Stress incontinence living in infants

Genel Bakış

Stres inkontinansı, öksürme, hapşırma, gülme veya egzersiz gibi karın içi basıncını artıran hareketler sırasında istemsiz idrar kaçırmadır. Bu durum, pelvik taban kaslarının (idrar torbasını destekleyen kaslar) zayıflaması sonucu oluşur. Bebeklerde ve küçük çocuklarda görülmez; genellikle yetişkinlerde, özellikle doğum yapmış kadınlarda ve ileri yaştaki bireylerde ortaya çıkar.

Evet, stres inkontinansı oldukça yaygındır. Özellikle 40 yaş üstü kadınların yaklaşık üçte birini etkiler. Erkeklerde daha az görülür, ancak prostat ameliyatı geçirenlerde risk artar. Bebeklerde ve küçük çocuklarda normal gelişimin bir parçası olmadığı için bu yaş grubunda rastlanmaz.

Stres inkontinansı en sık doğum yapmış kadınları, menopoz dönemindeki kadınları, aşırı kilolu bireyleri ve prostat ameliyatı geçirmiş erkekleri etkiler. Bebeklerde ve çocuklarda görülmez; çocuklarda idrar kaçırma genellikle başka nedenlere bağlıdır (örneğin idrar yolu enfeksiyonu veya mesane kontrolünün gelişmemesi).

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Öksürme, hapşırma, gülme, egzersiz veya ağır kaldırma sırasında idrar kaçırma
• Az miktarda idrar kaçırma (damla damla)
• İdrar kaçırmanın fiziksel aktiviteyle tetiklenmesi

Çocuklarda belirtiler

• Stres inkontinansı çocuklarda tipik değildir. Çocuklarda idrar kaçırma genellikle gece altını ıslatma (nokturnal enürezis) veya idrar yolu enfeksiyonu belirtisi olabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda pelvik taban kaslarının daha fazla zayıflamasına bağlı olarak daha sık görülebilir.
• Ek olarak, yaşlı erkeklerde prostat sorunları veya geçirilmiş prostat ameliyatı sonrası ortaya çıkabilir.
• Yaşlı kadınlarda menopoz sonrası östrojen azalması dokuları zayıflatabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Pelvik taban kaslarının zayıflaması (doğum, yaşlanma, kilo alımı, kronik öksürük, kabızlık)
• Mesane boynunu destekleyen bağ dokusunun gevşemesi
• Prostat ameliyatı sonrası erkeklerde idrar kontrolünü sağlayan kasların hasar görmesi
• Nörolojik hastalıklar (örneğin multipl skleroz) sinir kontrolünü etkileyebilir

Risk faktörleri

• Doğum (özellikle normal doğum, iri bebek, uzun süren doğum)
• Obezite veya aşırı kilo
• Menopoz
• Kronik öksürük (sigara, astım, KOAH)
• Sürekli kabızlık ve aşırı ıkınma
• Yoğun fiziksel aktivite veya ağır kaldırma işleri
• Genetik yatkınlık (ailede stres inkontinansı öyküsü)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• İdrar kaçırmaya ek olarak idrarda kan görürseniz
• İdrar yaparken şiddetli ağrı veya yanma oluyorsa ve ateşiniz varsa
• İdrar akışı tamamen durursa (tıkanma)

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• İdrar kaçırma sık tekrarlıyorsa ve günlük yaşamınızı etkiliyorsa
• Egzersiz, öksürük veya hapşırık sırasında sürekli idrar kaçırıyorsanız
• Bu durum sosyal hayatınızda utanma veya kısıtlama yaratıyorsa

Tanı

Doktorunuz öncelikle tıbbi öykünüzü dinler, ne sıklıkta ve hangi durumlarda idrar kaçırdığınızı sorar. Fizik muayene ile pelvik taban kaslarının gücünü değerlendirir. Tanıyı doğrulamak için basit testler istenebilir.

Yapılabilecek testler

• İdrar tahlili: Enfeksiyon veya kan olup olmadığını kontrol eder.
• Öksürük stres testi: Mesane doluyken öksürdüğünüzde idrar kaçırma olup olmadığı gözlenir.
• Pad testi: Bir süre ped kullanarak kaybedilen idrar miktarı ölçülür.
• Ürodinami: Mesane ve idrar yolu basıncını ölçen özel bir testtir.

Randevunuzda neler beklenir

Tanı süreci genellikle basit ve ağrısızdır. Doktorunuz size ne zaman idrar kaçırdığınızı, ne kadar sıvı tükettiğinizi ve tuvalet alışkanlıklarınızı sorabilir. Bu bilgiler en doğru şekilde tanı koymaya yardımcı olur. Herhangi bir rahatsızlık veren test yoktur.

Tedavi

Stres inkontinansı tedavisi, belirtilerin şiddetine ve kişinin yaşam tarzına göre belirlenir. Öncelikle pelvik taban kaslarını güçlendirmeye yönelik egzersizler ve davranışsal tedaviler önerilir. Bu yöntemler işe yaramazsa diğer seçenekler değerlendirilir.

