Akciğer kanseri
Başvurulan kaynaklar
Bu makale özgün hasta eğitimi içeriğidir.
- NICE—Lung cancer: diagnosis and management. NG122(2023)
- NHS—Lung cancer(2023)
- WHO—Cancer fact sheet(2023)
- CDC—Lung Cancer(2024)
- NCCN—NCCN Guidelines for Patients: Lung Cancer(2024)
Uluslararası klinik kılavuzlara dayalıdır
Genel Bakış
Akciğer kanseri, akciğerlerdeki hücrelerin kontrolsüz bir şekilde büyümesiyle oluşan bir hastalıktır. Bu hücreler zamanla tümör adı verilen kitleler oluşturur.
Önemli bilgiler
- Akciğer kanseri en sık görülen kanser türlerinden biridir.
- Erken teşhis tedavi başarısını artırır.
- Sigara içmek en büyük risk faktörüdür.
Evet, akciğer kanseri dünyada ve Türkiye'de en sık teşhis edilen kanserler arasındadır.
Herkesi etkileyebilir, ancak sigara içenlerde ve 50 yaş üstü kişilerde daha sık görülür.
Belirtiler
- Ani başlayan şiddetli göğüs ağrısı
- Aşırı nefes darlığı
- Bilinç kaybı
- ⚠Kanlı balgam
- ⚠Açıklanamayan kilo kaybı
- ⚠Ses kısıklığı
- ⚠Sürekli öksürük
Yaygın belirtiler
- Geçmeyen öksürük
- Nefes darlığı
- Göğüs ağrısı
- Kanlı balgam
- Ses kısıklığı
- Kilo kaybı
- Yorgunluk
Çocuklarda belirtiler
- Çocuklarda akciğer kanseri çok nadirdir; ancak görülürse benzer belirtiler olabilir.
Yaşlı yetişkinlerde belirtiler
- Yaşlı erişkinlerde öksürük, nefes darlığı ve halsizlik sık görülür.
Nedenler
Ana nedenler
- Sigara ve tütün ürünleri kullanımı
- Hava kirliliği
- Asbeste maruz kalma
- Radyon gazı
Risk faktörleri
- Sigara içmek veya pasif içicilik
- Ailede akciğer kanseri öyküsü
- Akciğer hastalıkları (KOAH gibi)
- Radyasyon tedavisi öyküsü
Ne zaman doktora görünmeli
Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:
- Nefes almakta zorlanıyorsanız hemen acile gidin.
- Kan öksürüyorsanız en kısa sürede doktora başvurun.
Şu durumlarda rutin randevu alın:
- Geçmeyen öksürüğünüz varsa
- Sürekli yorgun hissediyorsanız
- Kilo kaybı yaşıyorsanız
Tanı
Doktorunuz şikayetlerinizi dinleyip fizik muayene yapacaktır. Ardından bazı testler isteyebilir.
Yapılabilecek testler
- Göğüs röntgeni
- Bilgisayarlı tomografi (BT)
- Balgam testi
- Akciğer biyopsisi
- Kan testleri
Randevunuzda neler beklenir
Testler genellikle ağrısızdır. Biyopsi sırasında lokal anestezi uygulanabilir. Sonuçlar birkaç gün ile bir hafta arasında çıkar.
Tedavi
Tedavi kanserin türüne, evresine ve genel sağlık durumunuza göre planlanır. Multidisipliner bir ekip tarafından yönetilir.
Evde kişisel bakım
- Sigara içiyorsanız bırakmak en önemli adımdır.
- Sağlıklı beslenmeye özen gösterin.
- Doktorunuzun önerdiği kontrolleri aksatmayın.
Tıbbi tedaviler
Tedaviler arasında cerrahi (ameliyatla tümörün çıkarılması), radyoterapi (ışın tedavisi), kemoterapi (ilaç tedavisi), akıllı ilaçlar (hedefe yönelik tedaviler) ve immünoterapi (bağışıklık sistemini güçlendiren tedaviler) yer alır. Hangi tedavinin kullanılacağına doktorunuz karar verecektir.
Ameliyat ne zaman düşünülür?
Erken evre akciğer kanserlerinde tümörün cerrahi olarak çıkarılması sıklıkla uygulanabilir.
Bu durumla yaşamak
Tedavi sürecinde yorgunluk, iştahsızlık gibi yan etkiler olabilir. Dinlenmek ve destek almak önemlidir.
Yaşam tarzı ipuçları
- Sigara içmemek
- Düzenli uyku
- Stresten uzak durmak
- Doktor kontrollerine gitmek
Diyet ve egzersiz
Dengeli beslenmek ve doktorunuzun izin verdiği ölçüde hafif egzersizler yapmak genel sağlığınıza iyi gelir.
Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli
Kanser tanısı kaygı ve üzüntüye neden olabilir. Psikolojik destek almak önemlidir. Aileniz ve arkadaşlarınızla konuşun, gerekirse bir uzmana başvurun.
Önleme
Tamamen önlenemez, ancak riski azaltmak mümkündür. En önemli adım sigara ve tütün ürünlerini kullanmamaktır.
Aşılar
Akciğer kanserini önleyen bir aşı bulunmamaktadır.
Tarama programları
Yüksek risk grubundaki kişiler (örneğin uzun süre sigara içmiş 50-80 yaş arası) düşük doz bilgisayarlı tomografi (BT) ile taranabilir. Sağlık Bakanlığı'nın tarama programları hakkında doktorunuza danışın.
Komplikasyonlar
Tedavi edilmezse
- Kanserin vücudun diğer bölgelerine yayılması (metastaz)
- Solunum yetmezliği
- Kan pıhtıları
- Aşırı kilo kaybı
Uzun vadeli görünüm
Erken teşhis edilen akciğer kanserlerinde tedavi şansı yüksektir. Günümüzdeki tedavilerle hastalar daha uzun ve kaliteli yaşayabilmektedir. Her hastanın durumu farklıdır; doktorunuz size en doğru bilgiyi verecektir.
Destek bul
Uluslararası kuruluşlar
Yerel kuruluşlar
- Türk Kanser Derneği ↗ · Türkiye
- Kanserle Savaş Derneği ↗ · Türkiye
Yardım hatları
Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.
Bilgileri her zaman doktorunuzla doğrulayın
Sağlık kılavuzları ülkeye ve bölgeye göre değişir. Bu makaledeki bilgiler uluslararası klinik kılavuzlara dayanmaktadır ancak ülkenizdeki özel kılavuzları, ilaçları veya uygulamaları yansıtmayabilir. Sağlık endişelerinizi her zaman kendi doktorunuz veya sağlık hizmeti sağlayıcınızla görüşün ve yerel ulusal sağlık kılavuzlarına başvurun.
Önemli uyarı Bu bilgiler yalnızca eğitim amaçlıdır. Profesyonel tıbbi tavsiye, tanı veya tedavinin yerini tutmaz. Kendi durumunuzla ilgili mutlaka kalifiye bir sağlık uzmanına danışın. Tıbbi bir acil durum yaşıyorsanız derhal yerel acil servisinizi arayın.