Pleural effusion

Genel Bakış

Plevral efüzyon, akciğerlerinizi çevreleyen iki ince zar (plevra) arasında normalden fazla sıvı birikmesidir. Bu sıvı akciğerlerin genişlemesini zorlaştırabilir ve nefes almayı güçleştirebilir.

Plevral efüzyon oldukça yaygın bir durumdur. Kalp yetmezliği, zatürre, kanser gibi birçok hastalıkta görülebilir.

Her yaştan insanı etkileyebilir, ancak kalp, akciğer veya böbrek hastalığı olanlarda, bağışıklığı zayıf kişilerde ve ileri yaş grubunda daha sık rastlanır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Nefes darlığı (özellikle eforla veya yatarken artar)
• Göğüs ağrısı (genellikle derin nefes alırken veya öksürürken keskin bir ağrı)
• Kuru öksürük
• Halsizlik ve yorgunluk hissi

Çocuklarda belirtiler

• Huzursuzluk, beslenme güçlüğü
• Hızlı nefes alıp verme (solunum sayısının artması)
• Ateş (altta yatan enfeksiyona bağlı olabilir)

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Nefes darlığı daha belirgin olabilir
• Konfüzyon (kafa karışıklığı) veya uyku hali
• Genel durumda ani kötüleşme

Nedenler

Ana nedenler

• Kalp yetmezliği (en sık neden)
• Zatürre veya akciğer enfeksiyonları
• Kanser (akciğer, meme, lenfoma gibi)
• Akciğer embolisi (akciğerde damar tıkanıklığı)
• Karaciğer veya böbrek hastalıkları
• Otoimmün hastalıklar (romatoid artrit, lupus gibi)

Risk faktörleri

• Yüksek tansiyon, kalp hastalığı
• Sigara içmek veya pasif içicilik
• Bağışıklık sistemini baskılayan hastalıklar veya ilaçlar
• Uzun süre yatakta kalmak (hareketsizlik)
• Önceki göğüs travmaları veya ameliyatları

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes darlığınız şiddetliyse veya aniden kötüleştiyse
• Göğüs ağrınız varsa ve ateşiniz yükseldiyse
• Ağzınızdan veya burnunuzdan kan geliyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Açıklanamayan nefes darlığı veya öksürük şikayetiniz bir haftadan uzun sürdüyse
• Kronik bir hastalığınız (kalp, böbrek yetmezliği gibi) varsa ve yeni belirtiler ortaya çıktıysa

Tanı

Doktorunuz önce şikayetlerinizi dinler ve fizik muayene yapar. Ardından akciğerlerinizi dinler, göğüs kafesine vurarak sıvı olup olmadığını kontrol eder.

Yapılabilecek testler

• Göğüs röntgeni (akciğer grafisi) – sıvıyı göstermek için ilk yapılan test
• Ultrason – sıvı miktarını ve yerini daha net gösterir
• Bilgisayarlı tomografi (BT) – detaylı görüntüleme
• Torasentez (sıvı örneği alma) – sıvının nedenini belirlemek için ince bir iğneyle sıvı çekilir
• Kan testleri – altta yatan hastalıkları araştırmak için

Randevunuzda neler beklenir

Tanı süreci genellikle hızlıdır. Torasentez lokal anestezi ile yapılır, hafif bir rahatsızlık hissi olabilir. Sonuçlar birkaç gün içinde çıkar.

Tedavi

Tedavi, plevral efüzyonun nedenine bağlıdır. Amaç, sıvıyı boşaltmak ve altta yatan hastalığı kontrol altına almaktır.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği ilaçları düzenli kullanın (antibiyotik, idrar söktürücü gibi – isim vermeyin)
• Bol su için, tuz tüketimini sınırlayın (kalp yetmezliği varsa)
• Yatarken başınızı yüksekte tutun (nefes almayı kolaylaştırır)
• Sigara ve alkolden uzak durun

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz torasentez adı verilen bir işlemle sıvıyı boşaltabilir. Eğer sıvı tekrar birikiyorsa, plevral kateter (ince bir tüp) yerleştirilebilir. Enfeksiyon varsa antibiyotik verilir. Kanser gibi durumlarda kemoterapi veya radyoterapi gibi tedaviler uygulanabilir. İlaç adı veya doz önerilmez.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bazı durumlarda plevra boşluğunun birbirine yapıştırılması (plörodez) veya nadiren cerrahi olarak sıvının boşaltılması gerekebilir. Bu kararı doktorunuz verir.

Bu durumla yaşamak

Tedavi sonrası normal aktivitelerinize dönebilirsiniz. Ancak nefes darlığı tam düzelene kadar ağır egzersizlerden kaçının. Düzenli kontrolleri ihmal etmeyin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sağlıklı beslenin, aşırı tuzdan kaçının
• Sigarayı bırakın, dumansız ortamlarda bulunun
• Doktorunuzun önerdiği takip randevularına gidin

Diyet ve egzersiz

Dengeli bir diyet uygulayın. Yürüyüş gibi hafif egzersizler nefes kapasitenizi artırabilir. Ancak nefes darlığı yaşarsanız durun ve dinlenin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Nefes darlığı endişe verici olabilir ve kaygıya yol açabilir. Bu duygular normaldir. Gerekirse doktorunuzdan veya bir psikologdan destek isteyin.

Önleme

Plevral efüzyonun kendisini önlemek her zaman mümkün değildir, ancak altta yatan hastalıkları kontrol altında tutarak riski azaltabilirsiniz.

Aşılar

Zatürre ve grip aşıları, enfeksiyona bağlı plevral efüzyon riskini azaltabilir. Aşı takviminiz hakkında sağlık kuruluşunuza danışın.

Tarama programları

Düzenli sağlık kontrolleri, kalp, böbrek ve akciğer hastalıklarını erken teşhis ederek efüzyon gelişme riskini azaltabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Sıvı birikmesi akciğerlerin tam genişlemesini engelleyerek solunum yetmezliğine neden olabilir
• Enfekte sıvı (ampiyem) oluşabilir, bu ciddi bir enfeksiyondur
• Akciğer dokusunda kalıcı hasar veya skar dokusu gelişebilir

Uzun vadeli görünüm

Plevral efüzyon çoğu durumda başarıyla tedavi edilir. Altta yatan neden kontrol altına alındığında, sıvı tekrarlama eğilimi göstermez. Erken tanı ve uygun tedavi ile iyileşme şansı yüksektir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.