Impetigo in children

Genel Bakış

İmpetigo, çocuklarda sık görülen, bulaşıcı bir cilt enfeksiyonudur. Genellikle yüzde, kollarda ve bacaklarda kırmızı kabarcıklar ve üzeri bal sarısı kabukla kaplı yaralar şeklinde ortaya çıkar. Bakterilerin (mikrop) cilde girmesiyle oluşur ve kolayca başkalarına geçebilir.

Evet, impetigo özellikle okul öncesi ve ilkokul çağındaki çocuklarda çok sık görülen bir cilt enfeksiyonudur.

En sık 2-5 yaş arası çocukları etkiler, ancak her yaştan insan impetigo olabilir. Özellikle kalabalık ortamlarda (kreş, okul) bulunan çocuklar, sık sık cilt yaralanması olanlar ve egzama gibi cilt sorunları olanlar daha yüksek risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ciltte kırmızı yaralar veya kabarcıklar
• Kabarcıkların patlayarak bal sarısı veya kahverengi kabuk bağlaması
• Kaşıntı (çocuk sık sık kaşıyabilir)
• Yaraların çevresinde hafif kızarıklık

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda sıklıkla yüz, ağız çevresi, kollar ve bacaklarda görülür.
• Yaralar kaşınır ve kaşındıkça vücudun başka bölgelerine veya başkalarına bulaşabilir.
• Bazen ateş ve lenf bezlerinde şişlik eşlik edebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yetişkinlerde daha az görülür, ancak bağışıklık sistemi zayıf olan yetişkinlerde daha ağır seyredebilir.
• Yaralar vücudun farklı bölgelerinde de ortaya çıkabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Staphylococcus aureus (stafilokok) bakterisi
• Streptococcus pyogenes (A grubu streptokok) bakterisi
• Bu bakteriler ciltteki küçük bir kesik, sıyrık veya böcek ısırığından girer.

Risk faktörleri

• Kalabalık ortamlar (kreş, okul, yurt)
• Hijyen koşullarının yetersiz olması
• Egzama, uyuz, bit gibi cilt sorunları
• Sık sık cilt yaralanması (oyun oynarken)
• Sıcak ve nemli hava (yaz aylarında daha sık)
• Zayıflamış bağışıklık sistemi

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yaralar çok hızlı yayılıyorsa
• Çocuk çok huzursuz, uykulu veya bitkin görünüyorsa
• Ateş yüksekse ve düşmüyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• İlk kez bir cilt enfeksiyonu fark ederseniz
• Evde bakımla birkaç günde geçmiyorsa
• Kaşıntı çok rahatsız ediciyse

Tanı

Doktor, genellikle yaraların görünümüne bakarak impetigo tanısı koyabilir. Bazen yaradan sürüntü (kültür) alarak hangi bakterinin neden olduğunu belirlemek için laboratuvara gönderebilir.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene (yaranın incelenmesi)
• Gerekirse yara kültürü (pamuklu çubukla örnek alınır)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene genellikle kısa sürer ve ağrısızdır. Kültür alınırsa sonuçlar birkaç günde çıkar. Tanı konulduktan sonra doktor uygun tedaviyi başlatacaktır.

Tedavi

İmpetigo tedavisinde amaç enfeksiyonun yayılmasını durdurmak ve iyileşmeyi hızlandırmaktır. Tedavi genellikle antibiyotikli kremler veya ağızdan alınan antibiyotiklerle yapılır.

Evde kişisel bakım

• Yaraları temiz ve kuru tutun.
• Çocuğun yaraları kaşımamasını sağlayın.
• Elleri sık sık sabunla yıkayın.
• Havlu, çarşaf, yastık kılıfı gibi kişisel eşyalar ayrı kullanılmalı.
• Yaralar iyileşene kadar okula/kreşe göndermeyin.
• Yaraların üzerini temiz bir gazlı bezle kapatabilirsiniz.

Tıbbi tedaviler

Doktor, enfeksiyonun yaygınlığına göre topikal (cilt üzerine sürülen) veya oral (ağızdan alınan) antibiyotik tedavisi önerecektir. İlaçlar genellikle 7-10 gün kullanılır. Tedaviye düzenli devam etmek çok önemlidir. Reçetesiz hiçbir antibiyotik kremi kullanmayın; doktorunuza danışın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Ameliyat impetigo tedavisinde gerekli değildir.

Bu durumla yaşamak

İmpetigo geçiren bir çocuğa bakarken hijyene çok dikkat edilmelidir. Yaralar tamamen iyileşene kadar çocuğun başkalarıyla yakın temastan, havuz ve ortak oyuncaklardan uzak durması önerilir. Tedavi başladıktan 24-48 saat sonra bulaşıcılık azalır ancak yaralar kapanana kadar dikkatli olunmalıdır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Günlük banyo yapmak yaraları temiz tutar, ancak su çok sıcak olmamalı.
• Yaraları her gün taze bir gazlı bezle örtün.
• Tırnakları kısa kesin ve çocuğun ellerini sık sık yıkayın.

Diyet ve egzersiz

Özel bir diyet veya egzersiz kısıtlaması gerekmez. Sağlıklı beslenme bağışıklığı destekler.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Çocuk, yaraların görünümü ve kaşıntı nedeniyle utanç veya rahatsızlık hissedebilir. Aile olarak ona destek olmak, açıklamak ve tedavi sürecinde sabırlı olmak önemlidir. Oyun ve sevdiği aktivitelerle moralini yüksek tutun.

Önleme

Evet, iyi hijyen impetigoyu önlemenin en etkili yoludur. Elleri sık sık yıkamak, ciltteki kesik ve sıyrıkları temiz tutup kapatmak, havluları ayrı kullanmak, oyuncakları düzenli temizlemek bulaşmayı azaltır. Ayrıca enfekte kişilerle temastan kaçınılmalıdır.

Aşılar

İmpetigo için özel bir aşı yoktur. Ancak suçiçeği gibi ciltte yaralara neden olan hastalıklara karşı aşı yaptırmak dolaylı olarak impetigo riskini azaltabilir.

Tarama programları

Toplum taraması önerilmez. Belirtiler görüldüğünde doktora başvurulmalıdır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Enfeksiyonun cildin derin katmanlarına yayılması (selülit)
• Nadiren böbrek iltihabı (post-streptokokal glomerülonefrit)
• Yara izi kalması
• Enfeksiyonun kan dolaşımına geçmesi (çok nadir)

Uzun vadeli görünüm

İmpetigo uygun tedaviyle genellikle 1-2 hafta içinde tamamen iyileşir. Tedavi edilmezse bile bağışıklık sistemi sağlıklı çocuklarda çoğu zaman kendiliğinden geçebilir, ancak yayılma ve komplikasyon riski artar. Erken tanı ve tedavi ile iyileşme süreci hızlı ve sorunsuzdur.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Sağlık Bakanlığı - Aile Hekimliği · Türkiye
• Türk Dermatoloji Derneği · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.