Rheumatoid arthritis living in older adults

Genel Bakış

Romatoid artrit, bağışıklık sisteminin yanlışlıkla eklemlere saldırması sonucu ortaya çıkan bir iltihaplı eklem hastalığıdır. Bu durum, eklemlerde ağrı, şişlik ve sertliğe neden olur. İlerleyen yaşla birlikte görülme sıklığı artar.

Yaşlı yetişkinlerde romatoid artrit oldukça yaygındır. 65 yaş üstü her 100 kişiden yaklaşık 2-3'ü bu hastalığa sahiptir.

Genellikle 40-60 yaşları arasında başlasa da, ileri yaşlarda da sık görülür. Kadınlarda erkeklere göre daha yaygındır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Eklemlerde ağrı, şişlik ve sıcaklık hissi
• Sabahları veya uzun süre hareketsiz kaldıktan sonra eklemlerde sertlik
• Yorgunluk ve halsizlik
• İştahsızlık ve hafif ateş

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda görülen romatoid artrit (juvenil idiyopatik artrit) benzer belirtiler gösterir, ancak büyüme ve gelişmeyi etkileyebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda belirtiler daha hafif olabilir, ancak eklem hasarı daha hızlı ilerleyebilir.
• Yorgunluk ve güçsüzlük daha belirgindir.
• Günlük aktivitelerde (yemek yapma, giyinme) zorluk yaşanabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Romatoid artritin kesin nedeni bilinmemektedir. Bağışıklık sistemi hücreleri, eklem zarına saldırarak iltihaba neden olur.

Risk faktörleri

• Genetik yatkınlık (aile öyküsü)
• Sigara içmek
• Obezite (fazla kilo)
• Kadın olmak
• İleri yaş

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Eklemlerde ani ve şiddetli ağrı, şişlik, kızarıklık varsa
• Hareket edemeyecek kadar sertlik yaşıyorsanız
• Yüksek ateşle birlikte eklem belirtileri varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Birkaç haftadır geçmeyen eklem ağrısı veya sabah sertliği varsa
• Yorgunluk, halsizlik gibi genel belirtiler eşlik ediyorsa
• Günlük işlerinizi yapmakta zorlanıyorsanız

Tanı

Doktor, hastalık öykünüzü dinler, fizik muayene yapar ve çeşitli testler ister.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (iltihap belirteçleri, romatoid faktör, anti-CCP antikoru)
• Röntgen, ultrason veya MR gibi görüntüleme yöntemleri
• Eklem sıvısı analizi (iltihap veya enfeksiyon olup olmadığını kontrol etmek için)

Randevunuzda neler beklenir

Tanı süreci birkaç hafta sürebilir. Doktorunuz, belirtilerinize ve test sonuçlarına göre romatoid artrit olup olmadığına karar verecektir.

Tedavi

Romatoid artrit tedavisinin amacı, iltihabı kontrol altına almak, ağrıyı azaltmak, eklem hasarını önlemek ve yaşam kalitesini artırmaktır. Tedavi genellikle ilaçlar, fizik tedavi ve yaşam tarzı değişikliklerini içerir.

Evde kişisel bakım

• Düzenli egzersiz yapmak (yürüyüş, yüzme gibi düşük etkili aktiviteler)
• Eklemleri zorlamaktan kaçınmak, dinlenmeye zaman ayırmak
• Sıcak veya soğuk uygulamalar (sıcak duş, soğuk kompres)
• Sağlıklı ve dengeli beslenmek (anti-inflamatuar diyet)

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, iltihabı azaltmak için ağrı kesiciler, iltihap önleyici ilaçlar veya hastalığı yavaşlatan özel ilaçlar (hastalık modifiye edici antiromatizmal ilaçlar) önerebilir. Biyolojik tedaviler de seçenekler arasındadır. İlaçları mutlaka doktorunuzun önerdiği şekilde kullanın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İlaç tedavisine rağmen eklem hasarı ilerlerse ve şiddetli ağrı olursa, eklem protezi ameliyatı (kalça, diz gibi) düşünülebilir.

Bu durumla yaşamak

Romatoid artrit ile yaşamak, belirtilere rağmen günlük rutinlerinizi sürdürmeyi gerektirir. Kendinize uygun bir tempo bulun, dinlenme ve aktivite dengesini koruyun.

Yaşam tarzı ipuçları

• Eklemleri destekleyen rahat ayakkabılar giymek
• Evde düzenlemeler yapmak (muslukları açmak için yardımcı aletler kullanmak)
• Stresten uzak durmak ve gevşeme teknikleri öğrenmek

Diyet ve egzersiz

Anti-inflamatuar besinler (zeytinyağı, balık, sebze, meyve) tüketmek faydalı olabilir. Düzenli egzersiz, eklemlerin esnekliğini korur ve kasları güçlendirir. Bir fizyoterapist size uygun bir program hazırlayabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik ağrı ve hareket kısıtlılığı, kaygı ve depresyona neden olabilir. Bu duygularınızı doktorunuzla veya bir ruh sağlığı uzmanıyla paylaşmanız önemlidir.

Önleme

Romatoid artrit tamamen önlenemez, ancak sigara içmemek, sağlıklı kiloda kalmak ve düzenli egzersiz yapmak riski azaltabilir.

Aşılar

Romatoid artrit tedavisi bağışıklık sistemini baskılayabileceği için grip ve zatürre aşılarınızı yaptırmanız önemlidir. Doktorunuz aşı takviminizi belirleyecektir.

Tarama programları

Romatoid artrit için rutin bir tarama testi yoktur. Ancak ailenizde bu hastalık varsa veya belirtiler yaşıyorsanız, doktorunuza danışın.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Eklemlerde kalıcı hasar ve deformite (şekil bozukluğu)
• Hareket kabiliyetinde azalma
• Kalp-damar hastalıkları riskinde artış
• Akciğer, göz veya cilt gibi diğer organlarda iltihap

Uzun vadeli görünüm

Modern tedaviler sayesinde romatoid artrit hastalarının çoğu, düzenli takip ve uygun tedavi ile aktif, üretken bir yaşam sürdürebilir. Erken teşhis ve tedavi, sonuçları büyük ölçüde iyileştirir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.