Rectal prolapse awareness

Genel Bakış

Rektal prolapsus, bağırsağın (kalın bağırsağın son kısmı olan rektum) bir bölümünün anüsten (makat deliğinden) dışarı doğru sarkmasıdır. Bu durum, bağırsak dokusunun anüsten dışarı çıkmasıyla kendini gösterir ve genellikle ağrısız olsa da rahatsızlık verebilir.

Rektal prolapsus nadir görülen bir durumdur, ancak kesin sıklığı tam olarak bilinmemektedir. Çocuklarda ve ileri yaş grubunda daha sık rastlanır.

Rektal prolapsus herkesi etkileyebilir; ancak kronik kabızlık, doğum yapmış kadınlar, yaşlılar ve bazı sinir sistemi hastalıkları olan kişilerde daha yaygındır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Anüsten dışarı çıkan pembe veya kırmızı renkli bir doku (genellikle bağırsak hareketi sırasında)
• Dışkılama sırasında veya sonrasında anüste dolgunluk hissi
• Dışkılama güçlüğü veya tam olarak boşaltamama hissi
• Anüste sızıntı (küçük miktarda dışkı veya mukus gelmesi)
• Nadiren kanama (hafif parlak kırmızı kan)

Çocuklarda belirtiler

• Anüsten dışarı çıkan kırmızı bir kitle (genellikle kabızlık veya tuvalette uzun süre oturma sonrası)
• Huzursuzluk, ağlama veya rahatsızlık
• Dışkılama sırasında zorlanma

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Anüsten sarkan doku (prolapsus) genellikle daha belirgin
• İnkontinans (gaz veya dışkı kaçırma)
• Kronik kabızlık veya dışkılama güçlüğü
• Anüste rahatsızlık veya sürekli basınç hissi

Nedenler

Ana nedenler

• Kronik kabızlık ve dışkılama sırasında aşırı zorlanma
• Doğum sırasında pelvik taban kaslarının hasar görmesi
• İlerleyen yaşla birlikte bağ dokularının zayıflaması
• Uzun süreli öksürük veya kronik solunum yolu hastalığı (örneğin KOAH)
• Daha önce geçirilmiş pelvik bölge ameliyatları

Risk faktörleri

• Kronik kabızlık öyküsü
• Uzun süreli ishal
• Vajinal doğum sayısının fazla olması
• Obezite
• Pelvik taban zayıflığı (örneğin yaşlanma veya bağ dokusu hastalıkları)
• Bazı nörolojik hastalıklar (örneğin omurilik yaralanması)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Prolapsusu elle geri itemiyorsanız veya itemediğiniz halde şiddetli ağrı varsa
• Anüsten gelen kanama miktarınız fazlaysa veya devam ediyorsa
• Ateşiniz varsa ve prolapsus bölgesinde iltihap belirtileri (kızarıklık, şişlik) görüyorsanız

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Anüsten doku sarkması fark ettiğinizde, ağrısız olsa bile doktorunuza danışın
• Dışkılama alışkanlıklarınızda değişiklik (kabızlık, inkontinans) varsa
• Daha önce prolapsus tedavisi görmüşseniz ve tekrarladıysa

Tanı

Rektal prolapsus tanısı genellikle fizik muayene ile konulur. Doktorunuz size şikayetlerinizi soracak ve anüs bölgesini muayene edecektir.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene: Sırt üstü yatarken veya çömelme pozisyonunda prolapsus gözlemlenir
• Dijital rektal muayene: Doktorunuz parmağıyla anüs ve rektumu kontrol eder
• Bazı durumlarda kolonoskopi veya bağırsak filmi gibi ileri tetkikler gerekebilir

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında doktorunuz sizden ıkınmanızı isteyebilir, böylece prolapsusun boyutunu görebilir. Bu işlem ağrısızdır ancak hafif rahatsızlık verebilir. Tanı konulduktan sonra doktorunuz tedavi seçeneklerini sizinle konuşacaktır.

