Intracerebral haemorrhage awareness

Genel Bakış

Beyin içi kanama, beyin dokusu içinde aniden kan birikmesidir. Bu kanama beyin hücrelerine baskı yapar ve hasara yol açabilir. Acil tıbbi müdahale gerektiren ciddi bir durumdur.

Beyin kanamaları, tüm inmelerin yaklaşık %10-15'ini oluşturur. Her yaşta görülebilir ancak ileri yaşta daha sıktır.

Özellikle 55 yaş üstü bireyler, yüksek tansiyonu olanlar, kan sulandırıcı ilaç kullananlar ve bazı damar hastalıkları olan kişiler daha yüksek risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Aniden başlayan şiddetli baş ağrısı
• Vücudun bir tarafında güçsüzlük veya uyuşma
• Konuşma bozukluğu veya anlama güçlüğü
• Denge kaybı veya baş dönmesi
• Bulantı ve kusma
• Bilinç kaybı veya sersemlik

Çocuklarda belirtiler

• Bebeklerde: Aşırı ağlama, kusma, nöbetler
• Çocuklarda: Şiddetli baş ağrısı, davranış değişiklikleri, denge sorunları

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda belirtiler daha hafif olabilir: Düşme, ani unutkanlık, halsizlik, konuşma güçlüğü

Nedenler

Ana nedenler

• Yüksek tansiyon (hipertansiyon) en sık nedendir
• Beyin damarlarında anevrizma (balonlaşma) yırtılması
• Damar yapısal bozuklukları (arteriovenöz malformasyon)
• Kafa travması
• Kan sulandırıcı ilaçlar

Risk faktörleri

• Kontrolsüz yüksek tansiyon
• Sigara içmek
• Aşırı alkol tüketimi
• İleri yaş
• Bazı genetik hastalıklar
• Kan sulandırıcı ilaç kullanımı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıdaki acil belirtilerden herhangi biri varsa derhal 112'yi arayın

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Tansiyonunuz yüksekse düzenli doktor kontrolü yaptırın
• Kan sulandırıcı ilaç kullanıyorsanız düzenli aralıklarla kontrole gidin

Tanı

Doktorunuz şikayetlerinizi dinleyip nörolojik muayene yapar. Şüphelenilen durumlarda görüntüleme yöntemleriyle tanı kesinleştirilir.

Yapılabilecek testler

• Bilgisayarlı tomografi (BT) en hızlı tanı yöntemidir
• Manyetik rezonans görüntüleme (MRG)
• Kan testleri (kan pıhtılaşma durumu vb.)
• Beyin anjiyografisi (damar yapısını incelemek için)

Randevunuzda neler beklenir

Hastanede acil olarak değerlendirileceksiniz. Gerekli tetkikler yapıldıktan sonra tedavi planı oluşturulur. Bu süreçte sağlık ekibi size her adımda rehberlik edecektir.

Tedavi

Beyin içi kanama tedavisi, kanamanın durdurulması ve beyin hasarını azaltmaya yöneliktir. Tedavi genellikle yoğun bakım ünitesinde yapılır.

Evde kişisel bakım

• Dinlenin ve doktorunuzun önerdiği aktivite kısıtlamalarına uyun
• Kan basıncınızı düzenli olarak ölçün ve doktor kontrolünde sağlıklı değerlerde tutun
• Sigara ve alkolden uzak durun

Tıbbi tedaviler

Kan basıncını düşürmek için ilaçlar, kanamayı durdurmaya yönelik tedaviler (örneğin pıhtılaşmayı destekleyen ilaçlar) ve kan sulandırıcı kullanılıyorsa bunların etkisini tersine çeviren ilaçlar uygulanabilir. Kafa içi basıncı kontrol altına almak için ilaç tedavisi ve takip yapılır. Ameliyat gerekebilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Kanama miktarı fazlaysa, beyin üzerinde basınç yapıyorsa veya anevrizma gibi yapısal bir sorun varsa cerrahi müdahale (kraniyotomi, endovasküler girişim) düşünülebilir.

Bu durumla yaşamak

İyileşme süreci haftalar veya aylar sürebilir. Fizik tedavi, konuşma terapisi ve iş uğraşı terapisi gerekebilir. Günlük aktivitelerinizde yardımcı cihazlar veya destek alabilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli tansiyon takibi yapın
• Sağlıklı beslenin (tuzu azaltın, meyve-sebze ağırlıklı)
• Düzenli egzersiz yapın (doktor izniyle)
• Stresten uzak durun

Diyet ve egzersiz

Düşük tuzlu Akdeniz tipi beslenme önerilir. Haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta egzersiz (yürüyüş gibi) yapabilirsiniz. Ancak başlangıçta doktorunuzun önerdiği egzersiz programına uyun.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Beyin kanaması sonrası depresyon, kaygı veya duygusal dalgalanmalar görülebilir. Bu normaldir. Gerekirse bir psikolog veya psikiyatrist desteği almak önemlidir. Çevrenizdeki destek grupları da faydalı olabilir.

Önleme

Tamamen önlenemese de, risk faktörlerini kontrol altına alarak büyük ölçüde önlenebilir. En önemli önlem, kan basıncını sağlıklı aralıkta tutmaktır.

Aşılar

Beyin kanamasına karşı doğrudan bir aşı yoktur. Ancak enfeksiyonları önleyici aşılar genel sağlık için önemlidir.

Tarama programları

Düzenli tansiyon ölçümü ve doktor kontrolü, yüksek riskli bireylerde detaylı damar görüntülemesi yapılabilir. Bu konuda doktorunuzla konuşun.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalıcı felç
• Konuşma bozukluğu (afazi)
• Yutma güçlüğü
• Depresyon
• Beyin ödemi
• Tekrarlama riski

Uzun vadeli görünüm

Beyin içi kanamada erken müdahale hayat kurtarıcıdır. Birçok kişi uygun tedavi ve rehabilitasyonla önemli ölçüde iyileşme gösterebilir. İyileşme süreci kişiden kişiye farklılık gösterir. Umutlu olmak ve sağlık ekibinizle işbirliği yapmak çok önemlidir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.