Bebeklerde Frengi (Sifiliz) Tedavi Süreci

Genel Bakış

Frengi (sifiliz), bakterilerin neden olduğu bir enfeksiyon hastalığıdır. Bebeklerde frengi, genellikle annenin gebelik sırasında tedavi edilmemiş frengisi varsa, bebeğe geçer. Buna 'konjenital sifiliz' denir. Erken tanı ve tedavi ile bebekler tamamen iyileşebilir.

Frengi, dünya genelinde görülmekle birlikte, Türkiye'de Sağlık Bakanlığı tarafından bildirimi zorunlu bir hastalıktır. Hamile taramaları sayesinde bebeklerde frengi eskisinden daha az görülmektedir.

Frengi, hamile bir anneden bebeğine geçtiğinde yeni doğan bebekleri etkiler. Bebekte doğumdan hemen sonra veya ilk birkaç hafta içinde belirtiler ortaya çıkabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Doğumda veya kısa süre sonra görülen deri döküntüleri (sıklıkla avuç içi ve ayak tabanlarında)
• Burun tıkanıklığı veya sürekli burun akıntısı ('muzip burun' denir)
• Kemiklerde ağrı ve şişlik (bebek huzursuz olabilir, hareket etmek istemeyebilir)

Çocuklarda belirtiler

• Büyüme geriliği
• Karaciğer ve dalak büyümesi
• Göz iltihabı (uveit)
• İşitme kaybı (daha geç dönemde)

Nedenler

Ana nedenler

• Bebeklerde frengi, frengi enfeksiyonu olan bir annenin hamilelik sırasında tedavi edilmemesi sonucu bakteri (Treponema pallidum) bebeğe geçer.

Risk faktörleri

• Annenin hamilelik sırasında frengi taraması yaptırmaması
• Annenin frengi tedavisini tam olarak almaması
• Annenin cinsel yolla bulaşan enfeksiyon öyküsü
• Annenin doğum öncesi bakım almaması

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Bebekte yukarıda acil bölümünde sayılan belirtilerden herhangi biri varsa hemen 112'yi arayın veya en yakın acil servise gidin.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Hamilelik takibi sırasında tüm annelere frengi taraması önerilir. Bebek doğduktan sonra da doktor rutin kontrollerde frengi için test yapabilir.
• Bebekte herhangi bir belirti olmasa bile, annede frengi varsa bebek mutlaka değerlendirilmelidir.

Tanı

Doktor, annenin hamilelik öyküsünü alır ve bebeği muayene eder. Frengi şüphesinde kan testleri yapılır. Bazen beyin omurilik sıvısı (omurilikten alınan sıvı) incelenerek tanı doğrulanır.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (VDRL, RPR vb.)
• Beyin omurilik sıvısı testi (lomber ponksiyon)
• Kemik grafileri (kemiklerde frengiye bağlı değişiklikleri görmek için)
• Göz muayenesi

Randevunuzda neler beklenir

Tanı sürecinde bebeğinizden kan alınacak ve muayene edilecek. Lomber ponksiyon sırasında bebek bir süre gözlem altında tutulabilir. Bu işlemler frenginin bebeğe verdiği hasarı anlamak ve tedaviyi yönlendirmek için yapılır.

Tedavi

Bebeklerde frengi tedavisinin temelinde antibiyotikler vardır. Tedavi ne kadar erken başlarsa sonuç o kadar iyi olur. Tedavi genellikle hastanede, damar yoluyla uygulanır.

Evde kişisel bakım

• Tedavi hastanede yapıldığından evde ek bir bakım gerekmez, ancak bebeğin beslenmesine ve genel bakımına özen gösterin.
• Doktorun verdiği takip randevularına mutlaka gidin.
• Tedavi süresince bebeğinizin ateşini düzenli ölçün ve herhangi bir değişikliği doktorunuza bildirin.

Tıbbi tedaviler

Doktor, bebeğe antibiyotik tedavisi uygulayacaktır. Bu tedavi genellikle damar yoluyla (intravenöz) veya kas içine enjeksiyon şeklinde yapılır. Tedavi süresi ve dozu, bebeğin durumuna ve enfeksiyonun yaygınlığına göre belirlenir. Tedavi sırasında bebek hastanede izlenir. Antibiyotiklerin ismi ve dozu hakkında doktorunuz size bilgi verecektir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Frenginin kendisi için cerrahi gerekmez. Ancak frengiye bağlı kemik veya diş sorunları gibi durumlarda ileride başka uzmanlıklar gerekebilir.

Bu durumla yaşamak

Tedavi tamamlandıktan sonra bebeğinizin düzenli kontrollere gitmesi önemlidir. İlk yıl içinde kan testleri ve muayenelerle frenginin tamamen iyileştiği doğrulanır. Bebek genellikle normal bir hayat sürer.

Yaşam tarzı ipuçları

• Bebeğinizin tüm aşılarını zamanında yaptırın.
• Düzenli doktor kontrollerini ihmal etmeyin.
• Bebeğinizin gelişimini (kilo, boy, baş çevresi) takip edin.

Diyet ve egzersiz

Bebekler için en uygun besin anne sütüdür. Anne sütü bağışıklığı destekler. Ek besinlere geçildiğinde sağlıklı ve dengeli beslenmeye özen gösterin. Egzersiz bebeklerde oyun ve hareket şeklindedir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Bebeğinizin hastalık süreci sizi endişelendirebilir. Unutmayın ki frengi tedavi edilebilir bir hastalıktır. Bebeğiniz iyileşecektir. Kendi ruh sağlığınız için ailenizden veya bir psikologdan destek alabilirsiniz.

Önleme

Evet, bebeklerde frengi büyük ölçüde önlenebilir. Hamilelik öncesi ve sırasında annenin frengi taraması yaptırması, enfeksiyon tespit edilirse hamilelikte tedavi edilmesi bebeğe geçişi önler.

Aşılar

Frengi için bir aşı yoktur.

Tarama programları

Tüm hamileler, gebeliğin ilk muayenesinde frengi testi yaptırmalıdır. Risk devam ediyorsa gebeliğin son döneminde test tekrarlanabilir. Sağlık Bakanlığı, doğum öncesi bakımda bu testi önermektedir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kemik ve eklem sorunları
• İşitme kaybı
• Görme kaybı
• Nörolojik sorunlar (beyin hasarı, zihinsel gelişim geriliği)
• Diş şekil bozuklukları
• Büyüme ve gelişme geriliği

Uzun vadeli görünüm

Frengi erken tanı konulup tedavi edildiğinde bebekler tamamen iyileşebilir. Tedavi edilmeyen vakalarda ciddi kalıcı hasarlar oluşabilir, ancak günümüzde tarama ve tedavi imkanları sayesinde bu durum nadirdir. Bebeğinizin doktoru, onun için en iyi tedaviyi planlayacaktır.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.