Evde kişisel bakım

• Pelvik taban egzersizlerini (Kegel) düzenli olarak yapın: Günde 3 kez, her seferinde 10-15 tekrar.
• Kilo fazlanız varsa sağlıklı bir şekilde zayıflayın: Vücut kitle indeksinizi 25'in altına düşürmek belirtileri azaltabilir.
• Kabızlığı önlemek için bol lifli gıdalar tüketin, yeterli su için ve düzenli egzersiz yapın.
• Ağır kaldırmaktan kaçının veya doğru teknik kullanın.
• Sigara içiyorsanız bırakın: Kronik öksürük pelvik tabana zarar verir.

Tıbbi tedaviler

Hekiminiz, pelvik taban kaslarını güçlendirmek için elektriksel stimülasyon veya biofeedback gibi yöntemler önerebilir. Kadınlarda vajinal koni ağırlıkları veya peser (vajinaya yerleştirilen destek halkası) gibi cihazlar geçici çözüm olabilir. Erkeklerde kullanılan bazı harici toplama cihazları mevcuttur. İlaç tedavisi genellikle stres inkontinansında birinci basamak değildir; ancak doktorunuz duruma özel olarak değerlendirme yapacaktır. Hiçbir ilacı hekime danışmadan kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Pelvik taban egzersizleri ve diğer yöntemler yetersiz kaldığında cerrahi seçenekler düşünülebilir. Kadınlarda en sık uygulanan yöntemler arasında mesane boynunu destekleyen askı ameliyatları (sling) veya kolporafi (vajina duvarı onarımı) bulunur. Erkeklerde prostat ameliyatı sonrası gelişen inkontinans için yapay idrar sfinkteri takılabilir. Cerrahi kararı mutlaka üroloji uzmanı ile birlikte verilmelidir.

Bu durumla yaşamak

Stres inkontinansı ile yaşamak, utanma duygusu yaratabilir ancak bu durum yönetilebilir. Günlük yaşamda pelvik taban egzersizlerinizi aksatmamak, tuvalet alışkanlıklarınızı düzenlemek (örneğin, idrarı tutmamak) ve idrar kaçırma pedleri kullanmak rahatlık sağlar. Egzersiz yapmayı bırakmayın; uygun aktiviteler seçin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli olarak pelvik taban egzersizleri yapın.
• Kilonuzu kontrol altında tutun.
• Kabızlığı önlemek için bol posalı beslenin ve yeterli su için.
• Ağır kaldırmaktan kaçının.
• Sigara içmeyin.

Diyet ve egzersiz

Bol lifli gıdalar (sebze, meyve, tam tahıllar) tüketmek kabızlığı önler. Kafein ve asitli içecekler mesaneyi tahriş edebilir, bu nedenle ölçülü tüketilmelidir. Egzersiz olarak pelvik taban egzersizlerinin yanı sıra yürüyüş, yüzme gibi düşük etkili aktiviteler idealdir. Egzersiz yaparken özellikle zıplama gibi hareketlerden kaçınmak gerekebilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

İdrar kaçırma, utanç ve sosyal izolasyona yol açabilir. Bu durumun yaygın olduğunu ve tedavi edilebilir olduğunu unutmayın. Duygusal destek almak, bir psikolog veya destek grubuna katılmak faydalı olabilir. Ailenize ve arkadaşlarınıza durumunuzu anlatmak da yükünüzü hafifletebilir.

Önleme

Tamamen önlenebilir olmasa da risk faktörlerini azaltarak korunma sağlanabilir. Pelvik taban egzersizlerini düzenli yapmak, doğum sonrası bu egzersizlere erken başlamak, sağlıklı kiloyu korumak ve kronik öksürüğü tedavi ettirmek önleyici adımlardır.

Aşılar

Konuyla doğrudan ilişkili bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Rutin bir tarama testi yoktur; ancak kadınlarda yıllık jinekolojik muayene sırasında doktor durumu sorgulayabilir. Erkeklerde prostat muayenesi sırasında inkontinans belirtileri değerlendirilebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Sosyal izolasyon ve yaşam kalitesinde azalma
• Cilt tahrişi, mantar enfeksiyonları
• İdrar yolu enfeksiyonlarında artış
• Düşme riski (tuvalete yetişme telaşı nedeniyle)

Uzun vadeli görünüm

Stres inkontinansı tedavi edilebilir bir durumdur. Çoğu kişi pelvik taban egzersizleri ve yaşam tarzı değişiklikleri ile belirgin iyileşme sağlar. Cerrahi gerekli olan vakalarda da başarı oranı yüksektir. Sorununuzu doktorunuzla açıkça konuşmanız, doğru tedaviye ulaşmanın ilk adımıdır.

Destek bul

Uluslararası kuruluşlar

• International Continence Society ↗
• Continence Foundation of Australia ↗

Yerel kuruluşlar

• Türkiye Üroloji Derneği ↗ · Türkiye
• Türkiye Aile Hekimleri Uzmanlık Derneği ↗ · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.