Yaşlılarda Yüksek Tansiyon (Hipertansiyon) ile Yaşam

Genel Bakış

Yüksek tansiyon, kanın atardamarlarınıza normalden daha fazla kuvvetle baskı yapmasıdır. Kalbiniz her attığında kanı damarlarınıza pompalar; bu sıradaki basınç tansiyonunuzdur. Tansiyon sürekli yüksek olduğunda buna hipertansiyon denir. Yaş ilerledikçe damarların esnekliği azaldığı için yüksek tansiyon daha sık görülür.

Evet, 65 yaş üstü her iki kişiden birinde yüksek tansiyon vardır. Yaşla birlikte görülme sıklığı artar.

Özellikle 65 yaş üstü bireyler, ailesinde yüksek tansiyon öyküsü olanlar, aşırı kilolu olanlar, hareketsiz yaşam sürenler ve tuzlu beslenenler daha fazla risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Çoğu zaman hiçbir belirti olmaz
• Bazen başın arka kısmında hafif ağrı
• Baş dönmesi
• Burun kanaması (nadir)

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yorgunluk ve halsizlik
• Nefes darlığı (özellikle eforla)
• Göğüste sıkışma hissi
• Gece sık idrara kalkma
• Unutkanlık veya zihinsel bulanıklık
• Görme bulanıklığı

Nedenler

Ana nedenler

• Yaşlanmayla birlikte damarların sertleşmesi ve esnekliğini kaybetmesi
• Böbrek hastalıkları
• Bazı ilaçların yan etkisi (örneğin ağrı kesiciler, soğuk algınlığı ilaçları)
• Uyku apnesi (uykuda nefes durması)

Risk faktörleri

• 65 yaş üstü olmak
• Ailede yüksek tansiyon öyküsü
• Fazla kilo veya obezite
• Tuzlu beslenme alışkanlığı
• Hareketsiz yaşam
• Sigara kullanımı
• Aşırı alkol tüketimi
• Stresli yaşam

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıdaki acil belirtiler varsa hemen 112'yi arayın
• Tansiyonunuz 180/110 mmHg veya üzerindeyse ve kendinizi iyi hissetmiyorsanız

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Tansiyon ölçümleriniz düzenli olarak 140/90 mmHg üzerinde seyrediyorsa
• İlaç kullanmanıza rağmen tansiyonunuz kontrol altında değilse
• Yeni bir ilaç başlandığında veya doz değişikliğinde
• Yılda en az bir kez tansiyon kontrolü (normal sınırlarda olsanız bile)

Tanı

Doktorunuz tansiyonunuzu bir aletle (tansiyon aleti) ölçer. Tanı için genellikle birkaç farklı günde yapılan ölçümler gerekir. Bazı durumlarda evde tansiyon takibi yapmanız istenebilir.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene ve tansiyon ölçümü
• Kan testleri (böbrek fonksiyonları, şeker, kolesterol)
• İdrar tahlili
• Elektrokardiyografi (EKG) - kalbin elektriksel aktivitesini kaydeder
• Gerektiğinde 24 saatlik tansiyon takibi (holter)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz size tansiyonunuzu nasıl doğru ölçeceğinizi anlatacak. Düzenli takip önemlidir. İlk tanı sonrası yaşam tarzı değişiklikleri ve gerekirse ilaç tedavisi planlanır.

Tedavi

Yaşlılarda yüksek tansiyon tedavisinin amacı, kalp krizi, felç ve böbrek hastalığı riskini azaltmaktır. Tedavide ilk adım sağlıklı yaşam alışkanlıklarıdır. Bunlar yeterli olmazsa doktorunuz kan basıncını düşüren ilaçlar yazabilir. Tedavi genellikle uzun sürelidir ve düzenli kullanım önemlidir.

Evde kişisel bakım

• Tuz tüketimini azaltın (günde 5 gramdan az, yaklaşık bir tatlı kaşığı)
• Haftanın çoğu günü 30 dakika yürüyüş yapın
• Sağlıklı kilonuzu koruyun
• Sigara içmeyin, alkolü sınırlayın
• Stresi yönetmek için nefes egzersizleri veya hobi edinin
• Tansiyonunuzu evde düzenli ölçün ve kaydedin

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz gerekli görürse tansiyon düşürücü ilaçlar reçete edebilir. Bu ilaçlar farklı gruplardan olabilir (örneğin idrar söktürücüler, damar genişleticiler, kalp atış hızını yavaşlatanlar). Doz ve kombinasyon kişiye özeldir. İlaçlar düzenli kullanılmalı, yan etkiler için doktorunuza danışılmalıdır. Asla kendi başınıza ilaç kesmeyin veya doz değiştirmeyin.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Genellikle yüksek tansiyon için cerrahi gerekmez. Nadiren dirençli hipertansiyonda böbrek damarlarına girişimsel işlemler yapılabilir, bu konuda doktorunuz bilgi verecektir.

Bu durumla yaşamak

Yüksek tansiyonla yaşamak, düzenli takip ve sağlıklı alışkanlıklar gerektirir. Tansiyonunuzu belirtilen aralıklarda ölçün, doktorunuzun önerdiği ilaçları aksatmayın. Yavaş yavaş alışkanlıklarınızı değiştirmeye çalışın; örneğin yemeklerde tuzu azaltmak, her gün kısa yürüyüşler yapmak.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyuyun (günde 7-8 saat)
• Tuzu azaltılmış, sebze-meyve ağırlıklı beslenin (Akdeniz tipi diyet)
• Düzenli fiziksel aktivite: yürüyüş, yüzme, bisiklet
• Stresten uzak durmaya çalışın, gevşeme teknikleri deneyin
• Kan basıncı ilaçlarınızı her gün aynı saatte alın

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı beslenme tansiyon kontrolünde çok önemlidir. Tuzu azaltın, işlenmiş gıdalardan kaçının. Potasyumdan zengin besinler (muz, ıspanak, patates) tüketin. Haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta egzersiz (tempolu yürüyüş) yapmaya çalışın. Yeni bir egzersiz programına başlamadan önce doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik bir hastalıkla yaşamak kaygı, stres veya üzüntü yaratabilir. Tansiyon değerlerindeki dalgalanmalar endişelendirebilir. Bu hisler normaldir. Duygularınızı ailenizle veya doktorunuzla paylaşın. Gerekirse bir psikologdan destek alabilirsiniz. Unutmayın, tansiyon kontrol edilebilir bir durumdur.

Önleme

Yaş ilerledikçe yüksek tansiyonu tamamen önlemek mümkün olmasa da, riski azaltmak mümkündür. Sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz, ideal kiloda kalma, tuzu sınırlama ve stresten uzak durma en önemli önleyici adımlardır.

Aşılar

Belirtilmemiştir.

Tarama programları

40 yaş üstü herkesin yılda en az bir kez tansiyon ölçtürmesi önerilir. 65 yaş üstünde daha sık (örneğin her kontrolde) ölçüm yapılmalıdır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp krizi
• İnme (felç)
• Böbrek yetmezliği
• Kalp yetmezliği
• Görme kaybı
• Damar tıkanıklığı veya genişlemesi (anevrizma)

Uzun vadeli görünüm

Yüksek tansiyon iyi yönetildiğinde bu ciddi sorunların çoğu önlenebilir veya geciktirilebilir. Düzenli doktor kontrolü, ilaçlarınızı düzenli kullanmak ve sağlıklı bir yaşam tarzı ile sağlıklı bir yaşlılık sürebilirsiniz. Unutmayın, bu durumu kontrol altına almak sizin elinizde.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.