Mycoplasma pneumonia

Genel Bakış

Mikoplazma pnömonisi, Mycoplasma pneumoniae adlı bir bakterinin neden olduğu bir akciğer enfeksiyonudur. Halk arasında 'atipik zatürre' olarak da bilinir çünkü belirtileri klasik zatürreden farklı olabilir. Genellikle hafif seyreder, ancak uygun tedavi edilmezse bazen daha ciddi hale gelebilir. Bu enfeksiyon, öksürük ve hapşırık yoluyla kişiden kişiye kolayca bulaşır.

Evet, mikoplazma pnömonisi oldukça yaygındır. Dünya genelinde her yıl milyonlarca insan bu bakterinin neden olduğu solunum yolu enfeksiyonları geçirir. Özellikle toplu yaşam alanlarında (okullar, yurtlar, askeri kışlalar) salgınlar yapabilir.

Her yaştan insanı etkileyebilir, ancak en sık 5-20 yaş arası çocuklarda ve genç erişkinlerde görülür. Astım gibi kronik akciğer hastalığı olan kişilerde ve bağışıklık sistemi zayıf olanlarda daha ağır seyredebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Kuru ve inatçı öksürük (genellikle 2-3 hafta sürer)
• Boğaz ağrısı
• Hafif ateş (38°C civarında)
• Baş ağrısı
• Yorgunluk ve halsizlik
• Nefes alırken hafif hırıltı
• Göğüste hafif sıkışma hissi

Çocuklarda belirtiler

• Öksürük genellikle kuru ve rahatsız edicidir
• Ateş daha yüksek olabilir
• Burun akıntısı ve tıkanıklığı
• Kulak ağrısı
• İştahsızlık
• Huzursuzluk ve yorgunluk

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Şiddetli yorgunluk ve halsizlik
• Nefes darlığı (eforla daha belirgin)
• Bilinç bulanıklığı veya kafa karışıklığı
• Kronik hastalıklarda (kalp, akciğer) kötüleşme
• Ateşli olmayabilir veya düşük ateş görülebilir

Nedenler

Ana nedenler

• Mycoplasma pneumoniae adlı bakteri, enfeksiyona neden olur.
• Bakteri, enfekte bir kişinin öksürmesi veya hapşırmasıyla havaya yayılan damlacıklar yoluyla bulaşır.
• Yakın temas (aynı evde yaşamak, okulda yan yana oturmak) bulaşma riskini artırır.

Risk faktörleri

• Okul çağında çocuk veya genç erişkin olmak
• Toplu yaşam alanlarında bulunmak (yurt, kışla, okul)
• Kronik akciğer hastalığı (astım, KOAH) olmak
• Bağışıklık sistemini baskılayan bir hastalık veya ilaç kullanımı
• Sigara içmek veya pasif içiciliğe maruz kalmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes almakta zorlanıyorsanız veya nefes darlığınız giderek kötüleşiyorsa
• Ateşiniz 38.5°C üzerinde ve 3 günden uzun sürüyorsa
• Öksürüğünüz şiddetli ve geçmiyorsa
• Balgamınızda kan görüyorsanız

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Öksürüğünüz 2 haftadan uzun sürüyorsa, doktora başvurun.
• Yorgunluk, halsizlik gibi belirtiler günlük yaşamınızı etkiliyorsa
• Ateşiniz olmadan da olsa öksürük ve nefes darlığı devam ediyorsa

Tanı

Doktorunuz, önce şikayetlerinizi dinler ve fizik muayene yapar (stetoskopla akciğerleri dinler). Ardından kesin tanı için bazı testler isteyebilir. Mikoplazma pnömonisini diğer zatürre türlerinden ayırmak bazen zor olabilir, bu nedenle özel testler gerekebilir.

Yapılabilecek testler

• Akciğer grafisi (göğüs röntgeni): Zatürre bulgularını görmek için
• Kan testleri: Antikor (bağışıklık yanıtı) veya bakteri DNA'sını tespit etmek için
• PCR testi (burun veya boğaz sürüntüsü): Bakterinin genetik materyalini saptar
• Tam kan sayımı: Enfeksiyon belirteçlerini kontrol etmek için

Randevunuzda neler beklenir

Tanı süreci genellikle birkaç gün sürebilir. PCR testi çoğu zaman birkaç saat içinde sonuçlanır, ancak antikor testleri birkaç gün alabilir. Bu süreçte dinlenmeniz ve bol sıvı almanız önerilir. Doktorunuz, sonuçları beklerken bile belirtilerinizi hafifletmek için önerilerde bulunabilir.

