Periodontitis

Genel Bakış

Periodontitis, diş eti iltihabının (gingivitis) ilerlemiş halidir. Diş etlerinde ve dişleri çevreleyen kemikte hasara yol açan ciddi bir enfeksiyondur. Tedavi edilmezse diş kaybına neden olabilir.

Evet, oldukça yaygındır. Dünya genelinde yetişkinlerin yaklaşık yarısı periodontitisin bir formundan etkilenir. Türkiye'de de sık görülen bir ağız sağlığı sorunudur.

En çok orta yaş ve üzeri yetişkinleri etkiler. Ancak gençlerde ve çocuklarda da görülebilir. Sigara içenler, diyabet hastaları, ağız hijyeni yetersiz olanlar ve genetik yatkınlığı bulunan kişiler daha yüksek risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Diş eti kanaması (özellikle fırçalama veya diş ipi kullanımı sırasında)
• Diş etlerinde kızarıklık, şişlik ve hassasiyet
• Sürekli ağız kokusu (halitozis)
• Diş eti çekilmesi (dişlerin daha uzun görünmesi)
• Dişlerde sallanma veya yer değiştirme
• Çiğneme sırasında ağrı veya rahatsızlık
• Diş aralarında boşluk oluşması

Çocuklarda belirtiler

• Gençlerde daha agresif seyredebilir (agresif periodontitis)
• Diş eti kanaması ve iltihabı
• Dişlerde hızlı bir şekilde sallanma veya kayma
• Süt dişlerinin erken kaybı

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Diş eti çekilmesi daha belirgindir
• Dişleri destekleyen kemikte ilerlemiş kayıp
• Birden fazla dişin sallanması veya kaybı
• Ağız kuruluğu gibi ek faktörlerle birlikte daha karmaşık seyir

Nedenler

Ana nedenler

• Diş plağı birikimi: Dişlerdeki yapışkan bakteri tabakası zamanla sertleşerek diş taşına (tartar) dönüşür ve diş eti iltihabına yol açar.
• Yetersiz ağız hijyeni: Düzenli fırçalama ve diş ipi kullanılmaması plağın birikmesine neden olur.
• Sigara ve tütün kullanımı: Bağışıklık sistemini zayıflatır ve iyileşmeyi geciktirir.
• Genetik yatkınlık: Bazı kişiler periodontite daha yatkındır.

Risk faktörleri

• Sigara içmek veya tütün ürünleri kullanmak
• Kontrolsüz diyabet (şeker hastalığı)
• Stres (bağışıklığı zayıflatabilir)
• Bazı ilaçlar: Ağız kuruluğuna neden olan ilaçlar, doğum kontrol hapları, bazı kalp ilaçları
• Hormonal değişiklikler: Hamilelik, ergenlik, menopoz
• Obezite
• Yetersiz beslenme: Özellikle C vitamini eksikliği
• Diş gıcırdatma (bruksizm) gibi alışkanlıklar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Diş etinizden irin veya kan geliyorsa ve buna şiddetli ağrı eşlik ediyorsa
• Dişleriniz aniden sallanmaya başladıysa veya yer değiştirdiyse
• Yüzünüzde veya boynunuzda şişlik fark ederseniz

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Diş etleriniz fırçalarken veya diş ipi kullanırken düzenli olarak kanıyorsa
• Ağız kokunuz sürekli hale geldiyse
• Diş eti çekilmesi veya diş aralarında açılma fark ederseniz
• Daha önce periodontitis tedavisi gördüyseniz ve düzenli kontrol zamanınız geldiyse

Tanı

Periodontitis tanısı bir diş hekimi tarafından yapılan klinik muayene ile konur. Diş hekiminiz diş etlerinizi, dişlerinizi ve çevre dokuları dikkatlice inceler.

Yapılabilecek testler

• Periodontal sondalama: İnce bir aletle diş ile diş eti arasındaki cep derinliği ölçülür. Sağlıklı cepler 3 mm'den daha azdır.
• Röntgen (periapikal veya panoramik): Dişleri destekleyen kemikte kayıp olup olmadığını görmek için kullanılır.
• Klinik ataçman seviyesi ölçümü: Diş eti çekilmesi ve kemik kaybını değerlendirir.

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında diş hekiminiz size ağrı hissettirmeyecek şekilde diş etlerinizi kontrol eder. Sondalama sırasında hafif bir baskı hissedebilirsiniz. Röntgen için ağzınıza küçük bir film yerleştirilir. Tanı konulduktan sonra hekiminiz tedavi seçeneklerini sizinle detaylıca konuşacaktır.

