Lichen sclerosus

Genel Bakış

Liken sklerozus, cildin beyaz, parlak ve ince bir görünüm almasına neden olan, genellikle genital bölgede görülen kronik (uzun süreli) bir cilt hastalığıdır.

Liken sklerozus nadir görülen bir hastalıktır. Toplumda her 1000 kişiden yaklaşık 1 ila 3'ünde görüldüğü tahmin edilmektedir.

En sık menopoz sonrası kadınlarda görülmekle birlikte, erkeklerde ve her yaştan çocukta da ortaya çıkabilir. Kadınlarda erkeklere oranla daha sık rastlanır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Genital bölgede kaşıntı (en sık belirti)
• Beyaz, porselen benzeri cilt lekeleri
• Ciltte incelme, kırışma veya parlaklık
• Ağrılı cinsel ilişki
• İdrar yaparken yanma veya ağrı

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda kabızlık (ağrı nedeniyle dışkılamayı erteleme)
• Genital bölgede kaşıntı ve tahriş
• Ciltte beyaz lekeler

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• İleri yaşta cilt incelmesi daha belirgin olabilir
• Kaşıntı daha şiddetli hissedilebilir
• Cilt yaraları ve çatlaklar daha sık görülür

Nedenler

Ana nedenler

• Kesin nedeni bilinmemektedir.
• Bağışıklık sisteminin kendi cilt hücrelerine saldırdığı düşünülen bir otoimmün hastalık olabilir.
• Genetik yatkınlık rol oynayabilir.

Risk faktörleri

• Kadın olmak (özellikle menopoz sonrası)
• Ailede liken sklerozus veya başka otoimmün hastalık öyküsü
• Tiroid hastalığı, vitiligo gibi diğer otoimmün hastalıklara sahip olmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ciltte ani ve şiddetli ağrı, kanama veya idrar yapamama durumunda acil servise başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Genital bölgede geçmeyen kaşıntı, beyaz lekeler veya ağrı fark ederseniz bir aile hekimine veya cildiye doktoruna (dermatolog) başvurun.

Tanı

Tanı genellikle fizik muayene ile konur. Doktor lezyonların görünümünü değerlendirir. Gerekirse cilt biyopsisi (küçük bir deri parçasının alınarak incelenmesi) yapılabilir.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene
• Cilt biyopsisi (tanıyı kesinleştirmek için)
• Kan testleri (eşlik eden diğer otoimmün hastalıkları taramak için)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında doktorunuz genital bölgeyi inceleyecektir. Rahat olmanız önemlidir. Biyopsi gerekiyorsa lokal anestezi ile küçük bir parça alınır, işlem ağrısızdır. Sonuçlar birkaç hafta içinde çıkar.

Tedavi

Tedavinin amacı semptomları kontrol altına almak, cilt hasarını önlemek ve yaşam kalitesini artırmaktır. Tedavi kişiye özeldir ve doktor tarafından planlanmalıdır.

Evde kişisel bakım

• Genital bölgeyi yumuşak temizleyicilerle yıkayın, sert sabunlardan kaçının.
• Pamuklu, bol iç çamaşırı giyin.
• Kaşıntıyı artıran dar kıyafetlerden uzak durun.
• Cildi nemli tutmak için doktorun önerdiği nemlendiricileri kullanın.

Tıbbi tedaviler

Tedavide genellikle cilde sürülen ilaçlar kullanılır. Bu ilaçlar iltihabı azaltır ve kaşıntıyı geçirir. Doktorunuz uygun tedaviyi reçete edecektir. Ağızdan alınan ilaçlar nadiren gerekebilir. Tedavi uzun süreli olabilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Ciddi yapışıklıklar veya darlıklar oluşursa (örneğin idrar yolunu tıkayan) cerrahi girişim gerekebilir. Ancak bu durum nadirdir.

Bu durumla yaşamak

Liken sklerozus ile yaşamak düzenli cilt bakımı ve doktor kontrolleri gerektirir. Belirtiler tamamen kaybolmasa bile tedavi ile kontrol altına alınabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Stresten kaçının, çünkü stres belirtileri tetikleyebilir.
• Düzenli uyuyun ve sağlıklı beslenin.
• Sigara ve alkolden uzak durun.

Diyet ve egzersiz

Özel bir diyet gerekmez, ancak bağışıklık sistemini desteklemek için dengeli beslenme önemlidir. Egzersiz genel sağlık için faydalıdır, ancak genital bölgeyi tahriş edebilecek aktivitelerden (örneğin bisiklet sürmek) kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik bir rahatsızlık olması ve genital bölgeyi etkilemesi nedeniyle utanç, kaygı veya depresyona yol açabilir. Bu duygular normaldir. Psikolojik destek almak önemlidir.

Önleme

Liken sklerozusun kesin bir önleme yöntemi yoktur. Ancak erken tanı ve tedavi, komplikasyonları önlemede en etkili yoldur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Ciltte kalıcı yara izi ve beyaz lekeler
• Genital bölgede yapışıklıklar (sünnet derisinde darlık, vajinal girişte daralma)
• Cilt kanseri riskinde hafif artış (nadir)

Uzun vadeli görünüm

Liken sklerozus kronik bir hastalık olmasına rağmen tedavi ile belirtiler genellikle kontrol altına alınabilir. Düzenli doktor takibi ile yaşam kaliteniz korunabilir. Çoğu kişi normal bir yaşam sürdürebilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.