Rosacea in adults

Genel Bakış

Rozasea, yüzde kızarıklık, görünür kan damarları ve bazen küçük kırmızı sivilce benzeri kabarcıklara neden olan yaygın bir cilt rahatsızlığıdır. Bulaşıcı değildir ve genellikle erişkinlerde ortaya çıkar.

Rozasea oldukça yaygındır; dünya genelinde yetişkinlerin yaklaşık %5-10'unu etkiler. Açık tenli kişilerde daha sık görülür.

Çoğunlukla 30 yaş üstü yetişkinleri etkiler. Kadınlarda daha sık görülse de erkeklerde burunda kalınlaşma (rinofim) gibi daha ciddi belirtiler ortaya çıkabilir. Ailede rozasea öyküsü olan kişilerde risk daha yüksektir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Yüzde sürekli veya aralıklı kızarıklık (özellikle yanak, burun, alın ve çenede)
• Küçük, görünür kılcal damarlar (telenjiektazi)
• Sivilce benzeri kırmızı kabarcıklar veya irin dolu şişlikler
• Ciltte hassasiyet, yanma veya batma hissi
• Bazı kişilerde burun derisinde kalınlaşma (rinofim)

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda rozasea çok nadirdir. Görüldüğünde genellikle ergenlik döneminde başlar ve yetişkinlerdeki gibi kızarıklık, kabarcıklar ve göz belirtileri olabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlı erişkinlerde kızarıklık daha kalıcı olabilir.
• Göz rozaseası (oküler rozasea) daha sık görülür: gözlerde kuruluk, kızarıklık, batma ve ışığa hassasiyet.
• Tedavi edilmezse burunda kalınlaşma (rinofim) ilerleyebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Rozaseanın kesin nedeni bilinmemektedir. Genetik yatkınlık, bağışıklık sistemi yanıtı ve çevresel faktörlerin rol oynadığı düşünülmektedir.
• Yüzdeki küçük kan damarlarının genişlemesi ve ciltte iltihaplanma belirtilere yol açar.

Risk faktörleri

• Açık ten, sarı veya kızıl saç, mavi veya yeşil gözler
• Ailede rozasea öyküsü
• Güneşe aşırı maruz kalmak
• Sıcak içecekler, baharatlı yiyecekler, alkol tüketimi
• Stres, aşırı sıcak veya soğuk hava
• Bazı cilt bakım ürünleri veya ilaçlar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Gözlerde ağrı, kızarıklık, bulanık görme veya ışığa hassasiyet varsa en kısa sürede bir göz doktoruna başvurun.
• Yüzdeki kızarıklık ve kabarcıklara ateş, şiddetli ağrı veya şişlik eşlik ediyorsa acil tıbbi yardım alın.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Yüzünüzde sürekli kızarıklık, görünür damarlar veya sivilce benzeri kabarcıklar fark ediyorsanız bir dermatoloji uzmanına görünün.
• Belirtiler günlük yaşamınızı etkilemeye başladıysa veya sizi rahatsız ediyorsa doktora danışın.

Tanı

Doktorunuz cildinizi muayene ederek ve belirtilerinizi dinleyerek rozasea tanısı koyar. Genellikle özel bir test gerekmez.

Yapılabilecek testler

• Tanıyı doğrulamak için nadiren cilt biyopsisi (küçük bir doku örneğinin alınması) istenebilir.
• Benzer belirtiler gösteren diğer cilt hastalıklarını (örneğin sivilce, egzama) ekarte etmek için gerekebilir.

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında doktorunuz yüzünüzdeki kızarıklık, damarlar ve kabarcıkları değerlendirecek, tetikleyicilerinizi sorgulayacak ve size uygun bir tedavi planı önerecektir. Tanı genellikle ilk muayenede koyulur.

Tedavi

Rozaseanın kesin bir tedavisi olmamakla birlikte belirtiler kontrol altına alınabilir. Tedavi, tetikleyicilerden kaçınma, cilt bakımı, ilaçlar ve bazı durumlarda lazer gibi yöntemleri içerir.

Evde kişisel bakım

• Güneş koruyucu krem kullanın (geniş spektrumlu, en az SPF 30).
• Yüzünüzü yumuşak temizleyicilerle yıkayın ve cildinizi tahriş etmekten kaçının.
• Baharatlı yiyecekler, sıcak içecekler ve alkol gibi tetikleyicilerden uzak durun.
• Stresi yönetmek için gevşeme teknikleri uygulayın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz cildinize uygun bir krem veya jel (topikal ilaç) reçete edebilir. Daha ağrılı durumlarda ağızdan alınan ilaçlar veya lazer tedavisi (damarları kapatmak için) önerilebilir. Tedavi kişiye özeldir; hangi yöntemin sizin için uygun olduğunu doktorunuz belirleyecektir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Nadiren, burunda belirgin kalınlaşma (rinofim) varsa cerrahi düzeltme veya lazer şekillendirme uygulanabilir. Bu kararı dermatoloğunuz sağlık durumunuza göre verir.

Bu durumla yaşamak

Rozasea ile yaşamak tetikleyicileri yönetmek ve düzenli cilt bakımı yapmak anlamına gelir. Cildinizi güneşten koruyun, aşırı sıcak ve soğuktan kaçının, doktorunuzun önerdiği bakım ürünlerini kullanın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Yüzünüzü her gün yumuşak bir temizleyici ile yıkayın ve nemlendirin.
• Sıcak duştan, saunadan ve yüzünüzü ovuşturmaktan kaçının.
• Güneşe çıkarken mutlaka güneş koruyucu kullanın ve şapka takın.
• Alkol ve baharatlı yiyecek tüketiminizi sınırlayın.

Diyet ve egzersiz

Rozasea için özel bir diyet yoktur, ancak bazı kişilerde baharatlı yiyecekler, sıcak içecekler ve alkol belirtileri tetikleyebilir. Dengeli beslenmeye çalışın. Egzersiz yapmak genel sağlık için faydalıdır, ancak aşırı terleme ve sıcaklık belirtileri artırabilir; serin ortamlarda egzersiz yapmayı tercih edin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Rozasea, yüzdeki görünüm nedeniyle utangaçlık, özgüven eksikliği veya kaygı yaşamanıza neden olabilir. Bu duygular normaldir. Gerekirse bir psikolog veya destek grubundan yardım alabilirsiniz. Unutmayın, rozasea tedavi edilebilir ve birçok insan benzer sorunlar yaşamaktadır.

Önleme

Rozasea tamamen önlenemez, ancak tetikleyicilerden kaçınarak alevlenmeleri azaltabilirsiniz. Düzenli cilt bakımı ve güneş koruyucu kullanımı da koruyucu olabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Ciltte kalıcı kızarıklık ve genişlemiş damarlar oluşabilir.
• Burunda kalınlaşma (rinofim) gelişebilir.
• Göz rozaseası ilerlerse kornea hasarı ve görme kaybı riski ortaya çıkabilir.

Uzun vadeli görünüm

Rozasea tedavisi ile belirtiler büyük ölçüde kontrol altına alınabilir. Çoğu insan düzenli bakım ve tetikleyicilerden kaçınma ile kaliteli bir yaşam sürdürebilir. Erken teşhis ve tedavi, ilerlemesini önler ve cilt görünümünü iyileştirir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.