HPV infection overview

Genel Bakış

HPV (Human Papillomavirus) çok yaygın bir virüstür. Cilt ve mukoza adı verilen nemli yüzeyleri etkiler. Çoğu HPV enfeksiyonu kendiliğinden geçer, ancak bazı tipleri siğil ya da kansere yol açabilir.

Evet, HPV dünyada en sık görülen cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan biridir. Cinsel olarak aktif hemen herkes hayatında en az bir kez HPV kapar.

HPV herkesi etkileyebilir. Çocuklarda genellikle el ve ayak siğilleri şeklinde görülürken, yetişkinlerde genital siğiller veya kanser öncüsü lezyonlara yol açabilir. Bağışıklık sistemi zayıf olanlarda (organ nakli, HIV gibi) etki daha ağır olabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Çoğu HPV enfeksiyonu belirti vermez.
• Genital siğiller: Küçük, karnabahar görünümünde, kabarık lezyonlar, kaşıntı veya rahatsızlık yapabilir.
• Yaygın siğiller: Ellerde, parmaklarda sert, pürüzlü kabarıklıklar.
• Ayak tabanı siğilleri: Sert, ağrılı olabilir.

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda sıkça el, parmak ve ayaklarda siğiller görülür.
• Nadir durumlarda solunum yollarında siğiller (tekrarlayan solunum papillomatozu) gelişebilir; bu ses kısıklığı veya solunum güçlüğüne sebep olur.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• İleri yaşta bağışıklık sisteminin zayıflaması HPV enfeksiyonunun kalıcı olma riskini artırabilir.
• Rahim ağzı, ağız boşluğu veya anüs gibi bölgelerde kanser öncesi lezyonlar veya kanser belirtileri gelişebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• HPV virüsünün bulaşması. Virüs cilt veya mukozadaki küçük çatlaklardan girer.
• Cinsel temas (vajinal, anal, oral) en yaygın bulaşma yoludur.
• Deriden deriye temas (örneğin, siğillere dokunma) da bulaştırabilir.

Risk faktörleri

• Birden fazla cinsel partner
• Erken yaşta cinsel ilişki
• Bağışıklık sistemini zayıflatan durumlar (HIV, organ nakli vb.)
• Sigara içmek
• Uzun süreli doğum kontrol hapı kullanımı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Genital bölgede şiddetli ağrı, kanama veya akıntı varsa
• Siğiller solunum veya yutkunmayı etkiliyorsa
• Kontrolsüz büyüyen yeni siğil kitleleri

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Cinsel olarak aktif kişilerin düzenli jinekolojik muayene ve smear testi yaptırması önerilir.
• HPV aşısı için 9-26 yaş arası doktora danışabilirsiniz.
• Siğil şüphesi varsa, tanı ve tedavi için bir doktora görünün.

Tanı

Doktor öncelikle görsel muayene yaparak siğilleri tanır. Şüpheli durumlarda (özellikle rahim ağzı) daha ileri testler kullanılır.

Yapılabilecek testler

• Pap smear testi (rahim ağzı hücrelerinin incelenmesi)
• HPV DNA testi (yüksek riskli virüs tiplerini saptamak için)
• Kolposkopi (rahim ağzının büyüteçle incelenmesi)
• Biyopsi (şüpheli lezyondan doku parçası alınması)

Randevunuzda neler beklenir

Çoğu test hızlı ve ağrısızdır. Smear testi sırasında hafif bir rahatsızlık hissedebilirsiniz. Sonuçlar genellikle birkaç gün içinde çıkar. Pozitif sonuç alırsanız doktorunuz size ne yapmanız gerektiğini adım adım anlatacaktır.

Tedavi

HPV enfeksiyonunun kendisini doğrudan yok eden bir ilaç yoktur. Tedavi virüsün yol açtığı siğil veya anormal hücrelere yöneliktir. Çoğu enfeksiyon bağışıklık sistemi tarafından temizlenir.

Evde kişisel bakım

• Siğillere dokunmaktan veya koparmaktan kaçının, yayılabilir.
• Cinsel ilişki sırasında kondom kullanın, ancak tüm bölgeleri korumaz.
• Bağışıklık sistemini güçlendirmek için sağlıklı beslenin, düzenli uyuyun, stresten uzak durun.

Tıbbi tedaviler

Siğiller için doktor tarafından kriyoterapi (dondurma), lazer tedavisi, kimyasal yakıcı solüsyonlar veya cerrahi müdahale uygulanabilir. Rahim ağzındaki anormal hücreler için LEEP (elektrocerrahi) ya da konizasyon gibi işlemler yapılabilir. Kanser gelişmişse tedavi kemoterapi, radyoterapi veya cerrahiyi içerebilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Büyük, yaygın veya ilaca dirençli siğillerde cerrahi çıkarma düşünülebilir. Ayrıca kanser öncesi durumlarda rahim ağzının bir kısmının çıkarılması gerekebilir.

Bu durumla yaşamak

HPV enfeksiyonu tanısı genellikle günlük yaşamı değiştirmez. Çoğu kişi virüsü fark etmeden atlatır. Siğiller varsa, bulaşmayı önlemek için başkalarıyla doğrudan teması sınırlamak iyi olur.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara içiyorsanız bırakmak, bağışıklık sisteminize yardımcı olur.
• Düzenli doktor kontrolüne gidin
• Duygusal destek alın: HPV kaygısı yaygındır, konuşmak rahatlatabilir.

Diyet ve egzersiz

Meyve, sebze ve tam tahıl ağırlıklı beslenme bağışıklığı destekler. Düzenli egzersiz de bağışıklık sistemi için faydalıdır. Özel bir kısıtlama yoktur.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

HPV tanısı bazı kişilerde utanç, suçluluk veya kaygı yaratabilir. Bunun son derece yaygın bir enfeksiyon olduğunu ve yargılanacak bir durum olmadığını hatırlamak önemlidir. Duygularınızı paylaşmaktan çekinmeyin.

Önleme

Tamamen önlenemese de riski büyük ölçüde azaltmak mümkündür. En etkili yöntem HPV aşısıdır. Ayrıca cinsel ilişkide kondom kullanmak, tek eşlilik ve düzenli tarama da koruyucudur.

Aşılar

HPV aşısı, en yaygın kanser yapan ve siğil yapan tiplere karşı korur. Sağlık Bakanlığı tavsiyesiyle 9–14 yaş arası çocuklara rutin olarak önerilir. Yetişkinlerde de 26 yaşına kadar aşı yapılabilir. Aşı hakkında doktorunuza danışabilirsiniz.

Tarama programları

Rahim ağzı kanseri taraması için 30 yaşından itibaren smear testi veya HPV testi yaptırılması önerilir. Düzenli tarama, kanser öncüsü lezyonları erken yakalayarak tedaviyi mümkün kılar.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalıcı HPV enfeksiyonu rahim ağzı, anüs, penis, ağız ve boğaz kanserine yol açabilir.
• Genital siğiller büyüyebilir, yayılabilir ve nadiren doğum kanalını tıkayabilir.
• Nadir durumlarda solunum yollarında siğiller (tekrarlayan solunum papillomatozu) solunum problemlerine neden olabilir.

Uzun vadeli görünüm

HPV enfeksiyonu çoğu insan için geçicidir ve hiçbir soruna yol açmaz. Düzenli tarama ve aşılama sayesinde HPV'ye bağlı kanserlerin büyük kısmı önlenebilir. Erken tanı konulduğunda tedavi başarı oranı yüksektir. Umudunuzu kaybetmeyin, sağlık ekibinizle işbirliği yaparak bu süreci yönetebilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.