Spontaneous bacterial peritonitis awareness

Genel Bakış

Spontan bakteriyel peritonit (SBP), karın boşluğunda sıvı birikmesi olan (asit) kişilerde bu sıvının bakterilerle enfekte olmasıdır. Genellikle karaciğer sirozu olan hastalarda görülür. Erken tedavi edilmezse ciddi sonuçlar doğurabilir.

Genel nüfusta nadirdir, ancak karaciğer sirozu ve karında sıvı birikmesi (asit) olan kişilerde sık görülür.

En çok karaciğer sirozu olan, asit (karında sıvı) gelişmiş kişilerde görülür. Ayrıca karaciğer hastalığı olan çocuklar ve bağışıklık sistemi zayıf kişiler de risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ateş (genellikle 38°C üzeri)
• Karın ağrısı ve hassasiyet
• Karında şişlik hissi veya sıvı artışı
• Bulanık düşünme, kafa karışıklığı (özellikle siroz hastalarında)

Çocuklarda belirtiler

• Huzursuzluk ve ağlama
• Kusma
• İştahsızlık
• Durgunluk ve uyku hali

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Kafa karışıklığı veya unutkanlık
• Yorgunluk ve halsizlik
• Ateş olmayabilir veya hafif olabilir
• Karın ağrısı belirgin olmayabilir

Nedenler

Ana nedenler

• Karın boşluğundaki sıvının (asit) bağırsaklardan veya kandan gelen bakterilerle enfekte olması.
• En sık neden E. coli ve diğer bağırsak bakterileridir.

Risk faktörleri

• Karaciğer sirozu (özellikle ileri evre)
• Karında düşük protein içeren asit sıvısı
• Geçirilmiş SBP atağı
• Sindirim sistemi kanaması (varis kanaması)
• Hastanede yatış veya kateter kullanımı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda acil ve acil olmayan belirtilerden herhangi biri varsa hemen doktora başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Karaciğer sirozu tanınız varsa ve asit sıvınız artıyorsa, düzenli kontrollerinizi aksatmayın.
• Yeni başlayan hafif karın ağrısı veya ateş durumunda doktorunuzu arayın.

Tanı

Doktor, karın bölgesinden ince bir iğne ile sıvı örneği alır (parasentez). Bu sıvı laboratuvarda incelenir.

Yapılabilecek testler

• Karın sıvısının hücre sayımı (nötrofil sayısı)
• Sıvı kültürü (bakteri üretme)
• Kan testleri (iltihap belirteçleri, karaciğer fonksiyon testleri)

Randevunuzda neler beklenir

Parasentez işlemi 15-20 dakika sürer. Lokal anestezi yapılır, hafif bir baskı hissedebilirsiniz. İşlem sonrası birkaç saat gözlem altında kalabilirsiniz.

Tedavi

SBP genellikle hastanede tedavi edilir. Antibiyotikler damar yoluyla verilir. Tedaviye erken başlanırsa çoğu hasta iyileşir.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği ilaçları düzenli kullanın.
• Ateşinizi takip edin ve artarsa doktorunuza bildirin.
• Karın şişliğinde ani artış fark ederseniz hemen sağlık kuruluşuna başvurun.
• Alkol kullanmayın (karaciğer hastalığınız varsa).

Tıbbi tedaviler

Tedavide damar yoluyla antibiyotikler kullanılır. Ayrıca hastanede sıvı ve elektrolit dengesi düzenlenir. Gerekirse koruyucu antibiyotik tedavisi planlanır. (Doktorunuz hangi antibiyotiğin uygun olduğuna karar verecektir.)

Ameliyat ne zaman düşünülür?

SBP için cerrahi genellikle gerekli değildir. Nadiren karın içi apse veya başka bir komplikasyon gelişirse cerrahi düşünülebilir.

Bu durumla yaşamak

SBP geçirdikten sonra karaciğer hastalığınızı yönetmeye devam etmeniz önemlidir. Düzenli doktor kontrollerinizi yaptırın, asit takibini ihmal etmeyin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Alkol kullanmayın.
• Düzenli uyuyun ve stresten uzak durmaya çalışın.
• Ellerinizi sık sık yıkayarak enfeksiyon riskini azaltın.
• Grip ve zatürre aşılarınızı yaptırın (doktorunuza danışarak).

Diyet ve egzersiz

Düşük tuzlu diyet (tuzu kısıtlayın) asit kontrolüne yardımcı olur. Hafif yürüyüş gibi egzersizler yapılabilir, ancak aşırı yorgunluktan kaçının. Protein alımınızı doktorunuzun önerdiği şekilde ayarlayın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik bir hastalıkla yaşamak ve SBP gibi ciddi bir enfeksiyon geçirmek kaygı ve üzüntüye neden olabilir. Bu duyguları paylaşmak ve gerektiğinde psikolojik destek almak önemlidir.

Önleme

SBP'nin tekrarlaması riski yüksektir. Bu nedenle yüksek riskli hastalarda koruyucu antibiyotik tedavisi uygulanabilir. Ayrıca asit kontrolü ve genel enfeksiyon önlemleri de önemlidir.

Aşılar

Grip ve zatürre (pnömokok) aşıları, solunum yolu enfeksiyonlarını önleyerek SBP riskini azaltabilir. Aşı takviminiz için doktorunuza danışın.

Tarama programları

Karaciğer sirozu olan ve asit gelişen hastalarda düzenli aralıklarla parasentez yapılması, SBP'nin erken teşhisini sağlayabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Sepsis (kan zehirlenmesi)
• Böbrek yetmezliği
• Karaciğer yetmezliğinin kötüleşmesi
• Ölüm

Uzun vadeli görünüm

Erken tanı ve tedavi ile çoğu hasta tamamen iyileşir. Ancak karaciğer hastalığı ilerledikçe tekrarlama riski vardır. Düzenli takip ve koruyucu önlemlerle bu risk azaltılabilir. Umutlu olmak için neden var, ancak hastalığın yönetimi ömür boyu sürebilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.