Rosacea in children

Genel Bakış

Rozasea, ciltte kızarıklık, sivilce benzeri kabarcıklar ve görünür damarlara neden olan kronik bir cilt rahatsızlığıdır. Genellikle yanak, burun, alın ve çenede görülür. Çocuklarda nadir olsa da görülebilir ve yetişkinlerdeki gibi yönetilmesi önemlidir.

Hayır, çocuklarda rozasea oldukça nadirdir. Tüm rozasea vakalarının %10'undan azı çocuklarda görülür. Ancak çocuklarda da kalıcı cilt sorunlarına neden olabilir.

Rozasea genellikle açık tenli, sarı veya kızıl saçlı ve mavi gözlü kişilerde daha sık görülür. Çocuklarda da benzer şekilde ailede rozasea öyküsü olanlarda risk daha yüksektir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Yüzde özellikle yanaklar, burun, alın ve çenede sürekli kızarıklık
• Sivilce benzeri küçük kabarcıklar ve iltihaplı şişlikler (papül ve püstül)
• Görünür kılcal damarlar (telenjiektazi)
• Ciltte hassasiyet, yanma veya batma hissi

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda en sık belirti yüzde ara sıra ortaya çıkan kızarıklık ve kızarma nöbetleridir.
• Göz çevresinde kızarıklık ve gözlerde sulanma (oküler rozasea) çocuklarda daha sık olabilir.
• Bazen çocuklarda rozasea, ergenlik öncesi dönemde görülen ve genellikle burun ve yanaklarda lokalize olan hafif bir formdur.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yetişkinlerde, özellikle orta yaşlı kadınlarda daha yaygındır.
• Burunda şişlik ve kalınlaşma (rinofima) yetişkinlerde, özellikle erkeklerde görülebilir.
• Şiddetli kızarıklık ve kalıcı kabarıklıklar daha sıktır.

Nedenler

Ana nedenler

• Kesin nedeni bilinmemekle birlikte, bağışıklık sistemi, genetik yatkınlık ve çevresel tetikleyicilerin birleşimi olduğu düşünülmektedir.
• Ciltteki kılcal damarların aşırı duyarlılığı nedeniyle genişlemesi ve kızarıklığa yol açması.
• Deride normalde bulunan Demodex folliculorum adlı mikroskobik akarların aşırı çoğalması bazı kişilerde rozaseayı tetikleyebilir.

Risk faktörleri

• Açık ten, sarı veya kızıl saç, mavi göz
• Ailede rozasea öyküsü
• Güneşe aşırı maruz kalma
• Sıcak içecekler, alkol, baharatlı yiyecekler gibi tetikleyiciler

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Gözlerde ağrı, kızarıklık, görme değişiklikleri (oküler rozasea acil tedavi gerektirebilir)
• Yüzde yayılan iltihap, ateş ve genel durum bozukluğu

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Çocuğunuzun yüzünde inatçı kızarıklık, sivilce benzeri kabarcıklar veya görünür damarlar varsa bir dermatoloğa başvurun.
• Hafif belirtiler olsa bile tanı ve tedavi planı için sağlık kuruluşuna gitmek uygundur.

Tanı

Doktor, çocuğun cildini muayene ederek ve belirtileri değerlendirerek rozasea teşhisi koyar. Genellikle başka bir test gerekmez. Tanı, tipik cilt bulgularına ve tetikleyicilerin öyküsüne dayanır.

Yapılabilecek testler

• Rozasea için özel bir laboratuvar testi yoktur.
• Göz belirtileri varsa bir göz doktoru tarafından göz muayenesi gerekebilir.

Randevunuzda neler beklenir

Dermatolog, çocuğun cildini yakından inceleyecek, belirtilerin ne zaman başladığını ve nelerin tetiklediğini soracaktır. Aile öyküsü sorgulanır. Teşhis konulduktan sonra tedavi planı oluşturulur.

Tedavi

Rozaseanın kesin tedavisi yoktur ancak belirtiler kontrol altına alınabilir. Tedavi, tetikleyicilerden kaçınma, uygun cilt bakımı ve gerekirse ilaç tedavisini içerir. Çocuklarda tedavi yetişkinlere benzer ancak daha dikkatli uygulanır. Tedavi seçeneklerini doktor belirleyecektir.

