Pharyngitis in older adults

Genel Bakış

Farenjit, boğazın (yutağın) iltihaplanmasıdır. Bu durum boğaz ağrısına, yutkunma güçlüğüne ve genellikle kuru bir öksürüğe neden olur. Yaşlı yetişkinlerde bağışıklık sistemi zayıflayabileceği için farenjit daha uzun sürebilir veya komplikasyonlara yol açabilir.

Evet, farenjit her yaşta görülebilen yaygın bir durumdur. Yaşlı yetişkinlerde bağışıklık sistemi yaşa bağlı olarak zayıflayabileceği için biraz daha sık görülebilir.

Özellikle 65 yaş üstü, kronik hastalığı olan (diyabet, kalp yetmezliği gibi) veya bağışıklık sistemini baskılayan ilaç kullanan kişileri daha fazla etkiler.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Boğaz ağrısı veya yanma hissi
• Yutkunurken ağrı
• Kuru öksürük
• Hafif ateş
• Genel halsizlik

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda genellikle yüksek ateş, boğazda kızarıklık ve şişlik görülür.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Belirtiler daha hafif olabilir; ateş olmayabilir.
• İştahsızlık, susuzluk hissinde azalma
• Yutma güçlüğü nedeniyle beslenme sorunları
• Konfüzyon (kafa karışıklığı) veya halsizlik

Nedenler

Ana nedenler

• Virüsler (nezle, grip gibi solunum yolu enfeksiyonlarına neden olan virüsler)
• Bakteriler (en sık A grubu streptokok)
• Tahriş edici maddeler (sigara dumanı, kuru hava, kirli hava)
• Alerjiler (toz, polen gibi)

Risk faktörleri

• Yaşlılık (bağışıklığın zayıflaması)
• Kronik hastalıklar (diyabet, kalp hastalığı)
• Sigara içmek veya pasif içicilik
• Ağız kuruluğu (tükürük azlığı)
• Kalabalık ortamlarda bulunmak (bakım evi gibi)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes darlığı veya yutma güçlüğü varsa hemen 112'yi arayın.
• Yüksek ateş (38,5°C üzeri) ve titreme varsa
• Boyunda ağrılı şişlik veya kızarıklık varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Boğaz ağrısı 2-3 günden uzun sürüyorsa
• Ateş 38°C üzeri ise
• Yutkunma ağrısı artıyorsa
• Susuzluk belirtileri (ağız kuruluğu, idrar miktarında azalma) varsa

Tanı

Doktorunuz boğazınızı, bademciklerinizi ve boynunuzdaki lenf bezlerini inceleyerek tanı koyar. Ayrıca şikayetlerinizi dinler ve gerekirse test yapar.

Yapılabilecek testler

• Boğaz kültürü (bir çubukla boğazdan örnek alınarak bakteri varlığı araştırılır)
• Hızlı antijen testi (A grubu streptokok bakterisini dakikalar içinde tespit eder)
• Kan testi (enfeksiyon belirteçleri için; nadiren gerekir)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında doktor dilinize bir çubukla hafifçe bastırarak boğazınızı görmek isteyebilir. Bu biraz rahatsız edici olabilir ancak ağrılı değildir. Sonuçlar birkaç dakika veya birkaç gün içinde çıkabilir.

Tedavi

Farenjit tedavisi altta yatan nedene bağlıdır. Virüs kaynaklı ise destekleyici bakım yeterlidir; bakteriyel ise doktorunuz antibiyotik önerebilir. Yaşlı yetişkinlerde susuzluk ve beslenme sorunlarına dikkat edilmelidir.

Evde kişisel bakım

• Bol su, ılık çay veya bitki çayları için (kafeinli içeceklerden kaçının).
• Tuzlu su gargarası yapın (bir bardak ılık suya yarım çay kaşığı tuz).
• Bal (şeker hastalığınız yoksa) boğazı yumuşatabilir.
• Dinlenin ve vücudunuzu zorlamayın.
• Odanın havasını nemlendirin (nemlendirici kullanabilirsiniz).
• Sigaradan ve dumanlı ortamlardan uzak durun.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz gerekli görürse ağrı kesici ve ateş düşürücü ilaçlar önerebilir. Bakteriyel enfeksiyon saptanırsa antibiyotik tedavisi uygulanır. Antibiyotiklerin mutlaka doktor kontrolünde ve tam dozda kullanılması önemlidir. Reçetesiz boğaz pastilleri veya spreyleri de rahatlama sağlayabilir, ancak kullanmadan önce doktorunuza danışın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok nadir durumlarda, boğazda apse (irin birikmesi) oluşursa cerrahi drenaj gerekebilir. Bu durum genellikle şiddetli ağrı ve yutma güçlüğü ile kendini gösterir.

Bu durumla yaşamak

Farenjit genellikle birkaç gün içinde iyileşir. Bu süreçte dinlenmeye ve sıvı tüketimine özen göstermek önemlidir. Yutma güçlüğü nedeniyle yemek yiyemiyorsanız, besleyici çorbalar, püreler veya yoğurt gibi yumuşak gıdalar tercih edin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Ellerinizi sık sık yıkayın (enfeksiyonun yayılmasını önler).
• Hasta kişilerle yakın temastan kaçının.
• Sigara içiyorsanız bırakmayı düşünün.
• Düzenli uyuyun ve stresten uzak durun.

Diyet ve egzersiz

Yumuşak, asidik olmayan yiyecekler (muz, patates püresi, yoğurt) tüketin. Baharatlı, asitli (limon, portakal suyu) veya çok sıcak yiyeceklerden kaçının. Hafif egzersiz yapabilirsiniz, ancak dinlenmek önceliklidir. Yüksek ateş veya şiddetli halsizlik varsa egzersizden kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sürekli boğaz ağrısı ve yutma güçlüğü moralinizi bozabilir. Bu durumun geçici olduğunu unutmayın. Kendinizi iyi hissetmediğinizde aileniz veya arkadaşlarınızla konuşmak rahatlatıcı olabilir.

Önleme

Tamamen önlemek mümkün olmasa da, enfeksiyon riskini azaltmak için hijyen kurallarına uymak ve bağışıklık sistemini güçlü tutmak önemlidir.

Aşılar

Grip aşısı, grip virüsünün neden olduğu farenjiti önlemeye yardımcı olabilir. Ayrıca zatürre aşısı da dolaylı olarak solunum yolu enfeksiyonlarını azaltabilir. Aşı takviminiz için doktorunuza danışın.

Tarama programları

Rutin bir tarama önerilmez. Farenjit belirtileri yaşarsanız doktora başvurmanız yeterlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Susuzluk (dehidratasyon): Yeterli sıvı alamama nedeniyle oluşabilir.
• Orta kulak iltihabı (otitis media)
• Bademcik iltihabı veya apse
• Nadiren, tedavi edilmeyen streptokok enfeksiyonu romatizmal ateş veya böbrek iltihabına yol açabilir.

Uzun vadeli görünüm

Farenjit genellikle uygun bakım ve tedavi ile tamamen iyileşir. Yaşlı yetişkinlerde iyileşme süreci biraz daha uzun sürebilir, ancak erken müdahale ve destekleyici bakım ile komplikasyon riski düşüktür. Vücudunuzu dinleyin ve gerektiğinde sağlık uzmanınıza danışın.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.