Impetigo patient overview

Genel Bakış

İmpetigo, cildin yüzeyinde oluşan, genellikle kırmızı yaralar ve bal rengi kabuklarla kendini gösteren bulaşıcı bir deri enfeksiyonudur. Çoğunlukla bakteriler (stafilokok veya streptokok) neden olur.

Evet, impetigo özellikle okul çağındaki çocuklarda sık görülen bir deri enfeksiyonudur.

En sık 2-5 yaş arası çocukları etkiler. Ayrıca kalabalık ortamlarda yaşayanlar, bağışıklık sistemi zayıf olanlar ve ciltte kesik, sıyrık gibi yaraları olanlar daha yüksek risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Kırmızı, sivilceye benzeyen yaralar (genellikle ağız ve burun çevresinde, bazen kollarda ve bacaklarda)
• Yaraların üzerinde bal sarısı veya kahverengi kabuklar oluşması
• Yaraların kaşınması ve hafif ağrı
• Kabukların altından sıvı sızması

Çocuklarda belirtiler

• Yukarıdaki belirtiler çocuklarda aynıdır, ancak kaşıntı daha şiddetli olabilir.
• Çocuklarda genellikle yüz, ağız çevresi ve ellerde görülür.
• Yaralar kaşınarak vücudun diğer bölgelerine yayılabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda yaralar daha büyük ve yaygın olabilir.
• Bağışıklık sistemi zayıfsa iyileşme daha uzun sürebilir.
• Yaralar cilt kıvrımlarında (koltuk altı, kasık) daha sık görülebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Staphylococcus aureus veya Streptococcus pyogenes bakterilerinin deriye girmesi
• Bakteriler genellikle sağlam olmayan ciltten (kesik, sıyrık, böcek ısırığı) girer.

Risk faktörleri

• Kalabalık ortamlar (okul, kreş, yurt)
• Hijyen eksikliği (elleri sık yıkamamak)
• Sıcak ve nemli iklimler
• Ciltte egzama, uyuz gibi diğer cilt sorunları
• Zayıf bağışıklık sistemi (diyabet, HIV gibi durumlar)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yaralar ateşle birlikteyse
• Yaralar çok ağrılıysa veya yaygınsa
• Bebeklerde veya yaşlılarda belirtiler varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Hafif yaralar için doktora başvurmak gerekebilir, ancak genellikle 1-2 gün içinde görüntülenebilir.
• Ailede böbrek hastalığı öyküsü varsa doktora danışılmalıdır.

Tanı

Doktor, yaraları inceleyerek impetigo teşhisi koyabilir. Bazen yaradan sürüntü alınarak laboratuvara gönderilebilir.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene (yaraların görünümü değerlendirilir)
• Yara kültürü (pamuklu çubukla sürüntü alınarak bakteri türü belirlenir)

Randevunuzda neler beklenir

Doktor size muayene sırasında yaralarınızın ne kadar yaygın olduğunu soracak ve tedavi önerecektir. Kültür sonucu 2-3 günde çıkar, genellikle tedaviye hemen başlanır.

Tedavi

Tedavi bakteriyel enfeksiyonu durdurmayı ve yayılmayı önlemeyi amaçlar. Hafif vakalarda antibiyotikli krem, yaygın ve şiddetli vakalarda ağızdan antibiyotik kullanılır. Tedavi süresi genellikle 7-10 gündür.

Evde kişisel bakım

• Yaralara dokunmaktan kaçının, kaşımayın.
• Ellerinizi sık sık sabunla yıkayın.
• Kişisel eşyaları (havlu, çarşaf, tıraş bıçağı) başkalarıyla paylaşmayın.
• Yaraları temiz ve kuru tutun; doktorun önerdiği şekilde pansuman yapın.
• Tedavi başladıktan sonra 24-48 saat okula/işe gitmeyin.

Tıbbi tedaviler

Doktorlar, bakterileri öldürmek için genellikle antibiyotik içeren bir krem reçete eder. Yaygın vakalarda ağızdan alınan antibiyotik hapları da kullanılabilir. Tedaviye düzenli devam etmek önemlidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İmpetigo cerrahi gerektirmez.

Bu durumla yaşamak

İmpetigolu kişi tedavi süresince dikkatli olmalıdır. Yaralar iyileşene kadar okuldan veya işten uzak durmak gerekir. Aile bireylerinin de hijyen kurallarına uyması önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Ellerinizi sık yıkayın, özellikle yaralara dokunduktan sonra.
• Tırnaklarınızı kısa tutun, kaşımayı önlemek için.
• Yaraları kapalı tutun, özellikle uyurken.
• Havlu ve çarşafları sık sık değiştirin ve sıcak suda yıkayın.

Diyet ve egzersiz

Özel bir diyet gerekmez. Dengeli beslenmek bağışıklık sistemini destekler. Egzersiz yapılabilir, ancak terlemek yaraları tahriş edebilir; bu nedenle hafif aktiviteler tercih edilmelidir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

İmpetigo görünümü rahatsız edici olabilir ve özellikle çocuklarda utanç duygusuna yol açabilir. Aile desteği ve açık iletişim önemlidir. Çocuğunuzla bu durumun geçici olduğunu konuşun.

Önleme

Evet, iyi hijyen ve yaraların temizliği impetigoyu büyük ölçüde önler. Ellerin sık yıkanması, kişisel eşyaların paylaşılmaması ve ciltteki kesiklerin hemen temizlenip kapatılması koruyucudur.

Aşılar

İmpetigoya karşı bir aşı yoktur.

Tarama programları

Özel bir tarama testi yoktur. Ancak ailede impetigo öyküsü varsa, erken belirtiler konusunda dikkatli olunmalıdır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Enfeksiyonun deri altına yayılması (selülit)
• Nadiren böbrek iltihabı (akut glomerülonefrit) – özellikle streptokok kaynaklıysa
• Enfeksiyonun kan dolaşımına geçmesi (çok nadir)

Uzun vadeli görünüm

Tedavi edildiğinde impetigo genellikle 7-10 günde tamamen iyileşir ve iz bırakmaz. İyileşme sonrası bağışıklık kalıcı değildir, tekrar edebilir. Hijyen kurallarına uyum, tekrarlama riskini azaltır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.