Rectocele

Genel Bakış

Rektosel, kadınlarda rektum (kalın bağırsağın son kısmı) ile vajina arasındaki duvarın zayıflaması sonucu rektumun vajinaya doğru şişmesidir. Bu durum bir tür pelvik organ sarkmasıdır. Basitçe söylemek gerekirse, bağırsağın son kısmı vajina duvarına baskı yapar ve bir çıkıntı oluşturur.

Rektosel, özellikle 40 yaş üstü kadınlarda ve birden fazla vajinal doğum yapmış olanlarda oldukça yaygındır. Her 10 kadından yaklaşık 1'i hayatının bir döneminde rektosel yaşayabilir.

Rektosel yalnızca kadınları etkiler. En sık doğum yapmış, yaş ilerlemiş veya kronik kabızlık gibi pelvik tabana baskı yapan durumları olan kadınlarda görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Vajinada dolgunluk veya basınç hissi
• Dışkılama sırasında zorlanma ve tam boşalamama hissi
• Dışkıyı çıkarmak için parmakla vajinaya baskı yapma ihtiyacı (splinting)
• Kronik kabızlık
• Cinsel ilişki sırasında rahatsızlık

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Vajinada belirgin bir şişlik veya yumru hissi
• Dışkı kaçırma veya gaz kontrolünde zorluk
• İdrar yaparken zorlanma
• Pelviste ağırlık hissi

Nedenler

Ana nedenler

• Pelvik taban kaslarının ve bağ dokusunun zayıflaması
• Vajinal doğum, özellikle zor veya uzun süren doğumlar
• Kronik kabızlık ve ıkınma
• Ağır kaldırma gibi pelvise baskı yapan tekrarlı aktiviteler

Risk faktörleri

• İleri yaş (menopoz sonrası)
• Birden fazla vajinal doğum yapmak
• Obezite
• Kronik öksürük (astım, KOAH gibi)
• Genetik olarak zayıf bağ dokusu

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Vajinanızdan ağrılı bir şişlik çıkıyorsa ve iterek geri koyamıyorsanız
• Ani ve şiddetli pelvik ağrınız varsa
• Dışkı veya hiç gaz çıkaramıyorsanız (bağırsak tıkanıklığı belirtisi olabilir)

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Vajinada dolgunluk veya rahatsızlık hissiniz varsa
• Dışkılama sırasında parmağınızla vajinaya baskı yapmanız gerekiyorsa
• Kabızlık veya bağırsak alışkanlıklarınızda değişiklik varsa
• Cinsel ilişkide ağrı veya sorun yaşıyorsanız

Tanı

Rektosel tanısı genellikle doktorun yaptığı fizik muayene ile konur. Doktor, vajina ve rektumu inceleyerek sarkmanın derecesini değerlendirir.

Yapılabilecek testler

• Pelvik muayene: Doktor, vajina içine parmakla muayene yaparak rektoseli hisseder.
• Rektal muayene: Doktor, rektuma parmak sokarak duvarın zayıflığını kontrol eder.
• Dinamik MRI veya defekografi: Şiddetli vakalarda bağırsak hareketleri sırasında görüntüleme yapılabilir.

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında doktor sizden ıkınmanızı isteyebilir. Bu, sarkmanın ne kadar belirgin olduğunu görmek içindir. İşlem genellikle rahatsız edici olabilir ancak ağrılı değildir ve birkaç dakika sürer.

Tedavi

Rektosel tedavisi, sarkmanın derecesine ve belirtilerinizin sizi ne kadar etkilediğine bağlıdır. Hafif vakalarda genellikle yaşam tarzı değişiklikleri yeterli olurken, daha ileri vakalarda tıbbi müdahale gerekebilir.

Evde kişisel bakım

• Kabızlığı önlemek için bol su için ve lifli gıdalar tüketin.
• Tuvalette çok uzun süre oturmayın, ıkınmaktan kaçının.
• Pelvik taban egzersizleri (Kegel egzersizleri) yapın.
• Ağır kaldırmaktan kaçının, eğer kaldırmanız gerekiyorsa doğru teknik kullanın.
• Sağlıklı kilonuzu koruyun.

Tıbbi tedaviler

Tıbbi tedavide öncelikle pelvik taban fizik tedavisi uygulanabilir. Bir fizyoterapist size pelvik kaslarınızı güçlendirmek için özel egzersizler öğretebilir. Bazı kadınlarda vajinal peser adı verilen, vajina içine yerleştirilen bir halka sarkmayı geçici olarak destekleyebilir. Bu cihazın takılması ve bakımı doktor tarafından yapılır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Eğer belirtiler günlük yaşamınızı ciddi şekilde etkiliyorsa ve diğer tedaviler işe yaramadıysa, cerrahi seçenek değerlendirilebilir. Cerrahi, zayıflamış dokuların onarılması ve rektumun eski yerine sabitlenmesini içerir. Cerrahi kararı mutlaka bir uzman doktorla birlikte verilmelidir.

Bu durumla yaşamak

Rektosel ile yaşamak, bazı basit önlemlerle oldukça rahat olabilir. Kabızlığı önlemek, doğru tuvalet alışkanlıkları edinmek ve pelvik taban egzersizlerini düzenli yapmak günlük hayatınızı olumlu etkiler.

Yaşam tarzı ipuçları

• Tuvalette ayaklarınızın altına küçük bir tabure koyarak daha rahat bir pozisyonda dışkılayın.
• Aşırı zorlayıcı egzersizlerden kaçının, ancak yürüyüş ve yüzme gibi düşük etkili aktiviteleri tercih edin.
• Cinsel ilişkide rahatsızlık hissediyorsanız partnerinizle konuşun ve farklı pozisyonlar deneyin.

Diyet ve egzersiz

Lif açısından zengin bir diyet (sebzeler, meyveler, tam tahıllar) ve bol su tüketimi kabızlığı önler. Ayrıca düzenli pelvik taban egzersizleri bu durumu yönetmede çok etkilidir. Bir fizyoterapist size doğru egzersizleri gösterebilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Rektosel, özellikle cinsel yaşamı ve tuvalet alışkanlıklarını etkilediğinde utanç veya kaygıya neden olabilir. Bu duygular normaldir. Doktorunuzla veya bir psikologla konuşmak bu süreçte size yardımcı olabilir.

Önleme

Rektoseli tamamen önlemek her zaman mümkün olmasa da, riski azaltmak için yapabilecekleriniz vardır. Doğum sonrası pelvik taban egzersizlerine erken başlamak, kabızlığı önlemek, sağlıklı kilo korumak ve ağır kaldırma gibi aktivitelerde dikkatli olmak önemlidir.

Tarama programları

Rektosel için rutin bir tarama testi yoktur. Ancak düzenli jinekolojik muayeneler sırasında doktorunuz pelvik taban sağlığınızı da değerlendirebilir. Belirtileriniz varsa erken dönemde doktora başvurmanız önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kronik kabızlık ve bağırsak hareketlerinde daha fazla zorlanma
• Rektumun vajinadan tamamen dışarı çıkması (prolapsus)
• Vajinal ülserler veya enfeksiyonlar
• Dışkı kaçırma

Uzun vadeli görünüm

Rektosel genellikle hayatı tehdit eden bir durum değildir ve birçok kadın hafif belirtilerle rahatça yaşayabilir. Tedavi ile belirtiler genellikle iyileşir ve yaşam kalitesi artar. Cerrahi gerektiğinde de başarı oranı yüksektir. Kendinize iyi bakarak ve doktor önerilerine uyarak bu durumu yönetmek mümkündür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.