Tedavi

Mikoplazma pnömonisi tedavisinde amaç, belirtileri hafifletmek, iyileşmeyi hızlandırmak ve komplikasyonları önlemektir. Hafif vakalarda dinlenme ve evde bakım yeterli olabilir. Daha şiddetli vakalarda doktorunuz antibiyotik tedavisi önerebilir. Antibiyotikler, bakteriyi öldürerek enfeksiyonun yayılmasını durdurur. Ancak tüm antibiyotikler mikoplazmaya etkili değildir, bu nedenle doktorunuz özel bir grup antibiyotik (makrolidler gibi) yazabilir. Kesinlikle kendi başınıza ilaç kullanmayın.

Evde kişisel bakım

• Bol sıvı tüketin (su, çorba, bitki çayları)
• Dinlenmeye özen gösterin ve vücudunuzu yormayın
• Nemli bir ortamda bulunun veya buhar makinesi kullanın (öksürüğü rahatlatabilir)
• Besleyici, hafif yiyecekler yiyin (çorba, yoğurt, sebze yemekleri)
• Sigara dumanından ve kirli havadan uzak durun

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, bakterinin türüne uygun bir antibiyotik reçete edebilir. Bunlar genellikle ağızdan tablet veya şurup formunda alınır. Bazı durumlarda (şiddetli enfeksiyon, hastaneye yatış gerekiyorsa) damar yoluyla antibiyotik de verilebilir. Ateş ve ağrı için doktorunuz parasetamol gibi basit ağrı kesiciler önerebilir. Tedavi süresi genellikle 7-14 gündür. Antibiyotikleri doktorunuzun belirttiği şekilde ve tam olarak bitirin, erken bırakmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Mikoplazma pnömonisi için cerrahi tedavi gerekmez.

Bu durumla yaşamak

Hastalık süresince dinlenmeye öncelik verin. Öksürük birkaç hafta sürebilir, bu normaldir. Günlük aktivitelerinizi yavaş yavaş artırın, kendinizi zorlamayın. Ellerinizi sık sık yıkayarak ve öksürürken ağzınızı kapatarak başkalarına bulaştırmamaya özen gösterin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Yeterli uyuyun (günde 8 saat uyku hedefleyin)
• Stresten uzak durmaya çalışın
• Bol sıvı içmeye devam edin
• Sigara ve alkol kullanmayın
• Düzenli havalandırma yapın, ortamı nemli tutun

Diyet ve egzersiz

Enfeksiyon sırasında iştah azalabilir, ancak bağışıklık sisteminizi desteklemek için besleyici gıdalar tüketin. Probiyotikler (yoğurt, kefir) bağırsak sağlığınızı korur. Hafif egzersizler (yürüyüş, esneme) iyileşme döneminde faydalı olabilir, ancak yorucu aktivitelerden kaçının. Nefes darlığı hissederseniz dinlenin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Hastalık süresince yorgunluk, halsizlik ve öksürük nedeniyle moral bozukluğu yaşayabilirsiniz. Bu normaldir. Duygularınızı ailenizle veya arkadaşlarınızla paylaşın. Kendinize karşı sabırlı olun, iyileşmek zaman alabilir. Eğer kaygı, umutsuzluk veya çaresizlik hissederseniz, bir ruh sağlığı uzmanından destek almayı düşünebilirsiniz. Unutmayın, bu süreç geçicidir.

Önleme

Mikoplazma pnömonisini tamamen önlemek mümkün olmasa da, bulaşma riskini azaltmak için bazı önlemler alabilirsiniz. Ellerinizi sık sık sabun ve su ile yıkamak, öksürürken ağzınızı dirseğinizle kapatmak, hasta kişilerle yakın temastan kaçınmak ve kalabalık ortamlarda maske takmak enfeksiyonun yayılmasını önlemeye yardımcı olur.

Aşılar

Mikoplazma pnömonisi için henüz bir aşı bulunmamaktadır. Ancak Sağlık Bakanlığı'nın önerdiği diğer zatürre aşıları (zatürre aşısı, grip aşısı) risk altındaki kişilere yapılabilir. Bu aşılar, başka tür zatürrelere karşı koruma sağlar. Doktorunuza danışarak hangi aşıların sizin için uygun olduğunu öğrenebilirsiniz.

Tarama programları

Mikoplazma pnömonisi için rutin bir tarama testi önerilmemektedir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kulak enfeksiyonu (otitis media)
• Sinüzit
• Akut bronşit
• Zatürrenin şiddetlenmesi (solunum yetmezliği)
• Nadiren, beyin iltihabı (ensefalit) veya hemolitik anemi (kansızlık) gibi ciddi komplikasyonlar

Uzun vadeli görünüm

Mikoplazma pnömonisi genellikle iyi huyludur ve çoğu insan tamamen iyileşir. Uygun tedavi ile belirtiler genellikle 1-3 hafta içinde geriler, ancak öksürük birkaç hafta daha sürebilir. Nadiren ciddi komplikasyonlar gelişse de, erken tanı ve tedavi ile bu risk büyük ölçüde azalır. Vücudunuzun iyileşmesine zaman tanıyın ve doktorunuzun önerilerine uyun.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.