Hiatus hernia living patient overview

Genel Bakış

Hiatus hernisi (mide fıtığı olarak da bilinir), midenizin bir kısmının göğüs boşluğuna doğru yukarı itilmesidir. Normalde mideniz, göğsünüzü karnınızdan ayıran diyafram adlı kasın altında bulunur. Bu kasın bir açıklığı vardır ve bu açıklıktan yemek borunuz geçer. Bu açıklık zayıfladığında veya genişlediğinde, midenizin üst kısmı yukarı doğru hareket ederek bir fıtık oluşturur.

Evet, hiatus hernisi oldukça yaygındır. Özellikle orta yaş ve üzeri kişilerde sık görülür. Birçok insan farkında olmadan bu durumu yaşar çünkü çoğu zaman hiçbir belirti vermez.

Hiatus hernisi her yaşta görülebilir ancak en sık 50 yaş üzerindeki yetişkinlerde ortaya çıkar. Aşırı kilolu olanlar, hamileler ve daha önce karın ameliyatı geçirmiş kişilerde daha yaygındır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Göğüste yanma hissi (mide ekşimesi)
• Yemeklerden sonra veya yatarken kötüleşen mide yanması
• Ağza acı su veya yemek artıklarının gelmesi (reflü)
• Yutma güçlüğü veya yutarken ağrı
• Göğüs ağrısı (bazen kalp ağrısına benzeyebilir)
• Geğirme ve şişkinlik hissi
• Sık sık boğaz temizleme ihtiyacı

Çocuklarda belirtiler

• Bebeklerde ve çocuklarda sık kusma (bazen kusmukta kan)
• Beslenme sonrası huzursuzluk ve ağlama
• Yetersiz kilo alımı veya kilo kaybı
• Nefes almada zorluk
• Soluk cilt rengi veya morarma (acil durum)

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Mide ekşimesi daha hafif olabilir, bazen hiç olmayabilir
• Kronik öksürük veya ses kısıklığı
• Yutma güçlüğü ve boğazda takılma hissi
• Kansızlık belirtileri (yorgunluk, solgunluk) - fıtıktan kaynaklanan kanama nedeniyle

Nedenler

Ana nedenler

• Diyafram kasının zayıflaması ve genişlemesi
• Karın içi basıncının artması (örneğin kronik öksürük, ağır kaldırma, kabızlık nedeniyle ıkınma)
• Bağ dokusunun zayıflaması (yaşlanma veya genetik yatkınlık)

Risk faktörleri

• Aşırı kilolu olmak (obezite)
• 50 yaş üstü olmak
• Hamilelik (özellikle birden fazla gebelik)
• Sigara içmek
• Sık sık ağır kaldırmak veya ıkınmak
• Kabızlık sorunu yaşamak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Göğüs ağrısı veya nefes darlığı yaşıyorsanız hemen 112'yi arayın.
• Kusmukta veya dışkıda kan görürseniz acilen doktora başvurun.
• Yutma güçlüğünüz varsa veya yutarken ağrı hissediyorsanız.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Haftada iki kereden fazla mide ekşimesi yaşıyorsanız
• Mide ekşimesi için ilaç kullandığınız halde şikayetleriniz geçmiyorsa
• Seste kısıklık, boğaz ağrısı veya kronik öksürük gibi reflü belirtileriniz varsa
• Kilo kaybı, yorgunluk veya kansızlık belirtileriniz varsa

Tanı

Doktorunuz önce belirtilerinizi dinleyecek ve tıbbi geçmişinizi sorgulayacaktır. Ardından midenizin ve yemek borunuzun durumunu değerlendirmek için bazı testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Endoskopi (ince bir kamera ile yemek borusu ve midenin incelenmesi)
• Baryumlu grafi (baryum içeceği içerek röntgen çekilmesi)
• 24 saatlik pH takibi (yemek borusundaki asit seviyesinin ölçülmesi)

Randevunuzda neler beklenir

Endoskopi genellikle hafif bir sedasyon (sakinleştirici) altında yapılır ve birkaç dakika sürer. Baryumlu grafide size bir sıvı içirilir ve birkaç röntgen filmi çekilir. Bu testler ağrılı değildir ancak baryumlu grafi sırasında hafif bir şişkinlik hissi olabilir. Tanı konulduktan sonra doktorunuz size uygun tedavi planını anlatacaktır.

Tedavi

Hiatus hernisi tedavisi belirtilerin şiddetine bağlıdır. Çoğu kişi yaşam tarzı değişiklikleri ve gerektiğinde ilaçlarla rahatlar. Ameliyat yalnızca şiddetli vakalarda veya diğer tedaviler işe yaramadığında düşünülür.

