Sinusitis in adults

Genel Bakış

Sinüzit, yüz kemiklerinizin içindeki hava dolu boşluklar olan sinüslerin iltihaplanmasıdır. Bu iltihap genellikle bir enfeksiyon nedeniyle oluşur ve sinüslerin şişmesine, tıkanmasına ve mukus birikmesine yol açar.

Evet, sinüzit yetişkinler arasında oldukça yaygındır. Her yıl birçok kişi en az bir kez sinüzit belirtileri yaşar.

Herkes sinüzit olabilir, ancak alerjisi olanlar, astım hastaları, bağışıklık sistemi zayıf olanlar ve sigara içenler daha yüksek risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Burun tıkanıklığı ve koyu renkli akıntı
• Yüzde, özellikle alın ve yanaklarda baskı veya ağrı
• Koku ve tat alma duyusunda azalma
• Baş ağrısı
• Diş ağrısı (üst çenede)
• Öksürük, genellikle geceleri kötüleşen
• Ateş ve yorgunluk

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda sinüzit belirtileri soğuk algınlığına benzer ve genellikle 10 günden uzun süren burun akıntısı, öksürük, huzursuzluk ve iştahsızlık içerir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlı yetişkinlerde sinüzit daha hafif seyredebilir; yorgunluk, kafa karışıklığı veya iştahsızlık gibi belirtiler ön planda olabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Soğuk algınlığı veya grip gibi viral enfeksiyonlar (en yaygın neden)
• Bakteriyel enfeksiyonlar (viral sinüzit sonrası gelişebilir)
• Alerjik rinit (alerjik burun iltihabı)
• Burun polipleri veya septum deviasyonu (burun içi eğrilik) gibi yapısal sorunlar
• Diş enfeksiyonları

Risk faktörleri

• Alerjik hastalıklar (astım, saman nezlesi)
• Sigara içmek veya dumanına maruz kalmak
• Bağışıklık sistemini zayıflatan durumlar (diyabet, HIV gibi)
• Yüzme veya dalış gibi basınç değişikliklerine maruz kalmak
• Hava kirliliği veya kuru hava

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda acil durum olarak listelenen belirtilerden herhangi biri varsa hemen 112'yi arayın.
• 10 günden uzun süren şiddetli semptomlarda veya semptomlar 7-10 gün sonra kötüleşiyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Soğuk algınlığı sonrası 7-10 gün içinde geçmeyen hafif-orta şiddette semptomlar
• Yılda 4 veya daha fazla sinüzit atağı geçirme

Tanı

Doktorunuz tıbbi geçmişinizi dinler, fizik muayene yapar ve burun içine ışıklı bir alet (endoskop) ile bakarak sinüslerin durumunu değerlendirir.

Yapılabilecek testler

• Burun endoskopisi (nazal endoskopi)
• Sinüs tomografisi (BT) – genellikle kronik veya tedaviye yanıt vermeyen durumlarda
• Alerji testleri (alerjik sinüzit düşünülüyorsa)
• Mikrobiyolojik kültür (nadiren, dirençli enfeksiyonlarda)

Randevunuzda neler beklenir

Çoğu zaman sinüzit tanısı muayene bulgularına dayanarak konur. Görüntüleme tetkikleri her zaman gerekli değildir. Doktorunuz size tanı ve tedavi seçeneklerini ayrıntılı olarak açıklayacaktır.

Tedavi

Sinüzit tedavisi nedenine bağlıdır. Viral sinüzitte dinlenme ve evde bakım önerilirken, bakteriyel sinüzitte doktor antibiyotik reçete edebilir. Alerjik sinüzitte alerji ilaçları kullanılabilir. Tedaviye başlamadan önce mutlaka bir sağlık uzmanına danışın.

Evde kişisel bakım

• Bol sıvı tüketin (su, bitki çayları)
• Burun yıkama tuzlu su (serum fizyolojik) ile düzenli burun temizliği yapın
• Buhar soluyun (sıcak duş veya buhar makinesi)
• Başınızı yüksekte tutarak uyuyun
• Sıcak kompres uygulayın
• Dinlenin ve vücudunuzu zorlamayın

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz durumunuza göre antibiyotik, burun spreyleri (kortikosteroidli veya dekonjestanlı), ağrı kesiciler veya alerji ilaçları önerebilir. İlaçları doktor tavsiyesi olmadan kullanmayın. Antibiyotikler sadece bakteriyel enfeksiyonlarda etkilidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Nadiren, ilaç tedavisine yanıt vermeyen kronik sinüzit, burun polipleri veya yapısal bozukluklarda endoskopik sinüs cerrahisi (girişimsel yöntem) düşünülebilir. Cerrahi son seçenektir ve öncesinde ilaç tedavisi denenir.

Bu durumla yaşamak

Sinüzit belirtileri günlük yaşamı etkileyebilir. Düzenli burun yıkama, alerjenlerden uzak durma ve nemli bir ortam sağlama gibi alışkanlıklar belirtileri hafifletmeye yardımcı olur.

Yaşam tarzı ipuçları

• Ellerinizi sık sık yıkayın ve kalabalık ortamlarda maske takın
• Sigara dumanı ve diğer tahriş edici maddelerden uzak durun
• Sağlıklı ve dengeli beslenin
• Stresten mümkün olduğunca kaçının

Diyet ve egzersiz

Antioksidan açısından zengin beslenme (meyve, sebze) bağışıklık sisteminizi destekler. Hafif egzersiz burun tıkanıklığını geçici olarak azaltabilir, ancak yorgun hissettiğinizde dinlenmek önemlidir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Uzun süren sinüzit uyku kalitesini bozabilir, yorgunluk ve huzursuzluk yaratabilir. Bu durum ruh halinizi etkileyebilir. Duygusal zorluklar yaşarsanız doktorunuzla paylaşın.

Önleme

Sinüziti tamamen önlemek mümkün olmasa da riskini azaltabilirsiniz. Bunun için soğuk algınlığından korunmaya, alerjilerinizi kontrol altında tutmaya ve sigaradan uzak durmaya özen gösterin.

Aşılar

Grip aşısı ve zatürre aşısı, sinüzite yol açabilecek enfeksiyon riskinizi azaltabilir. Aşı takviminiz için aile hekiminize danışın.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Menenjit (beyin zarı iltihabı)
• Göz çevresinde selülit veya apse (yumuşak doku enfeksiyonu)
• Kemik iltihabı (osteomyelit)
• Beyin apsesi (nadir)

Uzun vadeli görünüm

Çoğu sinüzit, uygun tedavi ve evde bakımla birkaç hafta içinde tamamen iyileşir. Kronik sinüzit daha uzun süreli tedavi gerektirse de modern tıbbi yaklaşımlar ile belirtiler kontrol altına alınabilir ve yaşam kalitesi artırılabilir. Komplikasyonlar nadirdir ve genellikle erken tedavi ile önlenir. Umutlu olmak için her neden var.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Sağlık Bakanlığı · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.