Gençlerde Akciğer Kanseri: Tedavi Sonrası Yaşam

Genel Bakış

Akciğer kanseri, akciğer hücrelerinin kontrolsüz şekilde çoğalmasıyla oluşan bir hastalıktır. Ergenlerde çok nadir görülür. 'Sağkalım' yani hayatta kalma, kanser tanısı konduktan ve tedavi edildikten sonra yaşamın her yönünü kapsar. Bu yazıda, bu dönemle ilgili bilgi ve destek bulacaksınız.

Hayır, ergenlerde akciğer kanseri çok nadirdir. Bu yaş grubundaki tüm kanserlerin yüzde 1'inden azını oluşturur. Ama yine de ergenlerde görülebileceği unutulmamalıdır.

Her genci etkileyebilir, ancak sigara içen, pasif sigara dumanına maruz kalan, ailesinde akciğer kanseri öyküsü olan veya bazı genetik sendromları bulunan gençlerde daha sık görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Uzun süre devam eden öksürük
• Nefes darlığı veya hırıltılı solunum
• Göğüs ağrısı
• Açıklanamayan kilo kaybı
• Balgamda veya öksürükte kan görülmesi

Çocuklarda belirtiler

• Ergenlerde belirtiler sıklıkla astım veya bronşit gibi yaygın solunum yolu hastalıklarıyla karıştırılabilir.
• Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları
• Ses kısıklığı

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yetişkinlerde belirtiler çoğunlukla sigara kullanımıyla bağlantılıdır ve daha belirgin olabilir.
• Kilo kaybı ve iştahsızlık
• Yutma güçlüğü
• Kemik ağrıları

Nedenler

Ana nedenler

• Asıl nedeni tam olarak bilinmemektedir.
• Hücrelerin DNA'sında meydana gelen değişiklikler (mutasyon) kansere yol açabilir.
• Ergenlerde birçok vakada net bir neden bulunamayabilir.

Risk faktörleri

• Sigara ve tütün ürünleri kullanımı
• Pasif sigara dumanına maruz kalmak
• Ailede akciğer kanseri öyküsü
• Daha önce göğüs bölgesine radyasyon tedavisi almış olmak
• Bazı genetik sendromlar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes darlığınız hızla artıyorsa aynı gün bir sağlık kuruluşuna başvurun.
• Balgamda kan görürseniz zaman kaybetmeden doktora gidin.
• Şiddetli göğüs ağrınız varsa 112'yi arayın.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• İki haftadan uzun süren öksürük
• Açıklanamayan yorgunluk veya kilo kaybı
• Sürekli tekrarlayan enfeksiyonlar

Tanı

Doktor önce ayrıntılı bir muayene yapar ve hastanın şikayetlerini dinler. Ardından bazı testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Göğüs röntgeni
• Bilgisayarlı tomografi (BT)
• Biyopsi (şüpheli dokudan örnek alınması)
• Kan testleri
• Balgam örneğinin incelenmesi

Randevunuzda neler beklenir

Testlerin sonuçlarına göre doktorunuz size teşhisi ve tedavi planını ayrıntılı şekilde anlatacaktır. Süreçte size destek olacak bir sağlık ekibiyle birlikte hareket edersiniz.

Tedavi

Ergenlerde akciğer kanserinin tedavisi; kanserin türüne, evresine ve gencin genel sağlığına göre kişiye özel olarak planlanır. Tedavi sırasında aileniz ve sağlık ekibiniz yanınızda olacaktır.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği kontrol randevularına düzenli gitmek
• Sigara ve tütün ürünlerinden uzak durmak
• Sağlıklı ve düzenli uyumak
• Kaygıyla başa çıkmak için destek almak

Tıbbi tedaviler

Tedavi seçenekleri arasında cerrahi (tümörün çıkarılması), radyoterapi (ışın tedavisi), kemoterapi (ilaçla tedavi) ve hedefe yönelik tedaviler yer alabilir. Hangi tedavinin uygun olduğuna onkoloji uzmanı karar verir. İlaç isimleri ve dozları konusunda doktorunuz size bilgi verecektir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Tümör tek bir bölgede sınırlıysa ve vücudun başka yerine yayılmamışsa cerrahi uygun olabilir.

Bu durumla yaşamak

Tedavinin ardından yorgunluk aylarca sürebilir. Okul hayatına dönüş kademeli olmalı, öğretmenlerinizle durumunuzu paylaşmak faydalıdır. Günlük aktivitelerinizi enerjinize göre planlayın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Pasif sigara dumanından uzak durun
• Doktorunuzun uygun gördüğü fiziksel aktiviteleri yapın
• Stresi azaltacak hobiler bulun
• Düzenli sağlık kontrollerinizi ihmal etmeyin

Diyet ve egzersiz

Dengeli ve renkli bir beslenme, bağışıklık sisteminizi destekler. Protein, sebze ve meyve bakımından zengin öğünler tercih edin. Egzersiz konusunda mutlaka doktorunuza danışın; hafif yürüyüşler iyi bir başlangıç olabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kanser tedavisi görmek ve sağlığınızla ilgili belirsizlik yaşamak; kaygı, üzüntü, öfke ve yalnızlık gibi duygulara yol açabilir. Bu hisler tamamen normaldir. Duygularınızı ailenizle, arkadaşlarınızla paylaşın; gerektiğinde bir psikolog veya psikiyatristten destek isteyin.

Önleme

Akciğer kanserinin bazı türlerinden korunmak mümkündür. Özellikle sigara ve tütün ürünlerinden tamamen uzak durmak, pasif sigara dumanından kaçınmak ve yaşam alanlarını havalandırmak korunmada önemli adımlardır.

Aşılar

Akciğer kanserine karşı doğrudan koruma sağlayan bir aşı yoktur.

Tarama programları

Ergenlerde rutin akciğer kanseri taraması önerilmez. Tarama programları genellikle sigara kullanan ileri yaştaki yetişkinler için düşünülür. Ergenlerde şikayet olması durumunda doktor gerekli tetkikleri isteyecektir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Tümör büyümeye devam edebilir ve yakındaki dokulara yayılabilir.
• Nefes darlığı, ağrı ve kanama gibi belirtiler artabilir.
• Vücudun diğer organlarına yayılırsa (metastaz) tedavi daha zorlu hale gelebilir.

Uzun vadeli görünüm

Ergenlerde akciğer kanseri çok nadir olmasına rağmen erken tanı ve yeni tedavi yöntemleri sayesinde hayatta kalma oranları giderek artmaktadır. Tedavi sonrası sağlıklı bir yaşam sürmek, geleceğe umutla bakmak mümkündür. Her genç için durum farklıdır; doktorunuz size özel bilgileri ve beklentileri paylaşacaktır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.