Hiatus hernia living in adults

Genel Bakış

Hiatus hernisi (hiatüs hernisi), midenizin üst kısmının, diyafram adı verilen ve göğüs boşluğu ile karın boşluğunu ayıran kas tabakasındaki bir açıklıktan (hiatüs) göğüs kafesinize doğru kayması durumudur. Bu kayma genellikle asit reflüsüne (mide asidinin yemek borusuna kaçması) neden olur.

Evet, oldukça yaygın bir durumdur. Özellikle 50 yaş üstü yetişkinlerin yaklaşık %60'ında bir tür hiatal herni bulunur.

Hiatus hernisi her yaştan yetişkini etkileyebilir, ancak 50 yaş üstü kişilerde, fazla kilolu olanlarda ve hamilelerde daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Göğüste yanma (mide ekşimesi) – özellikle yemeklerden sonra veya uzanırken
• Yutma güçlüğü veya boğazda takılma hissi
• Geğirme, şişkinlik ve hazımsızlık
• Ağıza acı su gelmesi (reflü)
• Ses kısıklığı veya kronik öksürük

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda hiatal herni genellikle doğuştan görülen bir tiptedir. Belirtiler arasında tekrarlayan kusma, yutma güçlüğü, göğüste yanma ve kilo alamama sayılabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlı erişkinlerde belirtiler daha hafif olabilir, ancak yutma güçlüğü ve nefes darlığı daha sık görülür. Ayrıca demir eksikliği anemisi (kansızlık) gelişebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Diyaframdaki (karın ile göğüs arasındaki kas) hiatüs adı verilen açıklığın zayıflaması veya genişlemesi
• Mideyi yukarı iten karın içi basıncın artması (örneğin öksürük, kusma, ıkınma, ağır kaldırma)
• Yaşlanma ile birlikte kasların doğal zayıflaması

Risk faktörleri

• Aşırı kilo veya obezite
• Hamilelik
• Kronik öksürük (örneğin KOAH veya sigara içimi)
• Kabızlık (uzun süreli ıkınma)
• Ağır kaldırma veya zorlanma gerektiren işler
• 50 yaş üstü olmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ani göğüs ağrısı veya nefes darlığı (acil servise başvurun)
• Kan kusma veya siyah dışkılama
• Yutamama veya şiddetli yutma güçlüğü

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Mide ekşimesi haftada ikiden fazla oluyorsa
• Yutma güçlüğü giderek artıyorsa
• Uzun süreli reflü nedeniyle tedavi almak istiyorsanız
• Kilo kaybı, iştahsızlık veya demir eksikliği anemisi varsa

Tanı

Hiatus hernisi genellikle başka bir nedenle yapılan görüntüleme testleri sırasında tesadüfen saptanır. Doktorunuz, şikayetlerinizi dinleyerek ve bazı testler isteyerek tanıyı doğrulayabilir.

Yapılabilecek testler

• Üst gastrointestinal endoskopi (ince bir tüp kamera ile yemek borusu ve midenin incelenmesi)
• Baryumlu yutma testi (röntgen ile mide ve yemek borusunun görüntülenmesi)
• Asit reflüsünü ölçmek için pH testi
• Yemek borusu basınç testi (manometri)

Randevunuzda neler beklenir

Endoskopi sırasında boğazınıza sprey anestezi uygulanır ve hafif bir uyku hali verilebilir. İşlem genellikle 15-20 dakika sürer. Baryumlu yutma testinde bir bardak baryum sıvısı içer ve röntgen çekimleri yapılır. Bu testler ağrısızdır.

Tedavi

Tedavi, belirtilerin şiddetine bağlıdır. Hafif vakalarda yaşam tarzı değişiklikleri yeterli olurken, belirtiler şiddetli ise ilaç tedavisi veya nadiren cerrahi gerekebilir.

