Overactive bladder living in children

Genel Bakış

Aşırı aktif mesane, çocuğunuzun mesanesinin (idrar kesesinin) normalden daha sık ve aniden kasılmasıdır. Bu durum, çocuğunuzun tuvalete gitmek için bekleyemeden idrar kaçırmasına (inkontinans) neden olabilir. Çocuk bazen tuvalete yetişemeden altını ıslatabilir.

Evet, epey yaygındır. Her 5 çocuktan yaklaşık 1'i bu sorunu yaşar. Özellikle 5-7 yaş arası çocuklarda sık görülür.

Aşırı aktif mesane en çok 5-7 yaş arası çocukları etkiler. Bazı çocuklarda ergenlik dönemine kadar devam edebilir. Kız ve erkek çocuklarda eşit sıklıkta görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Aniden gelen, dayanılmaz tuvalet hissi (aciliyet hissi)
• Günde 8 kereden fazla tuvalete gitme
• Gece uykudan uyanıp tuvalete gitme (enürezis nokturna ile karıştırılmamalıdır)
• Tuvalete giderken idrar kaçırma

Çocuklarda belirtiler

• Çocuğunuz öğretmen veya arkadaşları yanında tuvalete gitmekten utandığı için okulda sık sık idrarını tutmaya çalışır ve sonra kaçırır.
• Terlemeye, kıvranmaya veya bacaklarını birbirine sıkıştırmaya başlar.
• Oyun oynarken veya heyecanlandığında birden idrar kaçırma olabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Mesane kaslarının (detrusor) çok erken veya çok sık kasılması
• Çocuğun tuvalet eğitiminin tam olarak oturmamış olması
• Kabızlık: Bağırsaklar dolu olduğunda mesaneye baskı yaparak aşırı aktif mesaneye yol açabilir.
• İdrar yolu enfeksiyonları mesaneyi tahriş edebilir.

Risk faktörleri

• Ailede aşırı aktif mesane veya gece işemesi (enürezis) öyküsü olması
• Kabızlık sorunu
• Çocuğun idrarını çok uzun süre tutmaya alışması (örneğin okulda tuvalete gitmek istememesi)
• Bazı nörolojik durumlar (örneğin omurilik sorunları) – ancak bu nadirdir.

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Çocuğunuz idrar yaparken şiddetli ağrı çekiyor veya idrarda kan görüyorsanız
• Ateş, titreme veya yan ağrısı eşlik ediyorsa
• Çocuğunuz hiç idrar yapamıyorsa (tam tıkanma)

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Çocuğunuz en az 6 aydır sürekli olarak gündüz idrar kaçırıyorsa
• Okulda veya sosyal ortamlarda bu yüzden utanma, ağlama gibi sorunlar yaşıyorsa
• Kabızlık tedavisine rağmen aşırı aktif mesane belirtileri devam ediyorsa

Tanı

Doktor öncelikle çocuğunuzun tıbbi öyküsünü dinler ve bir 'işeme günlüğü' (ne zaman, ne kadar idrar yaptığını, ne zaman kaçırdığını not ettiğiniz bir takvim) tutmanızı ister. Ayrıca fizik muayene yapar ve idrar tahlili ister.

Yapılabilecek testler

• İdrar tahlili: Enfeksiyon veya kan olup olmadığını kontrol etmek için.
• İşeme günlüğü: 2-3 gün boyunca çocuğunuzun ne zaman tuvalete gittiğini, ne kadar idrar yaptığını ve ne zaman kaçırdığını kaydedersiniz.
• Ultrason: Mesanenin ve böbreklerin görüntülenmesi, mesane duvar kalınlığı ve kalan idrar miktarının ölçülmesi.

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz çocuğunuzla ve sizinle konuşarak sorunun ne kadar süredir devam ettiğini, ne sıklıkta olduğunu ve tetiklenme nedenlerini anlamaya çalışacaktır. Çocuğunuzdan tuvalete gitme alışkanlıklarını anlatması istenebilir. Testler genellikle basittir ve ağrısızdır.

Tedavi

Tedavi genellikle önce davranışsal yaklaşımlarla başlar. Çocuğunuzun mesanesini daha iyi kontrol etmeyi öğrenmesi hedeflenir. Çoğu çocukta bu yöntemlerle iyileşme sağlanır. Gerekirse doktor ilaç tedavisi de önerebilir.

