Rheumatoid arthritis living patient overview

Genel Bakış

Romatoid artrit (RA), bağışıklık sisteminizin yanlışlıkla eklemlerinizin zarına saldırdığı, iltihaplanma, ağrı, şişlik ve zamanla eklem hasarına yol açabilen kronik bir hastalıktır.

Evet, dünya genelinde her 100 kişiden yaklaşık 1'ini etkiler.

Her yaşta görülebilir, ancak en sık 40-60 yaş arasındaki kadınlarda başlar. Kadınlarda erkeklere göre 2-3 kat daha sıktır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Eklemlerde ağrı, şişlik ve sertlik (özellikle sabahları veya hareketsizlik sonrası)
• Yorgunluk ve halsizlik
• Hafif ateş
• İştah kaybı ve kilo kaybı
• Küçük eklemler (el, el bileği, ayak) sıklıkla tutulur

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda jüvenil idiyopatik artrit olarak adlandırılır
• Eklem ağrısı ve şişliğe ek olarak büyüme gecikmesi
• Ateş ve döküntü görülebilir

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda başlangıç genellikle daha yavaştır
• Omuz ve kalça gibi büyük eklemlerde daha belirgin ağrı
• Daha fazla yorgunluk ve güç kaybı yaşanabilir

Nedenler

Ana nedenler

• Kesin nedeni bilinmemektedir, bağışıklık sisteminin yanlışlıkla eklem zarına (sinovyum) saldırdığı düşünülmektedir
• Genetik yatkınlık (ailede RA öyküsü)
• Enfeksiyon veya çevresel tetikleyiciler (sigara gibi) hastalığı başlatabilir

Risk faktörleri

• Kadın cinsiyet
• Ailede romatoid artrit öyküsü
• Sigara içmek
• Obezite
• Diş eti hastalıkları gibi bazı enfeksiyonlar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıdaki acil belirtilerden herhangi biri varsa hemen 112'yi arayın

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Haftalarca süren eklem ağrısı, şişlik veya sabah tutukluğu
• Açıklanamayan yorgunluk, ateş veya kilo kaybı
• Günlük aktiviteleri etkileyen eklem sorunları

Tanı

Doktorunuz fizik muayene yapar, belirtilerinizi dinler ve bazı testler isteyerek tanı koyar. Kesin tanı için belirli kriterler kullanılır.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri: Romatoid faktör (RF), anti-CCP antikoru, iltihap belirteçleri (CRP, sedimentasyon)
• Görüntüleme: Röntgen, ultrason veya manyetik rezonans (MR) ile eklem hasarı değerlendirilir
• Eklem sıvısı analizi: Enfeksiyon veya diğer artrit türlerini elemek için yapılabilir

Randevunuzda neler beklenir

Tanı süreci birkaç hafta sürebilir çünkü benzer belirtilere sahip hastalıklar ekarte edilmelidir. Doktorunuz sizi bir romatoloji uzmanına yönlendirebilir.

Tedavi

Tedavinin amacı iltihabı azaltmak, ağrıyı hafifletmek, eklem hasarını önlemek ve yaşam kalitesini artırmaktır. Tedavi ilaçlar, fizik tedavi ve yaşam tarzı değişikliklerini içerir.

Evde kişisel bakım

• Eklemleri dinlendirin ancak tamamen hareketsiz kalmayın
• Ağrılı eklemlere sıcak veya soğuk kompres uygulayın
• Düzenli, düşük etkili egzersizler yapın (yürüyüş, yüzme, bisiklet)
• Sağlıklı beslenin ve ideal kilonuzu koruyun
• Stres yönetimi tekniklerini kullanın

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz iltihap önleyici ilaçlar, hastalığı değiştiren antiromatizmal ilaçlar (DMARD'lar) ve biyolojik tedaviler önerebilir. Tedavi kişiye özeldir ve düzenli takip gerektirir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Nadiren, ilaç tedavisine yanıt alınamayan ve ciddi eklem hasarı gelişen durumlarda eklem protezi (kalça, diz) ameliyatı düşünülebilir.

Bu durumla yaşamak

RA kronik bir hastalıktır ancak günlük yaşamınızı yönetebilirsiniz. İlaçlarınızı düzenli alın, doktor kontrollerine gidin ve enerjinizi korumak için aktivitelerinizi planlayın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku ve dinlenme
• Sigara ve alkolden uzak durma
• Eklemleri koruyucu teknikler öğrenme (örneğin, ağır kaldırmaktan kaçınma)
• Fizik tedavi ve ergoterapi desteği alma

Diyet ve egzersiz

Anti-inflamatuar beslenme (meyve, sebze, tam tahıllar, sağlıklı yağlar, balık) önerilir. Eklem hareketliliğini ve kas gücünü korumak için düzenli egzersiz yapın. Bir fizyoterapist size özel program hazırlayabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik ağrı ve yorgunluk depresyon, anksiyete ve sosyal izolasyona yol açabilir. Duygularınızı paylaşmaktan çekinmeyin, gerektiğinde bir ruh sağlığı uzmanından destek alın.

Önleme

Romatoid artrit tam olarak önlenemez, ancak sigara içmemek, sağlıklı kiloda kalmak ve diş sağlığına dikkat etmek riski azaltabilir.

Aşılar

RA'yı önleyen bir aşı yoktur ancak grip ve zatürre aşılarını yaptırmak enfeksiyon riskini ve hastalık alevlenmelerini azaltabilir. Aşılar konusunda doktorunuza danışın.

Tarama programları

RA için rutin bir tarama testi önerilmez. Belirtileriniz varsa doktora başvurmanız en doğru yoldur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalıcı eklem hasarı ve şekil bozuklukları
• Hareket kısıtlılığı ve sakatlık
• İç organ tutulumu (kalp, akciğer, göz iltihabı)
• Osteoporoz (kemik erimesi)
• Kardiyovasküler hastalık riskinde artış

Uzun vadeli görünüm

Erken tanı ve uygun tedavi ile birçok kişi aktif ve üretken bir yaşam sürdürebilir. Tedaviye uyum ve düzenli takip çok önemlidir. RA ciddiye alınması gereken bir hastalıktır ancak yeni tedaviler sayesinde hastaların yaşam kalitesi önemli ölçüde artmıştır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.