Strep throat

Genel Bakış

Strep boğaz, boğaz ve bademciklerin bakteriyel bir enfeksiyonudur. Buna A grubu streptokok adı verilen bir bakteri neden olur. Bu enfeksiyon boğazda ağrı, yutkunma güçlüğü ve ateşe yol açar.

Strep boğaz, özellikle kış ve ilkbahar aylarında okul çağındaki çocuklarda sık görülen bir enfeksiyondur. Yetişkinlerde daha az yaygındır.

En çok 5-15 yaş arası çocukları etkiler. Ayrıca, kalabalık ortamlarda yaşayan veya çalışan kişilerde, bağışıklık sistemi zayıf olanlarda ve aile içinde strep boğaz olan biri varsa diğer bireylerde de görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ani başlayan şiddetli boğaz ağrısı
• Yutkunurken ağrı
• Ateş (38°C ve üzeri)
• Kırmızı ve şişmiş bademcikler, üzerinde beyaz veya sarı lekeler
• Boyunda ağrılı ve şişmiş lenf bezleri
• Baş ağrısı
• Bulantı veya kusma

Çocuklarda belirtiler

• Bebeklerde burun akıntısı ve hafif ateş
• İştahsızlık
• Huysuzluk
• Karın ağrısı
• Kırmızı, döküntülü bir cilt (kızıl hastalığı benzeri)

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Daha hafif boğaz ağrısı
• Yüksek ateş olmayabilir
• Genel halsizlik ve kas ağrıları ön planda olabilir

Nedenler

Ana nedenler

• A grubu beta-hemolitik streptokok (GAS) adı verilen bir bakteri
• Enfekte kişinin öksürük veya hapşırığıyla havaya yayılan damlacıkların solunması
• Enfekte kişiyle aynı bardağı veya tabağı paylaşmak
• Kapı kolları gibi yüzeylere dokunduktan sonra ağıza, buruna veya göze dokunmak

Risk faktörleri

• Okul çağında olmak (5-15 yaş)
• Kalabalık ortamlarda bulunmak (okul, kreş, yurt gibi)
• Strep boğazı olan biriyle yakın temas
• Bağışıklık sisteminin zayıf olması

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes almada veya yutkunmada zorluk varsa hemen 112'yi arayın
• Yüksek ateş 3 günden uzun sürüyorsa
• Boyunda çok ağrılı ve hızla büyüyen şişlik varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Boğaz ağrısı 2 günden uzun sürüyorsa
• Ateş 38°C ve üzeriyse
• Bademciklerde beyaz lekeler görüyorsanız
• Ailenizde strep boğaz tanısı alan biri varsa, belirtileriniz varsa

Tanı

Doktorunuz belirtilerinizi dinleyip boğazınıza bakarak muayene yapar. Kesin tanı için boğaz sürüntüsü alınarak hızlı test veya kültür yapılır.

Yapılabilecek testler

• Hızlı antijen testi: Boğaz sürüntüsü ile 10-15 dakikada sonuç verir
• Boğaz kültürü: Daha kesin sonuç için 24-48 saat sürebilir
• Kan testi: Genellikle gerekmez, ancak komplikasyon şüphesinde yapılabilir

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında doktorunuz dilinize bir çubuk bastırarak boğazınızdan sürüntü alabilir. Bu birkaç saniye sürer ve hafif bir öğürtü yapabilir ama ağrılı değildir. Sonuçlar genellikle aynı gün çıkar.

Tedavi

Strep boğaz bakteriyel bir enfeksiyon olduğu için doktorunuz antibiyotik tedavisi önerecektir. Antibiyotikler belirtileri hafifletir, bulaşıcılığı azaltır ve ciddi komplikasyonları önler. Tedaviye başladıktan 24 saat sonra genellikle bulaşıcılık sona erer.

Evde kişisel bakım

• Bol sıvı tüketin (ılık su, çorba, bitki çayı)
• Yumuşak ve soğuk yiyecekler yiyin (yoğurt, dondurma, patates püresi)
• Tuzlu su ile gargara yapın (bir bardak ılık suya yarım çay kaşığı tuz)
• Bol dinlenin
• Odanızı nemli tutun (nemlendirici kullanabilirsiniz)

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz size ağız yoluyla alınan bir antibiyotik reçete edebilir. Reçete edilen ilacı belirtilen süre boyunca, genellikle 10 gün, düzenli olarak kullanmak çok önemlidir. Kendinizi iyi hissetseniz bile ilacı erken bırakmayın. Ağrı ve ateş için doktorunuzun önereceği ağrı kesiciler kullanılabilir. Kesinlikle kendi kendinize antibiyotik kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Strep boğaz nadiren cerrahi gerektirir. Ancak bademciklerde çok sık enfeksiyon oluyorsa veya apse oluşursa, doktorunuz bademcik ameliyatını (tonsillektomi) gündeme getirebilir.

Bu durumla yaşamak

Strep boğaz genellikle 1 hafta içinde iyileşir. Tedaviye başladıktan sonra 24 saat içinde ateş düşer ve boğaz ağrısı azalır. İlaçlarınızı düzenli kullanın ve bol istirahat edin. Bulaştırmamak için evde ayrı havlu ve bardak kullanın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Ellerinizi sık sık sabunla yıkayın
• Öksürürken veya hapşırırken ağzınızı dirseğinizle kapatın
• Hastalık sırasında işe/okula gitmeyin
• Evde ayrı bir odada dinlenin mümkünse

Diyet ve egzersiz

Hastalık sırasında yorucu egzersizlerden kaçının. Bol sıvı tüketin, özellikle ılık içecekler boğazınızı rahatlatır. Yumuşak ve besleyici yiyecekler tercih edin. İyileştikten sonra yavaşça normal aktivitelerinize dönebilirsiniz.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Boğaz ağrısı ve ateş nedeniyle kendinizi mutsuz ve yorgun hissedebilirsiniz. Bu normaldir. Ailenizden destek alın ve dinlenmeye odaklanın. Eğer endişeleniyorsanız doktorunuzla konuşmaktan çekinmeyin.

Önleme

Strep boğazdan tamamen korunmak zordur ancak riski azaltmak mümkündür. Ellerinizi sık yıkamak, hasta kişilerle yakın temastan kaçınmak ve ortak eşya kullanmamak en etkili yollardır.

Aşılar

Strep boğaz için bir aşı henüz yoktur.

Tarama programları

Belirtileriniz varsa doktora başvurmanız yeterlidir. Rutin bir tarama önerilmez.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Romatizmal ateş: Eklemlerde ağrı, kalp kapakçıklarında hasar
• Böbrek iltihabı (glomerülonefrit): İdrarda kan, yüzde ve bacaklarda şişlik
• Orta kulak iltihabı
• Sinüzit
• Boğaz apsesi (peritonsiller apse)

Uzun vadeli görünüm

Strep boğaz uygun tedavi ile tamamen iyileşen bir hastalıktır. Tedaviye erken başlandığında komplikasyon riski çok düşüktür. İlaçlarınızı düzenli kullanır ve dinlenirseniz, bir hafta içinde sağlığınıza kavuşmanız beklenir.

Destek bul

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.