Erişkinlerde siyatik ile yaşam

Genel Bakış

Siyatik, belinizdeki siyatik sinirinin sıkışması veya tahriş olması sonucu oluşan bir durumdur. Bu sinir, belinizden kalçanıza ve bacağınıza kadar uzanır. Siyatikte genellikle tek bacağınızda ağrı, uyuşma veya karıncalanma hissedersiniz.

Evet, siyatik oldukça yaygındır. Yetişkinlerin yaklaşık %40'ı hayatlarının bir döneminde siyatik ağrısı yaşar.

Siyatik en sık 30-50 yaş arası yetişkinlerde görülür. Ancak daha genç veya daha yaşlı kişilerde de ortaya çıkabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Belinizin bir tarafında başlayıp kalçanıza ve bacağınıza yayılan ağrı
• Bacağınızda veya ayağınızda uyuşma veya karıncalanma
• Bacağınızda güçsüzlük, örneğin ayağınızı kaldırmakta zorlanma
• Öksürme, hapşırma veya uzun süre oturma ile artan ağrı

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda siyatik nadirdir ancak olabilir. Çocuk belinde veya bacağında ağrı, uyuşma veya yürüme zorluğu yaşayabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda siyatik genellikle omurilik kanalının daralmasından (spinal stenoz) kaynaklanır. Bu durumda ağrı yürürken artabilir, oturunca veya öne eğilince azalabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Bel fıtığı (omurgadaki disklerin kayması ve sinire baskı yapması)
• Omurilik kanalının daralması (spinal stenoz)
• Siyatik sinirine baskı yapan kas spazmları

Risk faktörleri

• Hareketsiz bir yaşam tarzı
• Ağır kaldırma veya uygunsuz vücut mekaniği
• Fazla kilo veya obezite
• Sigara içmek (disklerin kanlanmasını azaltır)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda acil müdahale gerektiren belirtilerden herhangi biri varsa (idrar kaçırma, çift bacak güçsüzlüğü vb.) hemen 112'yi arayın.
• Şiddetli ağrı veya düşme gibi bir yaralanma sonrası belirtiler ortaya çıktıysa.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Ağrı 1-2 haftadan uzun sürüyorsa veya dinlenmekle geçmiyorsa
• Bacağınızda uyuşma, karıncalanma veya güçsüzlük varsa
• Günlük aktivitelerinizi yapmakta zorlanıyorsanız

Tanı

Doktorunuz belirtilerinizi dinleyecek ve fizik muayene yapacaktır. Muayenede bacak kuvvetiniz, refleksleriniz ve hissiniz değerlendirilir.

Yapılabilecek testler

• Genellikle ileri testlere gerek yoktur.
• Belirtiler ağır veya uzun süreliyse doktorunuz MR (manyetik rezonans görüntüleme) isteyebilir.
• Nadiren sinir iletim testleri (EMG) yapılabilir.

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz sizden oturup kalkmanızı, bacaklarınızı kaldırmanızı ve parmak uçlarınızda yürümenizi isteyebilir. Bunlar sinirinizin hangi bölümünün etkilendiğini anlamaya yardımcı olur.

Tedavi

Siyatik tedavisinde amaç ağrıyı azaltmak ve hareketliliğinizi yeniden kazanmanızı sağlamaktır. Çoğu insan birkaç hafta içinde iyileşir.

Evde kişisel bakım

• Dinlenin, ancak yatak istirahatini 1-2 günden fazla yapmayın; yatakta kalmak iyileşmeyi geciktirebilir.
• Ağrılı bölgeye sıcak veya soğuk kompres uygulayın (örneğin; 20 dakika soğuk, sonra 20 dakika sıcak).
• Rahatlatıcı pozisyonlar bulun, örneğin sırt üstü yatıp dizlerinizin altına yastık koyun.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz ağrıyı kontrol etmek için reçetesiz satılan ağrı kesiciler veya kas gevşeticiler önerebilir. Bunları mutlaka doktorunuzun önerdiği şekilde kullanın. Fizik tedavi, düzenli egzersiz ve duruş eğitimi de tedavinin önemli bir parçasıdır. Nadiren ağrıyı azaltmak için sinir blokajı (iğne tedavisi) gibi enjeksiyonlar uygulanabilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Ameliyat çok nadiren gerekir. Sadece idrar/dışkı kaçırma gibi acil durumlarda veya aylarca süren ve diğer tedavilere yanıt vermeyen şiddetli ağrılarda düşünülür.

Bu durumla yaşamak

Vücudunuzu dinleyin ve ağrıyı artıran aktivitelerden kaçının. Ağır kaldırmayın ve eğilirken dizlerinizi bükün. Uzun süre aynı pozisyonda oturmayın, sık sık kalkıp yürüyün.

Yaşam tarzı ipuçları

• Haftada birkaç kez yürüyüş veya yüzme gibi düşük etkili egzersizler yapın.
• İyi bir duruş alışkanlığı edinin: otururken sırtınızı destekleyin, bilgisayar ekranınızı göz hizasında tutun.
• Fazla kilonuz varsa, sağlıklı bir diyetle kilo vermek belinize binen yükü azaltır.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı beslenme, vücut ağırlığını kontrol altında tutmaya yardımcı olur. Egzersiz olarak yürüme, yüzme veya bisiklet çevirme bel kaslarını güçlendirir. Fizik tedavi uzmanınızın önereceği bel ve karın kası güçlendirme hareketlerini düzenli yapın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik ağrı moral bozucu olabilir ve uykuyu etkileyebilir. Kendinizi endişeli veya üzgün hissediyorsanız doktorunuzla konuşun. Destek grupları veya bir psikolog da yardımcı olabilir.

Önleme

Tamamen önlenemese de riskinizi azaltabilirsiniz. Düzenli egzersiz yapın, sağlıklı kilonuzu koruyun, sigara içmeyin ve ağır bir şey kaldırırken doğru teknik kullanın.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Nadiren kalıcı sinir hasarı oluşabilir, bu da bacağınızda his kaybı veya kuvvet eksikliğine yol açabilir.
• Cauda equina sendromu (acil durum belirtileri) tedavi edilmezse kalıcı idrar ve bağırsak kontrolü kaybına neden olabilir.

Uzun vadeli görünüm

Çoğu kişi siyatikten haftalar veya aylar içinde kurtulur. Uygun tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle ağrınız kontrol altına alınabilir ve normal hayatınıza dönebilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.