Yaşlılarda Migren Önleme

Genel Bakış

Migren, şiddetli baş ağrılarına neden olan bir sağlık sorunudur. Yaş ilerledikçe migren atakları sıklığı ve şiddeti değişebilir. İleri yaşta migreni önlemek için yapılabilecekler vardır.

Migren her yaşta görülebilir. İleri yaşta (65 yaş üstü) migren sıklığı azalır, ancak yine de her 10 kişiden 1'inde migren olabilir.

Migren herkeste görülebilir, ancak kadınlarda erkeklerden daha sıktır. İleri yaşta, özellikle 50-60 yaş arası kadınlarda yaygındır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Şiddetli, zonklayıcı baş ağrısı (genellikle tek taraflı)
• Mide bulantısı ve kusma
• Işığa, sese ve kokuya hassasiyet
• Baş ağrısı öncesinde görsel belirtiler (ışık çakmaları, kör noktalar) – buna 'aura' denir

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda migren genellikle her iki tarafta baş ağrısı şeklindedir.
• Kusma ve karın ağrısı daha belirgin olabilir.
• Çocuklar migreni 'kafam zonkluyor' diye değil, 'midem ağrıyor' diye tarif edebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• İleri yaşta migren ağrısı daha hafif olabilir, ancak baş dönmesi ve denge sorunları daha sık görülür.
• Aura belirtileri (görme bozuklukları) daha uzun sürebilir.
• Migren atakları sırasında tansiyon değişiklikleri daha belirgin olabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Migrenin kesin nedeni tam olarak bilinmemektedir. Beyindeki sinir hücrelerinin ve kan damarlarının anormal çalışması sonucu ortaya çıktığı düşünülmektedir.
• Beyindeki kimyasal maddelerin (nörotransmiterler) dengesizliği migreni tetikleyebilir.
• Genetik yatkınlık önemli bir faktördür; ailede migren öyküsü varsa risk artar.

Risk faktörleri

• Stres ve kaygı
• Uyku düzensizliği (çok az veya çok fazla uyku)
• Bazı yiyecekler (peynir, çikolata, işlenmiş etler) ve açlık
• Hava değişiklikleri (basınç değişimi, sıcaklık)
• Kadınlarda hormonal değişiklikler (menopoz döneminde ataklar artabilir)
• Bazı ilaçlar (ağrı kesicilerin sık kullanımı migreni kötüleştirebilir)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Migren ağrısı şiddetleniyor ve evde tedaviyle geçmiyorsa
• Aura belirtileri ilk kez ortaya çıktıysa veya farklılaştıysa
• Baş ağrısına yüksek ateş, boyun tutulması veya döküntü eşlik ediyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Migren atakları ayda bir veya daha sık oluyorsa
• Migren günlük yaşamı etkilemeye başladıysa (iş, okul, sosyal hayat)
• Daha önce migren tedavisi denediyseniz ve fayda görmediyseniz

Tanı

Doktorunuz migren tanısı koymak için önce belirtilerinizi dinler ve fizik muayene yapar. Migren tanısı genellikle belirtilere ve hastalık öyküsüne dayanır. Doktorunuz size atakların sıklığı, süresi, tetikleyicileri ve ağrının özellikleri hakkında sorular soracaktır.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (diğer nedenleri elemek için)
• Görüntüleme testleri: Beyin tomografisi (BT) veya manyetik rezonans (MR) – eğer tipik olmayan belirtiler varsa
• Elektroensefalografi (EEG) – nadiren, eğer nöbet benzeri belirtiler varsa

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz migren tanısı koyduktan sonra, sizinle birlikte bir tedavi planı oluşturacaktır. İlaç tedavisi, tetikleyicilerden kaçınma ve yaşam tarzı değişiklikleri genellikle yeterlidir. Migren kontrol altına alınabilir ve atakların sıklığı azaltılabilir.

Tedavi

Migren tedavisinin amacı atakları durdurmak, sıklığını azaltmak ve yaşam kalitesini iyileştirmektir. Tedavi kişiye özeldir; sizin için en uygun olanı doktorunuz belirleyecektir. Tedavide ilaçlar, yaşam tarzı değişiklikleri ve bazen diğer yöntemler kullanılır.

