Çocuklarda plantar fasiit

Genel Bakış

Plantar fasiit, ayak tabanınızda bulunan kalın bir bağ dokusunun (plantar fasya) iltihaplanmasıdır. Çocuklarda daha az görülür ancak özellikle aktif çocuklarda ortaya çıkabilir.

Çocuklarda plantar fasiit, yetişkinlere göre daha az yaygındır. Ancak özellikle koşma, zıplama gibi aktiviteler yapan çocuklarda görülebilir.

En çok 8-14 yaş arası, aktif spor yapan çocukları etkiler. Ayrıca aşırı kilolu çocuklarda veya ayak yapısı düz taban olanlarda daha sık rastlanır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Topukta ağrı, özellikle sabah yataktan kalkarken ilk adımda
• Uzun süre ayakta kalınca veya koşunca ağrının artması
• Ağrı genellikle topuğun iç kısmında hissedilir

Çocuklarda belirtiler

• Çocuk ağrısını tam ifade edemeyebilir; topallama veya koşmaktan kaçınma görülebilir
• Ayak tabanında hassasiyet, özellikle topuğa bastırınca

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda daha kronik seyreder ve genellikle diğer ayak sorunlarıyla birlikte görülür
• Ağrı daha uzun sürebilir ve dinlenmeyle tam geçmeyebilir

Nedenler

Ana nedenler

• Aşırı kullanım: Çok fazla koşma, zıplama veya uzun yürüyüşler
• Yanlış ayakkabı: Sert tabanlı veya yeterli destek sağlamayan ayakkabılar
• Ani aktivite artışı: Spora yeni başlama veya antrenman yoğunluğunu birden artırma

Risk faktörleri

• Obezite veya aşırı kilo
• Ayakta düz taban veya yüksek kemer gibi yapısal farklılıklar
• Sıkı baldır kasları veya aşil tendonu
• Sert veya kaygan zeminlerde spor yapmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Topukta şişlik, kızarıklık, ısı artışı veya ateş varsa
• Çocuk ağrı nedeniyle yürüyemiyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Ağrı 2 haftadan uzun sürüyorsa
• Evde uygulanan dinlenme, buz gibi yöntemlere rağmen düzelme olmuyorsa

Tanı

Doktor, çocuğun şikayetlerini dinler ve fiziksel muayene yapar. Muayenede topuğa bastırarak ağrılı bölgeyi kontrol eder, ayak hareketlerini değerlendirir.

Yapılabilecek testler

• Genellikle test gerekmez. Bazen röntgen çekilerek topuk dikeni veya kemik kırığı gibi diğer sorunlar ekarte edilir.

Randevunuzda neler beklenir

Doktor muayenesi sırasında çocuğunuzdan ayak parmaklarını yukarı kaldırması, topuğuna basması istenebilir. Bu rahatsız edici olabilir ancak ağrılı değildir.

Tedavi

Plantar fasiit tedavisinde ilk adım evde uygulanacak basit yöntemlerdir. Çoğu çocuk bu yöntemlerle birkaç hafta içinde iyileşir.

Evde kişisel bakım

• Dinlenme: Ağrı yapan aktiviteleri azaltmak veya geçici olarak bırakmak
• Buz: Günde 2-3 kez, 10-15 dakika boyunca topuğa buz koymak (bir havluya sararak)
• Germe egzersizleri: Baldır kaslarını ve ayak tabanını germek (örneğin havluyla ayak parmaklarını çekmek)
• Uygun ayakkabı: Yumuşak tabanlı, topuğu destekleyen ayakkabılar tercih etmek

Tıbbi tedaviler

Doktor, gerekirse fizik tedavi önerebilir. Ayrıca gece ateli (ayağı gergin tutan aparat) kullanılabilir. Ağrı kesici ilaçlar doktor önerisiyle kısa süreli kullanılabilir. Nadiren kortizon enjeksiyonu yapılabilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Ameliyat çok nadir gerekir. Yalnızca 6-12 ay boyunca diğer tüm tedavilere rağmen düzelmeyen, çocuğun günlük yaşamını ciddi etkileyen durumlarda düşünülür.

Bu durumla yaşamak

Ağrılı dönemde çocuğunuzun aktivitelerini sınırlayın, ancak tamamen yatak istirahati gerekmez. Yüzme veya bisiklete binme gibi düşük etkili sporlar daha rahat olabilir. Egzersiz öncesi germe yapmayı alışkanlık haline getirin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Yumuşak ve destekleyici ayakkabılar giyin, evde de terlik kullanın
• Sert zeminlerde yalın ayak dolaşmaktan kaçının
• Çocuğunuzun kilosunu sağlıklı aralıkta tutmaya çalışın

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı beslenme, kilo kontrolüne yardımcı olur. Egzersiz olarak yüzme, bisiklet gibi eklemlere az yük bindiren aktiviteler tercih edilebilir. Germe egzersizlerini her gün yapmak önemlidir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik ağrı çocukta huzursuzluk, spor yapamama nedeniyle üzüntü veya özgüven kaybına yol açabilir. Ebeveyn olarak onu dinleyin, duygularını paylaşmasına izin verin ve başka aktivitelerle motive edin.

Önleme

Tamamen önlemek mümkün olmasa da riski azaltmak için uygun ayakkabı seçimi, düzenli germe egzersizleri ve ani aktivite artışlarından kaçınmak önemlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kronik topuk ağrısı ve uzun süreli topallama
• Ayak veya dizde diğer yaralanmalara yatkınlık
• Çocuğun spordan ve arkadaşlarıyla oynamaktan uzaklaşması

Uzun vadeli görünüm

Tedavi edilmeyen plantar fasiit uzun sürebilir, ancak çoğu çocuk uygun yöntemlerle tamamen iyileşir. Erken müdahale ile iyileşme süresi kısalır. Gelecekte topuk ağrısı tekrarlayabilir, bu nedenle önleyici alışkanlıklar önemlidir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.