Evde kişisel bakım

• Yemeklerden sonra en az 2-3 saat dik oturun, yatmayın.
• Akşam yemeğini erken saatlerde yiyin ve yatmadan 3 saat önce bir şey yemeyin.
• Başınızı ve üst bedeninizi yatarken yükseltin (örneğin yatağınızın baş kısmını 10-15 cm yükseltin).
• Küçük porsiyonlar halinde, sık sık yemek yiyin.
• Baharatlı, yağlı, asitli yiyeceklerden (domates, portakal, soğan, çikolata gibi) ve kafein, alkol, gazlı içeceklerden kaçının.
• Sigara içiyorsanız bırakmak için destek alın.
• Fazla kilonuz varsa sağlıklı bir diyetle kilo verin.
• Dar kıyafetler ve sıkı kemerler giymekten kaçının.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, mide asidini azaltan veya asit üretimini engelleyen ilaçlar önerebilir. Bunlar arasında antasitler (mide asidini nötralize eden ilaçlar), H2 reseptör blokerleri (asit üretimini azaltan) ve proton pompa inhibitörleri (asit üretimini güçlü bir şekilde engelleyen) bulunur. İlaçlar genellikle kısa süreli kullanılır; uzun süreli kullanımda doktor kontrolü şarttır. Ayrıca mide boşalmasını hızlandıran ilaçlar da kullanılabilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Ameliyat, şiddetli reflü veya yutma güçlüğü olan, ilaçlara yanıt vermeyen veya fıtık boğulması (bıngıldama) riski taşıyan hastalar için düşünülür. En sık yapılan ameliyat 'fundoplikasyon'dur (midemin üst kısmının yemek borusunun etrafına sarılması). Ameliyat olup olmayacağınıza doktorunuzla birlikte karar vermelisiniz.

Bu durumla yaşamak

Hiatus hernisi ile yaşamak, bazı alışkanlıkları değiştirmeyi gerektirir. Belirtilerinizi kontrol altında tutmak için beslenme düzeninize dikkat etmeli, önerilen yaşam tarzı değişikliklerini uygulamalı ve doktorunuzla düzenli görüşmelisiniz. Çoğu insan bu sayede günlük hayatına sorunsuz devam edebilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Yemek sonrası hafif bir yürüyüş yapın (ağır egzersizden kaçının).
• Stresten uzak durun; stres mide asidini artırabilir.
• Uyku düzeninize dikkat edin, başınız yüksekte uyuyun.
• Ağır kaldırmaktan ve karın kaslarınızı zorlayan hareketlerden kaçının.

Diyet ve egzersiz

Diyetinizde reflüyü tetikleyen yiyecekleri sınırlayın (baharatlı, yağlı, asitli yiyecekler, kafein, çikolata, nane gibi). Lifli gıdalar (sebze, meyve, tam tahıllar) ve protein içeren besinleri tercih edin. Egzersiz olarak yürüyüş, yüzme, bisiklet gibi düşük etkili aktiviteler önerilir. Ağır kaldırma, karın egzersizleri ve ters duruş gerektiren hareketlerden (örneğin yoga baş duruşu) kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik mide yanması ve reflü, uyku kalitesini bozabilir ve kaygıya neden olabilir. Sürekli rahatsızlık hissi moralinizi etkileyebilir. Bu durumda bir psikolog veya psikiyatristten destek almak faydalı olabilir. Unutmayın, bu durum yönetilebilir ve birçok kişi normal bir yaşam sürdürebilir.

Önleme

Hiatus hernisini tamamen önlemek mümkün olmasa da, risk faktörlerini azaltarak oluşma ihtimalini düşürebilirsiniz. Sağlıklı bir kiloda kalmak, sigara içmemek, kabızlığı önlemek ve ağır kaldırırken dikkatli olmak en önemli önleyici adımlardır.

Tarama programları

Hiatus hernisi için özel bir tarama testi yoktur. Ancak reflü belirtileriniz varsa veya risk grubundaysanız, doktorunuzla görüşerek gerekli tetkikleri yaptırabilirsiniz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kronik reflü nedeniyle yemek borusunda iltihaplanma (özofajit)
• Yemek borusunda yara (ülser) oluşumu
• Yemek borusunda daralma (yutma güçlüğüne yol açar)
• Barrett özofagusu adı verilen, yemek borusu hücrelerinin değişmesi (nadiren kansere dönüşebilir)

Uzun vadeli görünüm

Hiatus hernisi genellikle iyi seyirli bir durumdur. Çoğu kişi yaşam tarzı değişiklikleri ve ilaçlarla belirtilerini kontrol altına alabilir. Ameliyat gereken nadir vakalarda da sonuçlar oldukça başarılıdır. Düzenli doktor kontrolü ve önerilere uymak, olası komplikasyonları önlemede en etkili yoldur. Unutmayın, bu durumla baş etmek mümkündür ve kaliteli bir yaşam sürdürebilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.