HIV ile Yaşayan Bebeklerde Tedavi

Genel Bakış

HIV, bağışıklık sistemini zayıflatan bir virüstür. Bebeklerde HIV, tedavi edilmezse ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Ancak doğru tedavi ile bebekler sağlıklı büyüyebilir ve neredeyse normal bir yaşam sürebilirler.

Türkiye'de hamile kadınların HIV testi yaptırması ve gerekli önlemler sayesinde anneden bebeğe geçiş oldukça nadirdir.

HIV tedavisi görmeyen veya geç tanı konan annelerin bebeklerinde görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ateş
• Büyüme geriliği (kilo alamama, boy uzamaması)
• Sık sık enfeksiyon geçirme
• Lenf bezlerinde şişlik
• İshal

Çocuklarda belirtiler

• Tekrarlayan kulak enfeksiyonları
• Ağızda pamukçuk
• Gelişimsel gecikmeler (yürüme, konuşmada gerilik)

Nedenler

Ana nedenler

• HIV virüsü genellikle anneden bebeğe hamilelik, doğum veya emzirme sırasında geçer.

Risk faktörleri

• Annenin hamilelik öncesi veya sırasında HIV tedavisi almaması
• Doğum sırasında HIV kontrolü yapılmaması
• Bebeğin doğumdan sonra emzirilmesi (anne HIV pozitif ise)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Bebeğinizde açıklanamayan ateş, kilo kaybı veya sık enfeksiyon varsa
• Yukarıdaki acil belirtilerden herhangi biri varsa hemen 112'yi arayın

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Doğumdan hemen sonra HIV testi yapılması
• Düzenli doktor kontrolleri (ayda bir veya doktorun önerdiği sıklıkta)

Tanı

HIV tanısı, bebeğin kanında virüsün genetik materyalini (DNA) arayan PCR testi ile konur. Bu test doğumdan sonraki ilk haftalarda yapılır ve birkaç kez tekrarlanır.

Yapılabilecek testler

• HIV DNA PCR testi
• HIV antikor testi (18 aydan büyük bebeklerde)

Randevunuzda neler beklenir

Testler genellikle birkaç hafta içinde sonuçlanır. Pozitif çıkarsa, doktorunuz tedaviye hemen başlamanızı önerecektir. Tedavi ile bebeğinizin virüs yükü kontrol altına alınır.

Tedavi

HIV tedavisinin temel amacı virüsün çoğalmasını engellemek ve bağışıklık sistemini güçlendirmektir. Bebekler genellikle özel şuruplar şeklinde verilen antiretroviral ilaçları ömür boyu kullanır. Tedavi düzenli ve aksatılmadan uygulanmalıdır.

Evde kişisel bakım

• İlaçları her gün aynı saatte, doktorun önerdiği dozda vermek
• Bebeğin beslenmesine dikkat etmek, kilo alımını izlemek
• Bebekle temas öncesi ellerin yıkanması, enfeksiyonlardan korunma

Tıbbi tedaviler

HIV tedavisinde birden fazla ilaç bir arada kullanılır (kombinasyon tedavisi). Bu ilaçlar virüsün çoğalmasını durdurur. Bebeklerde kullanılan ilaçların dozu yaşa ve kiloya göre ayarlanır. Tedaviye uyum çok önemlidir; aksatılırsa virüs direnç geliştirebilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Genellikle cerrahi müdahale gerekmez. Ancak başka bir sağlık sorunu nedeniyle ameliyat olacaksa, doktorlar HIV durumunu bilir ve özel önlemler alır.

Bu durumla yaşamak

Bebeğinizin ilaçlarını her gün düzenli vermek, doktor kontrollerini aksatmamak en önemli günlük işlerdir. Bebeğiniz büyüdükçe normal bir çocuk gibi oyun oynayabilir, okula gidebilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Aile içinde hijyene dikkat edin, bebeğin eşyalarını ayrı kullanmayın (HIV bulaşıcı değildir, günlük temasla geçmez)
• Aşı takvimine uyun; doktora danışarak tüm aşıları yaptırın (canlı aşılar konusunda doktorunuz yönlendirecektir)
• Sağlıklı beslenme ve uyku düzenine özen gösterin

Diyet ve egzersiz

Bebeğiniz için dengeli bir diyet önemlidir. Anne sütü yerine doktorun önereceği mamalar kullanılır. Büyüdükçe sağlıklı besinlerle beslenmeli, fiziksel aktivite teşvik edilmelidir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Bebeğinizin HIV tanısı alması sizin için zor olabilir. Kaygı, üzüntü veya suçluluk hissetmeniz doğaldır. Bu duyguları doktorunuzla veya bir psikologla paylaşmaktan çekinmeyin. Unutmayın, tedavi ile bebeğiniz sağlıklı bir geleceğe sahiptir.

Önleme

Evet, annenin hamilelik öncesi veya hamilelik sırasında HIV tedavisi alması, doğumda özel önlemler ve bebeğin doğum sonrası ilaç kullanması ile bulaşma oranı çok düşüktür.

Aşılar

HIV aşısı yoktur. Ancak bebeğinizin tüm rutin aşıları, canlı aşılar konusunda doktorunuza danışılarak yapılmalıdır.

Tarama programları

Hamilelikte HIV testi yaptırmak, bulaşmayı önlemek için en önemli adımdır. Sağlık Bakanlığı tüm gebelere ücretsiz HIV testi önermektedir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• AIDS gelişmesi (bağışıklık sisteminin çökmesi)
• Ciddi enfeksiyonlar (zatürre, menenjit gibi)
• Büyüme ve gelişme geriliği
• Erken ölüm

Uzun vadeli görünüm

HIV tedavisi alan bebeklerin büyük çoğunluğu sağlıklı bir şekilde büyür, ergenliğe ulaşır ve yetişkin olduğunda normal bir yaşam sürer. Tedaviye sıkı sıkıya bağlı kalmak, düzenli doktor kontrolü ve sağlıklı yaşam tarzı ile HIV artık kronik bir hastalık olarak yönetilebilir. Umutlu olmak için her neden var.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.