Tedavi

Rektal prolapsus tedavisi, sarkmanın derecesine, yaşınıza ve genel sağlık durumunuza bağlıdır. Hafif vakalarda ilaç dışı yöntemler ve yaşam tarzı değişiklikleri yeterli olabilir, ileri vakalarda ise cerrahi gerekebilir.

Evde kişisel bakım

• Kabızlığı önlemek için lifli gıdalar tüketin (sebze, meyve, kepekli tahıllar)
• Bol su için (günde 8-10 bardak)
• Dışkılama sırasında aşırı zorlanmaktan kaçının
• Sarkan dokuyu elle geri itmeyi doktorunuzdan öğrenin (gerekirse)

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz pelvik taban kaslarını güçlendirmek için egzersizler (Kegel gibi) önerebilir. Bazı durumlarda kabızlığı gidermek için lif takviyeleri veya dışkı yumuşatıcılar kullanılabilir. Ayrıca biofeedback adı verilen bir yöntemle kas kontrolü iyileştirilmeye çalışılabilir. Tedavi planınız kişiselleştirilmelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Prolapsus büyükse, kendiniz geri itemiyorsanız veya diğer tedaviler işe yaramıyorsa cerrahi düşünülebilir. Ameliyatın tipi (karından veya anüsten) doktorunuz tarafından belirlenecektir.

Bu durumla yaşamak

Rektal prolapsus günlük yaşamı etkileyebilir, ancak uygun tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle kontrol altına alınabilir. Kendinizi rahat hissetmek için bol giysiler tercih edin ve uzun süre oturmaktan kaçının.

Yaşam tarzı ipuçları

• Kabızlığı önlemek için yüksek lifli diyet uygulayın
• Düzenli egzersiz yapın (yürüyüş, pelvik taban egzersizleri)
• Tuvalet ihtiyacınızı ertelemeyin
• Sigara içiyorsanız bırakmayı deneyin (kronik öksürük prolapsusu kötüleştirebilir)

Diyet ve egzersiz

Bol lifli gıdalar (mercimek, nohut, elma, armut, yulaf) ve yeterli su tüketimi kabızlığı önler. Pelvik taban egzersizlerini (Kegel) düzenli yapmak kasları güçlendirir. Yürüyüş gibi hafif aerobik aktiviteler de bağırsak hareketlerini düzenlemeye yardımcı olur.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Bu durum utanç, kaygı veya özgüven kaybına neden olabilir. Duygularınızı bir sağlık çalışanıyla veya güvendiğiniz bir kişiyle paylaşmak rahatlatıcı olabilir. Unutmayın, bu tıbbi bir durumdur ve utanılacak bir şey değildir.

Önleme

Rektal prolapsusu tamamen önlemek her zaman mümkün olmasa da riski azaltmak için önlemler alınabilir. Özellikle kabızlıktan kaçınmak ve pelvik taban kaslarını güçlendirmek önemlidir.

Tarama programları

Rektal prolapsus için rutin bir tarama testi yoktur. Ancak risk faktörleriniz varsa (örneğin kronik kabızlık) doktorunuzla konuşarak durumunuzu takip ettirebilirsiniz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Prolapsus daha da büyüyebilir ve elle geri itmek zorlaşabilir
• Sarkan dokuya kan akışı azalabilir (boğulmuş prolapsus) ve doku hasarı oluşabilir
• Dışkı kaçırma (inkontinans) sürekli hale gelebilir
• Kabızlık ve bağırsak tıkanıklığı riski artabilir

Uzun vadeli görünüm

Rektal prolapsus tedavi edilebilir bir durumdur. Hafif prolapsuslar yaşam tarzı değişiklikleriyle kontrol altına alınabilirken, ileri vakalarda cerrahi başarılı sonuçlar verir. Düzenli takip ve tedavi ile çoğu kişi normal hayatına dönebilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.