Evde kişisel bakım

• Yemeklerden sonra en az 2-3 saat dik pozisyonda oturun veya yürüyün
• Yatarken başınızı yükseltmek için yatağınızın baş kısmını 15-20 cm kaldırın
• Küçük ve sık öğünler yiyin, yemeklerde aşırıya kaçmayın
• Yağlı, baharatlı, asitli yiyeceklerden ve kafein, alkolden kaçının
• Sigarayı bırakın, fazla kilolarınızı verin
• Dar kemer veya sıkı giysiler giymekten kaçının

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, mide asidini azaltan genel tedavi yöntemleri önerebilir. Bunlar arasında antiasitler (mide asidini nötralize eden ilaçlar), H2 reseptör blokerleri (asit üretimini azaltan ilaçlar) ve proton pompa inhibitörleri (güçlü asit baskılayıcılar) bulunur. Herhangi bir ilaç kullanmadan önce doktorunuza danışmalısınız.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Cerrahi tedavi, şiddetli belirtileri olan veya ilaç tedavisine yanıt vermeyen hastalar için düşünülür. Laparoskopik (kapalı) yöntemle midenin yukarı itilmesi ve hiatüsün daraltılması işlemi yapılır. Bu karar, doktorunuzla birlikte değerlendirilmelidir.

Bu durumla yaşamak

Hiatus hernisi ile yaşamak genellikle normal hayatı etkilemez. Belirtilerinizi kontrol altına almak için yukarıdaki yaşam tarzı önerilerini uygulayın. Reflü şikayetleriniz varsa, bunları yönetmek için düzenli bir rutin oluşturun.

Yaşam tarzı ipuçları

• Yemeklerden sonra uzanmak yerine oturun veya yürüyün
• Yatarken başınızı yüksek tutun (özel yastık veya yatak başlığı yükseltici kullanabilirsiniz)
• Stresten uzak durmak için gevşeme teknikleri (derin nefes, yoga) deneyin
• Ağır kaldırmaktan veya karın kaslarınızı sıkmanızı gerektiren aktivitelerden kaçının

Diyet ve egzersiz

Diyetinizde yağsız proteinler (tavuk, balık), lifli gıdalar (sebze, meyve, tam tahıllar) tercih edin. Asitli, baharatlı, kızartma ve çikolata gibi tetikleyici gıdalardan kaçının. Egzersiz olarak hafif yürüyüş, yüzme veya bisiklet önerilir. Karın sıkıştırıcı egzersizlerden (mekik, ağırlık kaldırma) kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik mide ekşimesi veya yutma güçlüğü yaşamak kaygı ve uyku sorunlarına yol açabilir. Bu durumun yaygın olduğunu ve tedavi edilebilir olduğunu bilmek önemlidir. Kaygı düzeyiniz yüksekse bir ruh sağlığı uzmanına veya destek grubuna başvurmak faydalı olabilir.

Önleme

Hiatus hernisini tamamen önlemek mümkün olmasa da, risk faktörlerini azaltarak oluşma riskini düşürebilirsiniz. Sağlıklı kilo korumak, kabızlığı önlemek, ağır kaldırmadan kaçınmak ve sigarayı bırakmak en önemli önleyici adımlardır.

Tarama programları

Hiatus hernisi için rutin bir tarama testi yoktur. Genellikle başka bir nedenle yapılan üst endoskopi sırasında tesadüfen saptanır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kronik reflü hastalığı (GERD) – sürekli asit kaçağı nedeniyle yemek borusu iltihabı
• Yemek borusunda daralma (striktür) – yutma güçlüğüne yol açar
• Barrett özofagusu – yemek borusu hücrelerinin değişmesi, kanser riskini hafifçe artırır (çok nadir)
• Anemi (kansızlık) – mide kanamasına bağlı

Uzun vadeli görünüm

Hiatus hernisi genellikle kontrol altına alınabilen bir durumdur. Uygun tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle çoğu kişi normal bir yaşam sürebilir. Nadir durumlarda cerrahi gerekebilir, ancak bu da başarılı sonuçlar verir. Düzenli doktor kontrolleri ile olası komplikasyonlar erkenden tespit edilebilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.