Evde kişisel bakım

• Atak sırasında sessiz, karanlık bir odada dinlenmek
• Soğuk veya sıcak kompres uygulamak (alına veya boyna)
• Bol su içmek ve kafeinli içeceklerden kaçınmak
• Düzenli uyku düzeni oluşturmak (her gece aynı saatte yatıp kalkmak)
• Stresi azaltmak için gevşeme teknikleri (derin nefes, meditasyon) uygulamak
• Tetikleyici yiyeceklerden (işlenmiş et, peynir, çikolata) kaçınmak

Tıbbi tedaviler

Migren tedavisinde kullanılan ilaçlar iki ana gruba ayrılır: Atak sırasında ağrıyı durduran ilaçlar (ağrı kesiciler, triptanlar) ve atakları önlemeye yardımcı olan ilaçlar (beta blokerler, antidepresanlar, antikonvülsanlar gibi). Doktorunuz sizin durumunuza en uygun ilacı seçecektir. İlaçların dozunu ve kullanım şeklini doktora danışmadan değiştirmeyin. Ayrıca botoks enjeksiyonu gibi tedaviler de kronik migrende kullanılabilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Migren tedavisinde cerrahi yaygın bir yöntem değildir. Ancak çok nadir durumlarda, diğer tedavilere yanıt vermeyen ve belirli bir sinir üzerinde baskı olan hastalarda cerrahi seçenek değerlendirilebilir. Bunun için mutlaka bir nöroloji uzmanına danışılmalıdır.

Bu durumla yaşamak

Migrenle yaşamak, atakları yönetmeyi öğrenmek demektir. Günlük bir migren günlüğü tutmak, hangi tetikleyicilerin sizi etkilediğini anlamanıza yardımcı olabilir. Atak başladığında hemen dinlenmek ve ağrı kesici almak (doktorunuzun önerdiği şekilde) önemlidir. İlaçlarınızı yanınızda taşıyın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyuyun, her gün aynı saatte yatıp kalkmaya özen gösterin.
• Stres yönetimi tekniklerini uygulayın (yoga, nefes egzersizleri, doğa yürüyüşleri).
• Kafein ve alkol tüketimini sınırlayın.
• Atak tetikleyicilerinizi bilin ve onlardan kaçının (belirli yiyecekler, parlak ışıklar, yüksek sesler).
• Düzenli egzersiz yapın, ancak aşırı yorgunluktan kaçının.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı bir diyet migren sıklığını azaltabilir. Düzenli aralıklarla yemek yiyin, kan şekerinizi dengede tutun. Akdeniz tipi beslenme (sebze, meyve, balık, zeytinyağı) faydalı olabilir. Haftada en az 150 dakika orta düzeyde egzersiz (yürüyüş, bisiklet, yüzme) yapmak migren ataklarını azaltabilir. Ancak aşırı zorlayıcı egzersizler migreni tetikleyebilir, bu nedenle ılımlı olun.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Migren, kronik bir hastalık olduğu için kaygı, depresyon ve sosyal izolasyona neden olabilir. Ataklar sırasında iş veya sosyal aktiviteleri kaçırmak moral bozukluğuna yol açabilir. Bu duygular normaldir. Psikolojik destek almak, migrenle başa çıkmayı kolaylaştırabilir. Aileniz ve arkadaşlarınızla durumunuzu paylaşmak da yardımcı olabilir.

Önleme

Migren tamamen önlenemez, ancak atakların sıklığı ve şiddeti azaltılabilir. Düzenli uyku, sağlıklı beslenme, stresten uzak durma ve tetikleyicilerden kaçınma gibi önlemler migren ataklarını önlemeye yardımcı olur. Ayrıca doktorunuzun önerdiği koruyucu ilaçları (profilaksi) düzenli olarak kullanmak atak sıklığını önemli ölçüde azaltabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Migren atakları sıklaşabilir ve kronik migrene dönüşebilir (ayda 15 günden fazla baş ağrısı).
• Ağrı kesici ilaçların aşırı kullanımına bağlı olarak ilaca bağlı baş ağrısı gelişebilir.
• Depresyon ve anksiyete riski artabilir.
• Nadiren, migren aura ile birlikte inme riskini hafifçe artırabilir.

Uzun vadeli görünüm

Migren tedavi edilebilir bir durumdur. Çoğu insan uygun tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleri ile ataklarını kontrol altına alabilir. İleri yaşta migren genellikle daha hafif seyreder. Düzenli doktor kontrolü ile migrenin hayat kalitenizi olumsuz etkilemesi önlenebilir. Umutlu olun, doğru adımlarla migrenle yaşamak mümkün.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.