Çocuklarda siyatik ile yaşam

Genel Bakış

Siyatik, bacakta hissedilen bir sinir ağrısıdır. Aslında bu, belden başlayıp kalçadan ve bacaktan aşağıya doğru uzanan siyatik sinirinin sıkışması veya tahriş olması sonucu oluşur. Çocuklarda nadir görülür, ancak olabilir.

Çocuklarda siyatik oldukça nadirdir. Yetişkinlerde daha sık görülür.

Siyatik her yaşta görülebilir, ancak çocuklarda genellikle 10-18 yaş arasındaki ergenlerde rastlanır. Spor yapan, ağır çanta taşıyan veya omurgaya yük bindiren aktivitelerde bulunan çocuklarda risk biraz daha yüksektir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Bacakta, özellikle kalçadan aşağıya doğru yayılan ağrı
• Bacakta uyuşma veya karıncalanma hissi
• Bacakta güçsüzlük
• Ağrı genellikle tek taraflıdır

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklar ağrıyı 'bacakta elektrik çarpması gibi' tarif edebilir
• Okula gitmek istememe, oyun oynamaktan kaçınma
• Yürürken hafif topallama
• Belden çok bacakta ağrı olabilir, bu nedenle ebeveynler bazen fark etmeyebilir

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda siyatik genellikle omurga daralması (spinal stenoz) nedeniyle olur
• Yürüyüşle artan, oturunca azalan ağrı
• Her iki bacakta da belirtiler görülebilir

Nedenler

Ana nedenler

• Bel omurları arasındaki diskin kayması (disk hernisi) — çocuklarda en sık neden
• Bel bölgesindeki kasların zorlanması veya spazmı
• Omurgada doğuştan gelen yapısal sorunlar
• Spor yaralanmaları veya düşme gibi travmalar

Risk faktörleri

• Aşırı kilo veya obezite
• Uzun süre oturma veya yanlış oturma alışkanlığı
• Ağır sırt çantası taşıma
• Yoğun spor veya fiziksel aktivite (özellikle ağırlık kaldırma)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda acil belirtiler varsa hemen 112'yi arayın
• Aynı gün doktora başvurulması gereken durumlar: bacakta güç kaybı, ateş, şiddetli ağrı

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Bacakta hafif ağrı veya uyuşma birkaç gün içinde geçmezse
• Çocuğunuz topallıyorsa veya aktivitelerden kaçınıyorsa
• Ağrı tekrarlıyorsa

Tanı

Doktor önce çocuğunuzun şikayetlerini dinler ve fizik muayene yapar. Bacağın gücü, refleksler ve his kontrol edilir. Gerekirse görüntüleme yöntemleri kullanılır.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene: bacak kaldırma testi gibi özel testler
• Manyetik rezonans görüntüleme (MR): omurgadaki disk ve sinirleri ayrıntılı gösterir
• Bilgisayarlı tomografi (BT): kemik yapıyı değerlendirmek için
• Sinir iletim testi (nadiren gerekir)

Randevunuzda neler beklenir

Tanı süreci genellikle birkaç gün sürer. Çocuğunuz rahatsızlık hissedebilir ancak testler ağrılı değildir. MR sırasında hareketsiz yatmak gerekir, bu nedenle küçük çocuklara sakinleştirici verilebilir.

Tedavi

Tedavi, altta yatan nedene ve belirtilerin şiddetine bağlıdır. Çoğu çocukta cerrahi olmayan yöntemler yeterlidir. Amaç ağrıyı azaltmak, sinir üzerindeki baskıyı kaldırmak ve çocuğun normal aktivitelerine dönmesini sağlamaktır.

Evde kişisel bakım

• Kısa süreli (1-2 gün) dinlenme, ancak tam yatak istirahati önerilmez
• Sıcak veya soğuk kompres uygulama (10-15 dakika, günde birkaç kez)
• Ağrıyı artıran aktivitelerden kaçınma (örneğin ağır kaldırma, zıplama)
• Doğru duruş ve oturma alışkanlıkları kazandırma

Tıbbi tedaviler

Doktor, ağrıyı ve iltihabı azaltmak için ilaçlar önerebilir. Bunlar genellikle ağrı kesiciler veya kas gevşeticilerdir. Fizik tedavi, bel ve karın kaslarını güçlendirerek iyileşmeyi hızlandırır. Nadiren, sinir çevresine enjeksiyon yapılabilir. Tüm tedaviler doktor kontrolünde olmalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Ameliyat çok nadir gereklidir. Sadece şiddetli sinir baskısı varsa, bacakta ilerleyici güç kaybı veya idrar kaçırma gibi durumlarda düşünülür.

Bu durumla yaşamak

Çocuğunuzun ağrısı olduğunda onu dinlemesine izin verin. Okulda ağır çanta taşımaması, sık sık pozisyon değiştirmesi önemlidir. Egzersiz yapması teşvik edilmeli ancak zorlanmamalıdır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Hafif egzersizler: yürüyüş, yüzme gibi
• Uzun süre oturmaktan kaçının, her 30 dakikada bir kalkıp kısa yürüyüş yapın
• Doğru oturma: sırt dik, dizler kalça hizasında
• Yatak orta sertlikte olmalı, çok yumuşak yataklardan kaçının

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı beslenme ve düzenli egzersiz, omurga sağlığı için önemlidir. Bol su için, kalsiyum ve D vitamini açısından zengin beslenin (süt, yoğurt, yeşil yapraklı sebzeler). Fizik tedavi programına uyun.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik ağrı çocuklarda huzursuzluk, uyku sorunları ve okul başarısında düşüşe neden olabilir. Çocuğunuzun duygularını konuşmasına izin verin, gerekirse bir çocuk psikoloğundan destek alın.

Önleme

Her siyatik önlenemez, ancak riski azaltmak mümkündür. Doğru duruş, düzenli egzersiz ve sağlıklı kilo korumak omurga sağlığını destekler.

Aşılar

Siyatik için bir aşı yoktur.

Tarama programları

Belirti olmadıkça tarama önerilmez. Ancak çocuğunuzda sık bel veya bacak ağrısı varsa doktora danışın.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kronik ağrı: aylarca sürebilen bacak ağrısı
• Bacak kaslarında güç kaybı ve incelme (atrofi)
• Nadiren kalıcı sinir hasarı sonucu bacakta hissizlik veya hareket kısıtlılığı

Uzun vadeli görünüm

Çocuklarda siyatik genellikle iyi seyreder. Uygun tedavi ile çoğu çocuk birkaç hafta içinde tamamen iyileşir ve normal aktivitelerine dönebilir. Nadiren cerrahi gerekir.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Sağlık Bakanlığı ↗ · Türkiye

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.