Evde kişisel bakım

• Güneş koruyucu kullanın (SPF 30 veya üzeri, geniş spektrumlu).
• Sıcak içecekler, baharatlı yiyecekler ve aşırı sıcak ortamlardan kaçının.
• Nazik temizleyiciler ve nemlendiriciler kullanın, sert cilt ürünlerinden uzak durun.
• Stres yönetimi ve düzenli uyku rozasea alevlenmelerini azaltabilir.

Tıbbi tedaviler

Doktor, topikal (cilt üzerine sürülen) kremler veya jeller önerebilir. Şiddetli vakalarda ağız yoluyla alınan antibiyotikler kullanılabilir. Oküler rozasea için göz damlaları verilebilir. Lazer tedavisi görünür damarları azaltmada yardımcı olabilir. Tüm tedaviler doktor kontrolünde uygulanmalıdır, kendi başınıza ilaç kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çocuklarda rozasea nadiren cerrahi gerektirir. Yetişkinlerde burun şişliği (rinofima) durumunda lazer veya cerrahi düzeltme yapılabilir ancak çocuklarda bu çok enderdir.

Bu durumla yaşamak

Rozasea olan çocuklar günlük aktivitelerine devam edebilir. Önemli olan tetikleyicilerden kaçınmaktır. Çocuğa yüzünü temiz tutması, güneşten korunması ve belirtileri hakkında bilgi vermek faydalıdır. Arkadaşlarına durumu açıklamak zorunda değildir ancak isteyen ebeveynler öğretmenini bilgilendirebilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Her gün düzenli olarak güneş koruyucu kullanmak alışkanlık haline getirilmelidir.
• Çocuğun kişisel hijyenine dikkat edin, yumuşak bir havlu kullanın.
• Sıcak havalarda şapka takmak ve gölgede durmak yardımcı olur.
• Baharatlı yiyecekler, çok sıcak içecekler ve gazlı içecekler sınırlandırılmalıdır.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı beslenme rozaseayı doğrudan etkilemez ancak tetikleyici besinlerden kaçınmak alevlenmeleri azaltabilir. Düzenli egzersiz faydalıdır ancak aşırı terlemek ve sıcak kalmak rozaseayı tetikleyebilir. Egzersiz sonrası soğuk su ile yüzü yıkamak rahatlatıcı olabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Rozasea, özellikle çocukluk ve ergenlik döneminde özgüveni etkileyebilir. Çocuk cilt görünümü nedeniyle utanç veya endişe hissedebilir. Ebeveynlerin çocukla açık iletişim kurması, onu desteklemesi ve gerektiğinde bir psikologdan yardım alması önemlidir. Rozasea tedavi edilebilir bir durumdur ve çoğu çocuk normal bir hayat sürer.

Önleme

Rozasea tamamen önlenemez, ancak tetikleyicilerden kaçınarak alevlenmeler azaltılabilir. Güneş koruyucu kullanmak, aşırı sıcak veya soğuktan korunmak, cildi tahriş eden ürünlerden uzak durmak belirtileri kontrol altında tutmaya yardımcı olur.

Aşılar

Rozaseayı önleyen bir aşı yoktur.

Tarama programları

Rozasea için rutin bir tarama testi bulunmamaktadır. Belirtiler fark edildiğinde doktora danışmak en doğrusudur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalıcı yüz kızarıklığı ve ciltte kalınlaşma
• Gözlerde uzun süreli tahriş, enfeksiyon ve görme kaybına yol açabilen oküler rozasea
• Ciltte iltihaplı kabarcıkların artması ve yara izi oluşumu
• Sosyal ve psikolojik sorunlar (özgüven eksikliği, izolasyon)

Uzun vadeli görünüm

Rozasea kronik bir durumdur ancak uygun tedavi ile belirtiler çoğu zaman kontrol altına alınabilir. Çocuklarda erken müdahale ile kalıcı hasar önlenebilir. Çoğu çocuk ergenlikle birlikte belirtilerde azalma yaşar. Sağlıklı bir yaşam tarzı ve doktor tavsiyelerine uymak uzun vadede iyi bir sonuç sağlar.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.