Tedavi

Periodontitis tedavisi, enfeksiyonu kontrol altına almak ve diş destek dokularının sağlığını geri kazandırmak için yapılır. Tedavi genellikle cerrahi olmayan yöntemlerle başlar, gerekirse cerrahi müdahale eklenir.

Evde kişisel bakım

• Günde en az iki kez, yumuşak kıllı bir diş fırçası ile florürlü diş macunu kullanarak dişlerinizi fırçalayın.
• Her gün diş ipi veya arayüz fırçası kullanarak diş aralarını temizleyin.
• Tuzlu su ile gargara yapmak (ılık suya bir çay kaşığı tuz ekleyerek) geçici rahatlama sağlayabilir.
• Sigara ve tütün ürünlerini bırakmak en kritik adımlardan biridir.

Tıbbi tedaviler

Diş hekimi tarafından yapılan diş taşı temizliği (detertraj) ve kök yüzey düzleştirmesi işlemi, diş eti altındaki bakteri ve diş taşlarını temizler. Gerekirse enfeksiyonu kontrol altına almak için ağızdan veya lokal olarak uygulanan antibiyotik tedavisi eklenebilir. Tedavi genellikle birkaç seansta tamamlanır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İleri periodontitis vakalarında, ceplerin derin olduğu veya kemik kaybının fazla olduğu durumlarda cerrahi müdahale gerekebilir. Bu işlemler arasında flap cerrahisi (diş etinin kaldırılarak temizlenmesi) ve kemik grefti gibi yöntemler bulunur. Diş hekiminiz hangi cerrahinin size uygun olduğunu belirleyecektir.

Bu durumla yaşamak

Ağız hijyeninize her zamankinden daha fazla özen göstermeniz gerekir. Diş hekiminizin önerdiği sıklıkta kontrole gitmek, tedavinin başarısı için çok önemlidir. İlk tedaviden sonra diş etlerinizdeki kanama azalacak ve ağız sağlığınız iyileşecektir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara ve tütün ürünlerini bırakın (bu, tedavinin başarısını doğrudan etkiler).
• Stres yönetimi teknikleri uygulayın (meditasyon, yürüyüş gibi).
• Düzenli uyku ve dengeli beslenme bağışıklık sisteminizi güçlendirir.

Diyet ve egzersiz

Şekerli ve yapışkan gıdalardan kaçının. Kalsiyum ve D vitamini açısından zengin besinler (süt ürünleri, yeşil yapraklı sebzeler) tüketmek diş ve kemik sağlığı için faydalıdır. Düzenli egzersiz genel sağlığı iyileştirir ve diş eti hastalığı riskini azaltabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Periodontitis diş kaybı endişesine ve görünüm kaygısına neden olabilir. Ağız kokusu sosyal ilişkileri etkileyebilir. Bu duygular normaldir. Tedavinin ilerlemesi ve ağız sağlığının düzelmesi genellikle bu endişeleri azaltır. Gerekirse bir psikolog veya destek grubundan yardım almaktan çekinmeyin.

Önleme

Evet, periodontitis büyük ölçüde önlenebilir. Düzenli ve doğru ağız bakımı, sağlıklı beslenme, sigaradan uzak durma ve yılda en az bir kez diş hekimi kontrolü ile risk önemli ölçüde azaltılabilir.

Tarama programları

Rutin diş hekimi muayeneleri sırasında periodontitis taraması yapılır. Herhangi bir belirti olmasa bile yılda bir kez diş hekimine görünmek erken teşhis için önemlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Diş kaybı (periodontitis en sık diş kaybı nedenidir)
• Diş apsesi ve yaygın enfeksiyon
• Kontrolsüz diyabette kan şekeri seviyelerinin kötüleşmesi
• Kalp-damar hastalıkları ve solunum yolu enfeksiyonları riskinin artması (ilişkili olabilir)
• Çene kemiğinde kalıcı hasar

Uzun vadeli görünüm

Olumlu bir bakış: Periodontitis tedavi edilebilir bir hastalıktır. Erken teşhis ve uygun tedavi ile dişlerinizi korumanız ve ağız sağlığınızı uzun yıllar sürdürmeniz mümkündür. Tedavi sonrası düzenli bakım ve kontrollerle hastalığın ilerlemesi durdurulabilir. Diş hekiminizle iş birliği yaparak sağlıklı bir ağız yapısına kavuşabilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.