Hiatus hernia living in older adults

Genel Bakış

Hiatus hernisi, mide fıtığı olarak da bilinir, midenizin bir kısmının diyafram adlı kasınızdaki bir açıklıktan yukarıya, göğüs boşluğuna doğru kaymasıdır. Bu durum yaygındır ve çoğu zaman belirti vermez.

Evet, hiatus hernisi özellikle yaşlı yetişkinlerde oldukça yaygındır. 60 yaş üstü kişilerin yaklaşık %60'ında bu durum görülebilir.

En sık 50 yaş üstü bireyleri, kilolu kişileri, hamileleri ve sık sık ağır kaldıranları etkiler.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Göğüste yanma hissi (mide ekşimesi)
• Yemeklerden sonra veya uzanırken ağza acı su gelmesi (reflü)
• Yutma güçlüğü veya yiyeceklerin boğazda takılma hissi
• Sık sık geğirme veya şişkinlik
• Göğüs ağrısı (kalp ağrısından ayırt edilmelidir)

Çocuklarda belirtiler

• Hiatus hernisi çocuklarda nadirdir. Görülürse kusma, yetersiz kilo alımı ve nefes darlığı belirtileri olabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlı yetişkinlerde belirtiler daha hafif olabilir, ancak kronik mide ekşimesi ve yutma güçlüğü daha sık görülür.
• Göğüs ağrısı kalp krizi ile karışabilir, bu nedenle dikkatli olunmalıdır.
• Anemi (kansızlık) ve solunum sorunları da eşlik edebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Diyafram kasının zayıflaması (yaşlanma ile doğal olarak oluşur)
• Karın içi basıncın artması (ağır kaldırma, kabızlık, obezite, hamilelik)
• Yaralanma veya ameliyat sonrası oluşan hasar

Risk faktörleri

• İleri yaş (50 yaş üstü)
• Fazla kilo veya obezite
• Sık sık ağır kaldırma veya ıkınma
• Kronik öksürük veya kabızlık
• Hamilelik
• Sigara kullanımı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda acil durum belirtilerinden biri varsa hemen 112'yi arayın.
• Göğüs ağrısı kalp krizi belirtisi olabilir, mutlaka acil servise başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Mide ekşimesi haftada iki kereden fazla oluyorsa
• Yutma güçlüğü yaşıyorsanız
• Reçetesiz ilaçlar iki hafta içinde belirtilerinizi geçirmezse

Tanı

Doktorunuz tıbbi geçmişinizi dinler, fizik muayene yapar ve bazı tetkikler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Özofagram (baryumlu film): Yemek borusu ve midenin röntgenle görüntülenmesi
• Endoskopi: İnce bir tüp kamera ile yemek borusu ve midenin incelenmesi
• pH monitörizasyonu: Mide asidi seviyesinin 24 saat boyunca ölçülmesi

Randevunuzda neler beklenir

Testler genellikle ağrısızdır. Endoskopi sırasında hafif sedasyon verilebilir. Sonuçları doktorunuz sizinle detaylı olarak paylaşacaktır.

Tedavi

Tedavi fıtığın büyüklüğüne ve belirtilerin şiddetine bağlıdır. Çoğu vakada yaşam tarzı değişiklikleri ve ilaçlar yeterlidir. Cerrahi nadiren gerekir.

Evde kişisel bakım

• Yemeklerden sonra en az 2-3 saat dik oturun, uzanmayın.
• Az ve sık yemek yiyin, büyük öğünlerden kaçının.
• Gece yatarken başınızı yükseltmek için yatağınızın baş kısmını 15-20 cm kaldırın.
• Kilonuzu kontrol altında tutun ve fazla kilolarınızı verin.
• Dar kemerler ve sıkı giysiler giymekten kaçının.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz mide asidini azaltan ilaçlar (proton pompa inhibitörleri veya H2 blokerleri gibi) veya mide boşalmasını hızlandıran ilaçlar önerebilir. Bu ilaçları doktorunuzun önerdiği şekilde kullanın, asla doz veya ilaç ismi önermeyiz.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Cerrahi genellikle şu durumlarda düşünülür: ilaçlar yetersiz kalırsa, yemek borusunda daralma veya kanama varsa, fıtık çok büyükse (parözofageal herni) veya solunum sorunlarına yol açıyorsa.

Bu durumla yaşamak

Hiatus hernisi olan çoğu kişi normal bir yaşam sürdürebilir. Önemli olan belirtileri tetikleyen yiyeceklerden kaçınmak ve doktorunuzun önerilerine uymaktır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Yağlı, baharatlı, asitli yiyeceklerden (kızartmalar, narenciye, domates) uzak durun.
• Kafein, alkol ve çikolatayı sınırlayın.
• Yemeklerden hemen sonra egzersiz yapmayın.
• Stresi yönetmek için nefes egzersizleri veya hafif yürüyüşler yapın.

Diyet ve egzersiz

Lifli gıdalar (tam tahıllar, sebzeler) kabızlığı önler. Yemeklerden sonra hafif tempolu yürüyüş sindirime yardımcı olur. Ancak ağır kaldırma ve karın kaslarını zorlayan egzersizlerden kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik mide ekşimesi ve yutma güçlüğü uyku kalitesini bozabilir, kaygı ve depresyona yol açabilir. Belirtileriniz sizi üzüyorsa mutlaka doktorunuzla veya bir ruh sağlığı uzmanıyla konuşun.

Önleme

Hiatus hernisinin tamamen önlenmesi mümkün olmayabilir, ancak risk faktörlerini azaltarak oluşma olasılığını düşürebilirsiniz. Sağlıklı kilo, doğru kaldırma teknikleri ve kabızlığı önlemek önemlidir.

Tarama programları

Rutin bir tarama testi yoktur. Ancak reflü belirtileriniz varsa erken teşhis için doktora başvurmanız önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kronik reflüye bağlı yemek borusu iltihabı (özofajit)
• Yemek borusunda daralma ve yutma güçlüğü
• Yemek borusunda ülser veya kanama
• Anemi (kansızlık)
• Nadiren, fıtığın boğulması (sıkışması) acil cerrahi gerektirebilir

Uzun vadeli görünüm

Hiatus hernisi genellikle iyi huyludur ve uygun tedavi ile belirtiler kontrol altına alınabilir. Çoğu insan yaşam kalitesini yüksek tutmayı başarır. Düzenli doktor kontrolleri ve yaşam tarzı değişiklikleri ile uzun vadede sorunsuz bir yaşam mümkündür.

Destek bul

Uluslararası kuruluşlar

• International Foundation for Gastrointestinal Disorders (IFFGD)

Yerel kuruluşlar

• Türkiye Sağlık Bakanlığı - Hasta Hakları ve Destek Birimleri · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.