Impetigo in older adults

Genel Bakış

Impetigo, ciltte görülen, bulaşıcı bir bakteriyel enfeksiyondur. Bakteriler cildin üst tabakasına girerek kızarıklık, kabarcık ve sarı kabuklanmalara yol açar. Genellikle zararsızdır ve uygun tedaviyle iyileşir.

Impetigo her yaşta görülebilir, ancak yaşlı erişkinlerde daha az rastlanır ve genellikle bağışıklık sistemi zayıf olanlarda ortaya çıkar.

Özellikle kreşe giden çocuklarda sık görülse de, yaşlı erişkinlerde de, özellikle cilt bütünlüğü bozulmuş (örneğin yara, egzama) veya bağışıklık sistemi zayıf olan bireylerde ortaya çıkabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ciltte kızarık, kabarık kabarcıklar
• Kabarcıkların patlamasıyla oluşan bal rengi veya sarı kabuklar
• Hafif kaşıntı veya ağrı
• Kabukların altında nemli ve kırmızı bir yüzey

Çocuklarda belirtiler

• Yüz, burun ve ellerde sık görülür
• Genellikle okul çağında bulaşır
• Deri döküntüleri daha yaygın olabilir

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Cilt kuruluğu veya küçük çatlaklardan sonra ortaya çıkabilir
• Yara iyileşmesi daha yavaş olabilir
• Enfeksiyon yayılma riski daha yüksektir
• Kaşıntı veya ağrı daha belirgin olabilir

Nedenler

Ana nedenler

• Staphylococcus aureus (stafilokok) bakterileri
• Streptococcus pyogenes (streptokok) bakterileri
• Bakterilerin ciltteki bir yara, kesik veya böcek ısırığından girerek enfeksiyona yol açması

Risk faktörleri

• Cilt bütünlüğünün bozulması (egzama, mantar, küçük yaralar)
• Bağışıklık sistemini zayıflatan hastalıklar (şeker hastalığı, böbrek hastalığı)
• Kalabalık ortamlarda (huzurevi, bakımevi) yaşamak
• Kötü hijyen koşulları
• Deri kuruluğu ve kaşıntıya bağlı kaşıma

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yüksek ateş eşliğinde ciltte yaygın kızarıklık
• Ağrının şiddetlenmesi ve ciltte sıcaklık artışı

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Ciltte kabuklu, sızıntılı kabarcıklar gördüğünüzde
• Kaşıntı veya rahatsızlık hissettiğinizde
• Aile bireylerinde de benzer belirtiler varsa

Tanı

Doktorunuz, ciltteki görünüme bakarak ve size şikayetlerinizi sorarak impetigo teşhisi koyabilir. Bazen kabarcıktan alınan bir örnek laboratuvara gönderilir.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene (cilt lezyonlarının incelenmesi)
• Kültür testi (kabarcık sıvısından bakteri üretilmesi – nadiren gerekir)

Randevunuzda neler beklenir

Tanı genellikle hızlı ve kolaydır. Doktorunuz birkaç soru soracak ve cildinizi muayene edecektir. Gerekirse kabarcıktan bir örnek alınabilir. Sonuçlar birkaç gün içinde çıkar.

Tedavi

Impetigo tedavisinde amaç enfeksiyonu temizlemek, yayılmasını önlemek ve belirtileri hafifletmektir. Tedavi genellikle basit ve etkilidir.

Evde kişisel bakım

• Ellerinizi sık sık su ve sabunla yıkayın
• Kabukları koparmayın, kendiliğinden düşmesini bekleyin
• Havlu, çarşaf gibi kişisel eşyaları başkalarıyla paylaşmayın
• Yaraları temiz ve kuru tutun
• Kaşıntıyı azaltmak için doktorunuzun önerdiği kremleri kullanın (ilaç ismi vermeyin)

Tıbbi tedaviler

Hafif vakalarda doktorunuz antibiyotikli bir krem veya merhem önerebilir. Yaygın veya ağır enfeksiyonlarda ağızdan antibiyotik tedavisi gerekebilir. Antibiyotikler, bakterileri öldürerek enfeksiyonun iyileşmesini sağlar. Tedaviyi doktorunuzun belirttiği süre boyunca tamamlamanız önemlidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İmpetigo için cerrahi bir işlem gerekmez. Komplikasyon durumunda (örneğin apse oluşumu) doktorunuz küçük bir kesi yaparak iltihabı boşaltabilir.

Bu durumla yaşamak

Tedavi sırasında hijyene dikkat edin ve enfeksiyonun başkalarına bulaşmasını önlemek için teması sınırlayın. Genellikle birkaç gün içinde belirtiler azalmaya başlar.

Yaşam tarzı ipuçları

• Günlük banyo yapın, ancak yaraları ovmayın
• Bol giysiler giyin, sentetik kumaşlardan kaçının
• Tırnaklarınızı kısa tutun ve kaşıntıyı önleyin

Diyet ve egzersiz

Herhangi bir özel diyet gerekmez. Sağlıklı beslenme ve yeterli sıvı alımı bağışıklık sistemini destekleyebilir. Egzersiz yapabilirsiniz, ancak terleme yaraları tahriş edebileceği için dikkatli olun.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Ciltte görünen belirtiler nedeniyle utanma veya sosyal izolasyon hissi yaşanabilir. Bu normaldir. Ailenizle veya güvendiğiniz bir arkadaşınızla konuşmak rahatlatıcı olabilir. Unutmayın, bu geçici bir durumdur ve tedaviyle iyileşir.

Önleme

İyi hijyen alışkanlıklarıyla impetigonun yayılması büyük ölçüde önlenebilir. Elleri sık sık yıkamak, kişisel eşyaları paylaşmamak ve cilt yaralarını temiz tutmak etkili yöntemlerdir.

Aşılar

İmpetigoya karşı özel bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Herhangi bir tarama testi gerekmez. Ciltte anormal bir durum fark ettiğinizde doktorunuza başvurmanız yeterlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Enfeksiyonun cilt altına yayılması (selülit)
• Apse oluşumu (irin dolu kesecik)
• Nadiren böbrekleri etkileyen iltihap (akut glomerülonefrit)

Uzun vadeli görünüm

İmpetigo, doğru tedavi ile genellikle bir hafta içinde tamamen iyileşir. Yaşlı erişkinlerde iyileşme süresi biraz daha uzun olabilir, ancak çoğu vaka başarılı bir şekilde tedavi edilir. Erken teşhis ve hijyen önlemleri ile hem sizin hem de yakınlarınızın sağlığı korunabilir.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Sağlık Bakanlığı · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.