Impetigo in teenagers

Genel Bakış

İmpetigo, bakterilerin neden olduğu, bulaşıcı bir cilt enfeksiyonudur. Genellikle ağız ve burun çevresinde kırmızı yaralar ve kabuklanmalara yol açar. Ergenlerde sık görülür ve tedavi edilmezse başkalarına kolayca geçebilir.

Evet, impetigo özellikle 2-15 yaş arası çocuklarda ve ergenlerde çok yaygın bir cilt enfeksiyonudur.

En sık okul çağındaki çocuklar ve ergenlerde görülür. Kalabalık ortamlarda yaşayan, hijyen koşulları yetersiz olan veya ciltte küçük kesikleri bulunan kişilerde daha sıktır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Kırmızı, içi sıvı dolu kabarcıklar (genellikle ağız, burun çevresi ve ellerde)
• Kabarcıklar patlayınca sarı-kahverengi bir kabuk oluşur (bal rengi kabuk)
• Hafif kaşıntı veya ağrı
• Kabukların altında nemli cilt

Çocuklarda belirtiler

• Kabarcıklar sıklıkla yüz, kol ve bacaklarda görülür.
• Kaşıntı daha belirgin olabilir ve çocuklar yaraları kaşıyarak enfeksiyonu başka bölgelere yayabilir.
• Kabuklar kurudukça dökülür, ancak altındaki cilt birkaç gün kızarık kalabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Ergenlerde ve yetişkinlerde daha nadir görülür, ancak bağışıklık sistemi zayıflamış kişilerde ortaya çıkabilir.
• Yaralar daha büyük ve daha yaygın olabilir.
• İyileşme süresi çocuklara göre daha uzun olabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Staphylococcus aureus veya Streptococcus pyogenes adlı bakterilerin cilde girmesi
• Bakteriler genellikle küçük kesikler, böcek ısırıkları veya sıyrıklar yoluyla cilde bulaşır.
• Enfekte bir kişiyle doğrudan temas (dokunma, havlu, yatak çarşafı paylaşma)

Risk faktörleri

• Kalabalık ortamlar (okul, yurt, spor salonu)
• Sıcak ve nemli iklimler
• Cilt hijyeninin yetersiz olması
• Egzama veya diğer cilt hastalıkları
• Sivrisinek ısırığı gibi kaşıntılı cilt lezyonları

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yaralar hızla yayılıyor veya büyüyorsa
• Ateş, titreme veya halsizlik varsa
• Yaraların çevresinde yaygın kızarıklık veya şişlik oluşursa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• İlk kabarcıklar ortaya çıktığında doktora başvurulmalıdır.
• Tedaviye rağmen 3-4 gün içinde iyileşme olmazsa kontrol gerekir.
• Ailede başka kişilerde de benzer yaralar varsa doktora danışılmalıdır.

Tanı

Doktor, yaraların görünümüne bakarak ve size şikayetlerinizi sorarak impetigo teşhisi koyabilir. Nadiren yaradan örnek alınarak laboratuvara gönderilebilir.

Yapılabilecek testler

• Genellikle test gerekmez; teşhis klinik muayene ile konur.
• Şüpheli durumlarda yaradan sürüntü alınarak kültür testi yapılabilir (hangi bakterinin olduğunu belirlemek için).
• Kan testi genellikle gerekmez.

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz cildinizi muayene edecek, size belirtiler, temas öyküsü ve genel sağlık durumunuz hakkında sorular soracaktır. Kültür testi yapılırsa sonuç 2-3 gün içinde çıkar. Teşhis konulduktan sonra tedaviye başlanır.

Tedavi

İmpetigo tedavisinde amaç bakterileri yok etmek ve enfeksiyonun yayılmasını önlemektir. Tedavi genellikle antibiyotik içerir. Hafif vakalarda krem yeterli olabilirken, yaygın enfeksiyonlarda ağızdan antibiyotik gerekebilir. Tedaviye erken başlanması iyileşmeyi hızlandırır.

Evde kişisel bakım

• Yaralara dokunduktan sonra ellerinizi sabun ve suyla yıkayın.
• Kabukları koparmayın; kendiliğinden düşmesini bekleyin.
• Kişisel eşyalarınızı (havlu, çarşaf, giysi) başkalarıyla paylaşmayın.
• Yaraları temiz ve kuru tutun; doktorun önerdiği temizlik yöntemini uygulayın.
• Kaşıntıyı azaltmak için serin kompres uygulayabilirsiniz.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, enfeksiyonun yaygınlığına göre topikal (cilt üzerine uygulanan) veya sistemik (ağız yoluyla alınan) antibiyotik tedavisi önerecektir. Tedavi süresince düzenli kullanım önemlidir. Antibiyotikler genellikle 7-10 gün kullanılır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Ameliyat gerekmez; impetigo cerrahi tedavi gerektiren bir hastalık değildir.

Bu durumla yaşamak

Tedavi sırasında okula veya işe gitmemeniz gerekebilir. Doktorunuz, yaralarınızın bulaşıcılığı geçene kadar (genellikle tedavinin ilk 24-48 saati) kalabalık ortamlardan uzak durmanızı önerecektir. Kendinize ve çevrenize dikkat ederek enfeksiyonun yayılmasını önleyebilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Ellerinizi sık sık yıkayın; özellikle yaralara dokunduktan sonra.
• Tırnaklarınızı kısa tutun ve temizleyin.
• Yaraları kaşımaktan kaçının; kaşıntı için doktorunuza danışın.
• Banyo yaparken yumuşak sabun kullanın ve yaraları nazikçe yıkayın.
• Havlularınızı her gün değiştirin ve başkalarıyla paylaşmayın.

Diyet ve egzersiz

Özel bir diyet gerekmez. Bağışıklık sisteminizi güçlü tutmak için dengeli beslenin ve bol su için. Yaralar iyileşene kadar ağır egzersizden kaçınmak iyi olabilir; ancak hafif aktiviteler engel değildir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

İmpetigo, özellikle yüz bölgesindeki yaralar nedeniyle ergenlerde utanç veya sosyal kaygı yaratabilir. Bu durumun geçici olduğunu ve tedavi ile düzeleceğini bilmek önemlidir. Rahatsızlık hissediyorsanız ailenizle veya okul rehber öğretmeninizle konuşun.

Önleme

İmpetigo büyük ölçüde önlenebilir. Ellerin düzenli yıkanması, kişisel hijyene dikkat edilmesi ve ciltteki yaraların temiz tutulması en etkili önlemlerdir. Enfekte kişilerle temas etmekten kaçınmak da önemlidir.

Aşılar

İmpetigoya karşı özel bir aşı yoktur.

Tarama programları

Toplumda tarama yapılmaz. Ancak okulda veya evde impetigo vakası varsa, diğer kişiler belirtiler açısından izlenmelidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Enfeksiyonun cildin daha derin katmanlarına yayılması (selülit)
• Nadiren böbrek iltihabı (poststreptokokal glomerülonefrit)
• Enfeksiyonun diğer organlara yayılması (çok nadir)

Uzun vadeli görünüm

İmpetigo, uygun tedavi ile tamamen iyileşen bir enfeksiyondur. Yaralar genellikle iz bırakmadan iyileşir. Tedavi edilmezse bile kendiliğinden geçebilir ancak bu sürede bulaşıcılık devam eder ve komplikasyon riski artar. Erken tedavi ile sonuçlar çok iyidir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.