Hyperemesis gravidarum

Genel Bakış

Hyperemesis gravidarum, gebelikte görülen çok şiddetli bulantı ve kusmadır. Normal sabah bulantılarından daha ağır seyreder ve kilo kaybı, sıvı kaybı gibi sorunlara yol açabilir.

Hayır, yaygın değildir. Her 100 gebeden yaklaşık 1-2'sinde görülür.

Genellikle gebeliğin ilk üç ayında başlar ve bazı kadınlarda tüm gebelik boyunca devam edebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Günde birkaç kez kusma
• Yemek yiyememe veya sıvı alamama
• Kilo kaybı
• Baş dönmesi
• Halsizlik
• İdrar renginde koyulaşma

Nedenler

Ana nedenler

• Kesin nedeni bilinmemekle birlikte gebelik hormonlarındaki hızlı artış (özellikle HCG) suçlanmaktadır.
• Genetik yatkınlık olabilir.
• Mide boşalmasında yavaşlama rol oynayabilir.

Risk faktörleri

• Daha önceki gebeliklerde hiperemezis geçirmiş olmak
• Çoğul gebelik (ikiz, üçüz)
• Ailede hiperemezis öyküsü
• Genç yaşta gebelik
• Migren öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Şiddetli kusma nedeniyle sıvı alamıyorsanız
• Kilo kaybınız varsa
• İdrarınız koyu renkli ve seyrekse

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Gebelik bulantıları günlük yaşamınızı etkiliyorsa
• Bulantı nedeniyle yemek yiyemiyorsanız
• Herhangi bir endişeniz varsa doktorunuza danışın

Tanı

Doktorunuz şikayetlerinizi dinleyerek ve fizik muayene yaparak tanı koyabilir. Gerekirse kan ve idrar testleri isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (elektrolit seviyeleri, karaciğer fonksiyonları)
• İdrar testi (keton varlığı)
• Gerekirse ultrason (bebek ve plasentanın durumunu değerlendirmek için)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz size birkaç soru soracak, kilo kaybınızı değerlendirecek ve gerekirse testler isteyecektir. Tanı genellikle kolaydır.

Tedavi

Tedavinin amacı bulantı ve kusmayı kontrol altına almak, sıvı ve besin kaybını önlemektir. Hafif vakalarda diyet değişiklikleri yeterli olabilirken, şiddetli vakalarda hastanede tedavi gerekebilir.

Evde kişisel bakım

• Az ve sık yemek yiyin
• Yağlı ve baharatlı yiyeceklerden kaçının
• Zencefil çayı veya zencefilli şekerler deneyin
• Bol sıvı tüketin (su, ayran, maden suyu)
• Yemeklerden sonra hemen yatmayın
• Aç kalmamaya çalışın

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz bulantı ve kusmayı azaltmak için ilaçlar önerebilir. Ayrıca şiddetli sıvı kaybı durumunda damar yoluyla sıvı ve vitamin takviyesi yapılabilir. Tedavi genellikle gebeliğin ikinci yarısında kendiliğinden iyileşir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Hiperemezis için cerrahi bir tedavi yoktur.

Bu durumla yaşamak

Hiperemezis ile başa çıkmak zor olabilir. Dinlenmeye özen gösterin, sevdiklerinizden yardım isteyin. Bulantıyı tetikleyen kokulardan (yemek kokusu, parfüm gibi) uzak durun.

Yaşam tarzı ipuçları

• Gün içinde kısa kısa dinlenme molaları verin
• Sabahları yataktan kalkmadan önce kraker gibi hafif bir şeyler yiyin
• Stresi azaltmaya çalışın, gevşeme teknikleri deneyin

Diyet ve egzersiz

Diyet: Az ve sık yiyin. Kuru gıdalar (kraker, tost) ve soğuk yiyecekler (dondurma, yoğurt) bulantıyı azaltabilir. Egzersiz: Yorgunluk hissediyorsanız dinlenin. Hafif yürüyüşler yapabilirsiniz, ancak zorlamayın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Bu durum yalnızca fiziksel değil, aynı zamanda duygusal olarak da yıpratıcı olabilir. Üzgün, endişeli veya yalnız hissetmeniz normaldir. Duygularınızı doktorunuzla veya bir psikologla paylaşmaktan çekinmeyin.

Önleme

Hiperemezis tamamen önlenemez ancak erken müdahale ile şiddetli vakaların önüne geçilebilir. Gebeliğin başında doktorunuza danışarak bulantıyı hafifletmek için önlemler alabilirsiniz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Şiddetli sıvı kaybı (dehidratasyon)
• Elektrolit dengesizliği
• Böbrek fonksiyon bozukluğu
• Bebekte düşük doğum ağırlığı
• Anne için beslenme yetersizliği

Uzun vadeli görünüm

Hiperemezis tedavi edilebilir bir durumdur. Çoğu kadın gebeliğin ikinci yarısında iyileşir. Uygun tedavi ile anne ve bebek sağlığı korunabilir. Gelecekteki gebeliklerde tekrarlayabilir, ancak önceden önlem alınabilir. Umudunuzu kaybetmeyin.

Destek bul

Uluslararası kuruluşlar

• HER Foundation (Hyperemesis Education and Research)

Yerel kuruluşlar

• Sağlık Bakanlığı · Türkiye
• Aile Sağlığı Merkezleri · Türkiye

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.