Evde kişisel bakım

• Düzenli tuvalet programı: Çocuğunuzu 2-3 saatte bir tuvalete gitmesi için hatırlatın (zamanlı işeme).
• Çifte işeme: Tuvalete gittikten sonra bir dakika bekleyip tekrar denemesi, mesanenin tam boşalmasını sağlar.
• Kabızlığı önleyin: Bol lifli yiyecekler, su içme, hareketli yaşam. Kabızlık varsa önce onu tedavi edin.
• Pelvik taban egzersizleri (Kegel egzersizi): Çocuğunuza idrar akışını durdurma hareketini öğretmek yerine, doktor kontrolünde nefesle birlikte kasma-gevşetme yapmasını öğretebilirsiniz.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, davranışsal tedavilere yanıt alınamazsa aşırı aktif mesane için kullanılan bazı ilaç gruplarını (antikolinerjikler gibi) reçete edebilir. Bu ilaçlar mesane kaslarının aşırı kasılmasını azaltır. İlaçların dozu ve süresi doktor tarafından çocuğunuzun yaşına ve kilosuna göre ayarlanır. Asla doktora danışmadan ilaç vermeyin.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok nadir durumlarda, diğer tüm tedavilere yanıt alınamayan ve çocuğun günlük yaşamını ciddi şekilde etkileyen aşırı aktif mesanede cerrahi seçenekler düşünülebilir. Ancak bu çoğu çocuk için gerekli değildir ve doktorunuz size detaylı bilgi verecektir.

Bu durumla yaşamak

Çocuğunuzun bu durumla yaşamasına yardımcı olmak için sabırlı ve destekleyici olun. Okul öğretmeniyle konuşarak çocuğunuzun tuvalete istediği zaman gitmesine izin verilmesini sağlayın. Evde rahat bir ortam yaratın, cezalandırmayın. Çocuğunuzun kendini suçlamaması için ona bunun bir hastalık olduğunu ve geçeceğini anlatın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Her gün aynı saatlerde tuvalete gitme alışkanlığı kazandırın (örneğin yemeklerden sonra, uykudan önce).
• Gece yatmadan önce sıvı alımını sınırlayın, ancak gün içinde yeterli su içmesini sağlayın.
• Çocuğunuzun idrarını çok uzun süre tutmaması için hatırlatmalar yapın.
• Okulda yedek kıyafet bulundurun; bu olası kazalara karşı kaygıyı azaltır.

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenme önemlidir. Kabızlığı önlemek için bol meyve, sebze, tam tahıl tüketin. Kafeinli içecekler (kola, çay, kahve) ve asitli meyve suları mesaneyi tahriş edebileceğinden sınırlayın. Düzenli fiziksel aktivite bağırsak hareketlerini düzenler ve mesane sağlığına katkı sağlar.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Aşırı aktif mesane çocuklarda utanç, kaygı ve düşük özgüvene yol açabilir. Arkadaşları arasında alay edilme korkusuyla sosyal aktivitelerden kaçınabilirler. Bu durumda çocuğunuzun duygularını dinleyin, onu cesaretlendirin. Gerekirse bir çocuk psikoloğundan destek alın. Unutmayın, bu onun hatası değil.

Önleme

Tamamen önlemek her zaman mümkün değildir ancak riski azaltmak için kabızlığı önlemek, düzenli tuvalet alışkanlığı kazandırmak ve idrar yolu enfeksiyonlarına karşı önlem almak (bol su içmek, uygun temizlik) yardımcı olabilir.

Aşılar

Aşırı aktif mesaneyi önleyen özel bir aşı yoktur. Ancak idrar yolu enfeksiyonlarına karşı genel bağışıklama (örneğin zatürre aşısı gibi) dolaylı olarak faydalı olabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Sık idrar yolu enfeksiyonları
• Böbrek hasarı (çok nadir, ancak mesanenin sürekli dolu olması böbreklere baskı yapabilir)
• Sosyal ve duygusal sorunlar (okul başarısızlığı, arkadaşlardan uzaklaşma, özgüven kaybı)

Uzun vadeli görünüm

Çoğu çocuk büyüdükçe ve mesane kontrolü geliştikçe bu durumdan kurtulur. Davranışsal tedaviler ve doktor desteğiyle belirtiler önemli ölçüde azalır. Küçük bir grup çocukta ergenlik dönemine kadar devam edebilir ancak yine de tedaviyle iyi sonuç alınır. Umutlu olabilirsiniz; bu sorun genellikle geçicidir.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Türkiye Sağlık Bakanlığı - Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.