı sınırlandırılabilir. Egzersiz için doktorunuza danışın; hafif yürüyüşler faydalı olabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

HELLP sendromu travmatik bir deneyim olabilir. Anksiyete, depresyon veya travma sonrası stres bozukluğu görülebilir. Psikolojik destek almak önemlidir.

Önleme

HELLP sendromu tamamen önlenemez ancak düzenli prenatal bakım, erken tanı ve risk faktörlerinin yönetimi riski azaltabilir. Yüksek riskli gebelerde doktorunuzun önerebileceği ilaçlar preeklampsiyi önlemede yardımcı olabilir.

Aşılar

Hamilelikte grip ve boğmaca aşıları önerilir, ancak HELLP sendromunu önlemez.

Tarama programları

Gebelerde her kontrolde tansiyon ölçümü ve idrar testi yapılır. Yüksek riskli gebelerde kan testleri ile daha sık takip yapılır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Anne için karaciğer yırtılması veya kanaması
• Böbrek yetmezliği
• Beyin kanaması
• Bebek için gelişme geriliği
• Erken doğum
• Ölü doğum

Uzun vadeli görünüm

HELLP sendromu ciddi bir durumdur ancak erken tanı ve uygun tedavi ile anne ve bebek sağlığı büyük ölçüde korunabilir. Doğum sonrası annenin kan değerleri genellikle birkaç gün içinde düzelmeye başlar. Uzun vadede düzenli sağlık kontrolleri yapılmalıdır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.