Polymyalgia rheumatica

Genel Bakış

Polimiyalji romatika (kısaca PMR), vücudun büyük kas gruplarında (omuzlar, boyun, kalçalar) ağrı ve tutukluğa neden olan iltihaplı bir hastalıktır. İltihap, bağışıklık sisteminin yanlışlıkla kendi dokularına saldırmasıyla oluşur.

Polimiyalji romatika, 50 yaş üstü nüfusta en sık görülen iltihaplı romatizmal hastalıklardan biridir. Yaş ilerledikçe sıklığı artar.

Daha çok 70 yaş üstü kişilerde görülmekle birlikte, 50 yaş sonrası herkesi etkileyebilir. Kadınlarda erkeklere oranla biraz daha sıktır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Omuzlarda, boyunda ve kalçalarda ağrı
• Sabahları 30 dakikadan uzun süren tutukluk
• Yorgunluk ve halsizlik
• Düşük dereceli ateş
• İştahsızlık ve kilo kaybı

Çocuklarda belirtiler

• Polimiyalji romatika 50 yaş altında çok nadirdir, çocuklarda tipik olarak görülmez.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda daha belirgin kas güçsüzlüğü
• Düşmelere yol açabilecek denge sorunları
• Hareket kısıtlılığına bağlı günlük aktivitelerde zorlanma

Nedenler

Ana nedenler

• Kesin nedeni bilinmemektedir. Bağışıklık sisteminin yanlışlıkla kas ve tendon zarlarını hedef alması sonucu iltihap oluştuğu düşünülmektedir.
• Genetik yatkınlık rol oynayabilir.
• Bazı çevresel tetikleyiciler (enfeksiyon gibi) hastalığı başlatabilir.

Risk faktörleri

• 50 yaş üstü olmak
• Kadın cinsiyet
• Kuzey Avrupa kökenli olmak
• Ailede PMR veya dev hücreli arterit öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıdaki acil belirtilerden herhangi biri varsa (şiddetli baş ağrısı, görme kaybı, çene ağrısı)

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Birkaç haftadır geçmeyen kas ağrısı ve sabah tutukluğu
• Halsizlik, iştahsızlık, kilo kaybı gibi genel belirtiler

Tanı

Doktorunuz şikayetlerinizi dinleyip fizik muayene yapacaktır. Kesin tanı koymak için kan testleri ve bazen görüntüleme yöntemleri kullanılır.

Yapılabilecek testler

• Tam kan sayımı
• Sedimentasyon hızı (ESR) ve CRP gibi iltihap göstergeleri
• Romatoid faktör ve anti-CCP testleri (diğer hastalıkları ekarte etmek için)

Randevunuzda neler beklenir

Kan testlerinde iltihap değerlerinin yüksek çıkması tipiktir. Doktorunuz ayrıca omuz ve kalça ultrasonu isteyebilir. Tanı genellikle belirtiler ve test sonuçlarına dayanarak konur.

Tedavi

Polimiyalji romatikanın tedavisinde amaç iltihabı kontrol altına almak ve belirtileri azaltmaktır. Tedavi genellikle ilaçlarla yapılır ve çoğu hasta buna iyi yanıt verir.

Evde kişisel bakım

• Düzenli, hafif egzersizler (yürüyüş, germe)
• Yeterli dinlenme ve uyku
• Sıcak duş veya sıcak su torbası ile kasları rahatlatma
• Stres yönetimi

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz iltihabı azaltmak için kortikosteroid adı verilen ilaçlar reçete edebilir. Tedavi genellikle düşük dozda başlanır ve belirtiler düzeldikçe doz yavaşça azaltılır. Tedavi süreci birkaç aydan 1-2 yıla kadar sürebilir. İlaçları doktorunuzun önerdiği şekilde kullanmanız önemlidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Polimiyalji romatika tedavisinde cerrahi gerekmez.

Bu durumla yaşamak

Hastalık genellikle tedavi ile kontrol altına alınabilir. Sabah tutukluğunu azaltmak için yataktan kalkmadan önce hafif germe hareketleri yapabilirsiniz. Aktivitelerinizi ağrı ve yorgunluğunuza göre planlayın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli egzersiz
• Sağlıklı ve dengeli beslenme
• Yeterli uyku
• Sigara ve alkolden uzak durma

Diyet ve egzersiz

Kemik sağlığını korumak için kalsiyum ve D vitamini yönünden zengin besinler tüketmek önemlidir. Egzersiz olarak yüzme, yürüyüş gibi düşük etkili aktiviteler önerilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik ağrı ve hareket kısıtlılığı kaygı veya depresyona yol açabilir. Duygusal destek almak, bu süreçte size iyi gelebilir.

Önleme

Polimiyalji romatikanın kesin bir önleme yöntemi bilinmemektedir. Ancak sağlıklı yaşam tarzı bağışıklık sistemini destekleyebilir.

Aşılar

Hastalığa karşı özel bir aşı yoktur.

Tarama programları

Risk grupları için rutin bir tarama testi önerilmez.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kas güçsüzlüğü ve hareket kısıtlılığı
• Günlük aktivitelerde bağımlılık
• Dev hücreli arterit gelişme riski (ciddi göz sorunlarına yol açabilir)

Uzun vadeli görünüm

Tedavi ile çoğu hasta 1-2 yıl içinde tamamen iyileşir. Belirtiler genellikle hızla düzelir ve uzun dönemde kalıcı hasar nadirdir. Düzenli doktor takibi önemlidir.

Destek bul

Uluslararası kuruluşlar

• American College of Rheumatology

Yerel kuruluşlar

• Türkiye Romatoloji Derneği · Turkey

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.