Yaşlılarda Uzun COVID ile Yaşamak

Genel Bakış

Uzun COVID, COVID-19 geçirdikten sonra bazı belirtilerin haftalarca veya aylarca devam etmesidir. Yaşlılarda daha sık görülebilir.

Uzun COVID, yaşlılarda daha sık görülür. COVID-19 geçiren her 3 kişiden 1'inde uzun süreli belirtiler olabilir.

Özellikle 65 yaş üstü bireyler, ek hastalıkları olanlar ve ağır COVID-19 geçirenlerde daha yaygındır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Yorgunluk
• Nefes darlığı
• Öksürük
• Baş ağrısı
• Kas ve eklem ağrıları
• Koku veya tat kaybı

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda uzun COVID nadirdir, genellikle hafif seyreder.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yorgunluk ve halsizlik
• Nefes darlığı
• Unutkanlık veya zihin bulanıklığı (beyin sisi)
• Uyku sorunları
• Depresyon veya kaygı
• Çarpıntı
• Eklem ağrıları

Nedenler

Ana nedenler

• COVID-19 enfeksiyonu sonrası bağışıklık sisteminin aşırı tepki vermesi
• Virüsün bazı organlarda kalıcı hasar bırakması
• Vücuttaki iltihaplanmanın devam etmesi

Risk faktörleri

• İleri yaş (65 ve üstü)
• Kronik hastalıklar (diyabet, kalp hastalığı, KOAH gibi)
• Ağır COVID-19 nedeniyle hastaneye yatış
• Bağışıklık sistemini zayıflatan hastalıklar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes darlığı kötüleşiyorsa
• Göğüs ağrısı varsa
• Bilinç bulanıklığı veya baygınlık hissediyorsanız

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Yorgunluk, unutkanlık gibi belirtiler aylardır devam ediyorsa
• Günlük yaşamınızı etkileyecek düzeydeyse
• Yeni belirtiler ortaya çıktıysa

Tanı

Uzun COVID tanısı koymak için özel bir test yoktur. Doktorunuz önce başka hastalıkları ekarte etmek için muayene ve tetkikler yapar. COVID-19 geçmişiniz ve yakınmalarınız dikkate alınır.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri
• Akciğer röntgeni
• Elektrokardiyografi (EKG)
• Nabız oksimetresi ile oksijen düzeyi ölçümü
• Bilişsel testler (hafıza ve dikkat değerlendirmesi)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz size kapsamlı bir değerlendirme yapacak ve gerekirse uzmanlara yönlendirecektir. Süreç sabır gerektirir.

Tedavi

Uzun COVID tedavisi kişiye özeldir. Belirtilere yönelik destekleyici tedaviler uygulanır. İlaç tedavileri doktor kontrolünde olmalıdır.

Evde kişisel bakım

• Dinlenme ve aktivite dengesi kurun
• Yavaş tempoda egzersiz yapın (yürüyüş gibi)
• Beslenmenize dikkat edin, bol su için
• Uyku düzeninizi koruyun
• Stres yönetimi teknikleri uygulayın

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz yorgunluk, ağrı, nefes darlığı gibi belirtilere yönelik tedaviler önerebilir. Fizik tedavi, nefes egzersizleri, psikolojik destek gibi yöntemler kullanılabilir. İlaç tedavileri mutlaka doktor tarafından başlanmalıdır. Kendi başınıza ilaç kullanmayın.

Bu durumla yaşamak

Uzun COVID ile yaşamak zor olabilir. Kendinize zaman tanıyın. Küçük hedefler koyun, aktivitelerinizi kademeli olarak artırın. Vücudunuzu dinleyin, zorlamayın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku
• Sağlıklı beslenme
• Sigara ve alkolden uzak durma
• Doktor onayı ile hafif egzersiz
• Sosyal ilişkileri sürdürme

Diyet ve egzersiz

Beslenmenizde protein, vitamin ve lif açısından zengin gıdalara yer verin. Egzersize yavaş başlayın, örneğin günde 5-10 dakika yürüyüşle başlayıp süreyi artırın. Aşırı yorgunluk hissettiğinizde dinlenin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Uzun COVID kaygı, depresyon ve umutsuzluk hissine yol açabilir. Bu duygular normaldir. Bir ruh sağlığı uzmanından destek almak iyileşmenize yardımcı olabilir. Unutmayın, yalnız değilsiniz.

Önleme

Uzun COVID'i tamamen önlemek mümkün olmasa da, COVID-19 aşısı olmak ve enfeksiyondan korunmak riski azaltabilir.

Aşılar

COVID-19 aşılarının uzun COVID riskini azalttığı düşünülmektedir. Güncel aşı takviminizi sağlık kuruluşunuzdan öğrenin.

Tarama programları

COVID-19 geçirdikten sonra belirtileri takip etmek önemlidir. Düzenli sağlık kontrollerini ihmal etmeyin.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp ve akciğer fonksiyonlarında kalıcı hasar
• Kronik yorgunluk sendromu
• Depresyon ve anksiyete bozuklukları
• Günlük yaşam aktivitelerinde bağımlılık

Uzun vadeli görünüm

Uzun COVID'li birçok kişi zamanla iyileşir. İyileşme süreci kişiden kişiye farklıdır. Düzenli doktor takibi, sağlıklı yaşam alışkanlıkları ve sabır ile belirtiler büyük ölçüde hafifleyebilir. Umutlu olun, destek alın.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.