Orthostatic hypotension

Genel Bakış

Ortostatik hipotansiyon, ayağa kalktığınızda kan basıncınızın aniden düşmesidir. Bu durum baş dönmesi, sersemlik veya bayılma hissine yol açabilir.

Oldukça yaygındır. Özellikle 65 yaş üstü kişilerin yaklaşık %20'sinde görülür.

Herkesi etkileyebilir, ancak yaşlılar, diyabet, Parkinson hastalığı veya kalp sorunları olan kişilerde daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ayağa kalktığınızda baş dönmesi veya sersemlik
• Gözlerde kararma
• Bayılma hissi (presenkop)
• Yorgunluk
• Mide bulantısı

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda genellikle büyüme atakları sırasında veya susuz kalındığında görülür.
• Ani baş dönmesi, dengesizlik
• Oyun oynarken birden yere çökme

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Düşme riskini artırır.
• Yemeklerden sonra baş dönmesi (postprandiyal hipotansiyon)
• Bulanık görme
• Göğüs ağrısı veya boyun ağrısı

Nedenler

Ana nedenler

• Dehidrasyon (vücudun susuz kalması)
• Uzun süre yatakta kalmak
• Bazı tansiyon ilaçları, antidepresanlar veya parkinson ilaçları
• Sinir sistemi hastalıkları (diyabet, Parkinson)
• Kalp yetmezliği veya kalp kapak hastalıkları

Risk faktörleri

• 65 yaş üstü olmak
• Diyabet hastalığı
• Parkinson hastalığı
• Anemi (kansızlık)
• Sıcak havalarda fazla terlemek
• Uzun süre hareketsiz kalmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• İlk kez bayılma yaşarsanız
• Bayılma sırasında başınızı çarpma veya yaralanma
• Göğüs ağrısı veya çarpıntı ile birlikte baş dönmesi

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Belirtiler sık sık tekrarlıyorsa ve günlük yaşamı etkiliyorsa
• Tansiyon ilaçlarınızda değişiklik yapılması gerekiyorsa
• Diyabet veya kalp hastalığınız varsa ve yeni baş dönmeleriniz olduysa

Tanı

Doktorunuz tıbbi öykünüzü dinler, tansiyonunuzu yatarak, oturarak ve ayakta ölçer. Kan basıncındaki düşüş miktarına bakılır.

Yapılabilecek testler

• Kan basıncı ölçümleri (yatar ve ayakta)
• EKG (kalp ritmi testi)
• Kan testleri (kansızlık, şeker, tuz düzeyleri)
• Efor testi veya tilt testi (özel durumlarda)

Randevunuzda neler beklenir

Teşhis genellikle basit ve ağrısızdır. Tansiyonunuz birkaç pozisyonda ölçülür. Gerekirse ileri tetkikler yapılabilir.

Tedavi

Tedavi, altta yatan nedene yöneliktir. Çoğu vakada yaşam tarzı değişiklikleri ve ilaç ayarlamaları yeterlidir.

Evde kişisel bakım

• Yavaşça ayağa kalkın, önce birkaç saniye oturun.
• Günde en az 8-10 bardak su için.
• Tuz tüketimini doktorunuza danışarak artırın (tansiyonunuz düşükse).
• Uzun süre ayakta durmaktan kaçının.
• Gün içinde küçük ve sık öğünler yiyin.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz tansiyon ilaçlarınızı ayarlayabilir, sıvı tutmayı sağlayan ilaçlar (fludrokortizon gibi) veya kan damarlarını daraltan ilaçlar (midodrin gibi) önerebilir. İlaç isimleri genel olarak verilmiştir, size uygun olanı doktorunuz belirleyecektir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Genellikle cerrahi gerekmez. Sadece altta yatan bir kalp kapak hastalığı varsa nadiren düşünülebilir.

Bu durumla yaşamak

Ortostatik hipotansiyonla yaşamak, bazı önlemler alarak kolaylaşır. Günlük aktivitelerinizi planlarken ayağa kalkarken yavaş hareket etmek önemlidir. Baş dönmesi hissederseniz hemen oturun veya uzanın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Yataktan kalkmadan önce bacak egzersizleri yapın (ayak bileklerini çevirme, dizleri bükme).
• Ani baş hareketlerinden kaçının.
• Sıcak duş veya saunadan sonra yavaşça kalkın.
• Varis çorapları kullanmak faydalı olabilir.

Diyet ve egzersiz

Yeterli sıvı alın, tuzu doktor kontrolünde artırın. Düzenli yürüyüş gibi hafif egzersizler kan dolaşımını düzenler. Yemeklerden sonra kısa bir süre oturun veya uzanın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Tekrarlayan baş dönmeleri kaygıya neden olabilir. Bu durumun yönetilebilir olduğunu bilmek önemlidir. Gerekirse bir psikolog veya destek grubundan yardım alabilirsiniz.

Önleme

Tam olarak önlenemese de riski azaltmak mümkündür: Bol su için, ani hareketlerden kaçının, varis çorapları kullanın ve altta yatan hastalıkları kontrol altında tutun.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Düşmeye bağlı kırık veya yaralanmalar
• Bayılma (senkop)
• Kalp ve damar sisteminde zorlanma

Uzun vadeli görünüm

Ortostatik hipotansiyon çoğu zaman tedavi edilebilir. Doğru önlemler ve doktor takibi ile belirtiler kontrol altına alınabilir ve günlük yaşam kaliteniz artırılabilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.