Gençlerde Frengi Tedavi Süreci

Genel Bakış

Frengi (sifiliz), Treponema pallidum bakterisinin neden olduğu cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyondur. Erken teşhis ve uygun tedavi ile tamamen iyileştirilebilir.

Frengi tüm dünyada görülür ve gençler arasında da yaygınlaşmaktadır. Türkiye'de Sağlık Bakanlığı tarafından izlenen bir hastalıktır.

Korunmasız cinsel ilişki yaşayan herkesi etkileyebilir. Gençler, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar açısından risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ağrısız yara (şankr) – genellikle cinsel bölge, ağız veya anüste
• Deri döküntüsü, özellikle avuç içi ve ayak tabanında
• Ateş, boğaz ağrısı, lenf bezlerinde şişlik

Çocuklarda belirtiler

• Gençlerde belirtiler yetişkinlerle benzerdir. Çocuklarda doğumsal frengi farklı belirtiler gösterebilir, ancak bu yazı gençler içindir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda belirtiler daha hafif olabilir veya başka hastalıklarla karışabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Treponema pallidum bakterisi
• Korunmasız cinsel temas (oral, vajinal veya anal)
• Hamilelikte anneden bebeğe bulaşma

Risk faktörleri

• Korunmasız cinsel ilişki
• Birden fazla cinsel partner
• Erkeklerle seks yapan erkekler (MSM)
• Uyuşturucu kullanımı
• Cinsel yolla bulaşan başka bir enfeksiyon geçirmiş olmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Frengi belirtileri (yara, döküntü) fark ederseniz hemen doktora başvurun.
• Korunmasız cinsel ilişkiden sonra endişeleniyorsanız vakit kaybetmeyin.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Cinsel olarak aktifseniz yılda en az bir kez cinsel sağlık testi yaptırın.
• Yeni bir partnerle korunmasız ilişki yaşadıysanız test yaptırın.

Tanı

Doktor muayenesi ve kan testleri ile teşhis konulur. Varsa yaradan örnek alınarak mikroskopta incelenebilir.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (VDRL, TPHA gibi)
• Yara kazıntısı mikroskopisi

Randevunuzda neler beklenir

Kan testi için kolunuzdan basit bir kan alınır. Sonuçlar genellikle birkaç günde çıkar. Teşhis doğrulanırsa tedavi hemen başlatılır.

Tedavi

Frengi, antibiyotik tedavisi ile tamamen iyileşir. Tedavi genellikle iğne şeklinde uygulanır ve birkaç doz gerekebilir. Tedavi süresince cinsel ilişkiden kaçınılmalıdır.

Evde kişisel bakım

• Tedavi boyunca alkol ve uyuşturucudan uzak durun.
• Bol su için, dinlenin ve dengeli beslenin.
• Partnerinizi bilgilendirin ve onun da test yaptırmasını sağlayın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz tarafından reçete edilen antibiyotik enjeksiyonları veya ağızdan alınan ilaçlarla tedavi uygulanır. Tedavinin süresi ve şekli hastalığın evresine göre belirlenir. Kesinlikle doktor kontrolünde tam doz alınmalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Frengi için cerrahi müdahale gerekmez.

Bu durumla yaşamak

Tedavi sonrası düzenli kontrollere gidin. Kan testleri ile enfeksiyonun temizlendiği doğrulanır. Cinsel partnerlerinizi bilgilendirin ve tedavi süresince korunmalı ilişki olana kadar bekleyin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sağlıklı beslenme, düzenli uyku ve stresten uzak durmak bağışıklık sisteminizi destekler.
• Düzenli egzersiz yapın.

Diyet ve egzersiz

Frengi için özel bir diyet gerekmez; ancak genel sağlıklı beslenme önemlidir. Hafif egzersizler yapabilirsiniz.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Frengi tanısı almak endişe ve utanç duygularına neden olabilir. Unutmayın, bu tedavi edilebilir bir hastalıktır. Gerekirse bir psikolog veya danışmandan destek alın.

Önleme

Prezervatif kullanımı frengi ve diğer cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan korunmada etkilidir. Tek eşlilik ve düzenli testler de önemlidir.

Aşılar

Frengi için aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Cinsel olarak aktif gençlerin yılda en az bir kez cinsel sağlık testi yaptırması önerilir. Riskli durumlarda daha sık test gerekebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp, beyin ve sinir sistemine zarar verebilir.
• Körlük, felç ve organ yetmezliğine yol açabilir.
• HIV bulaşma riskini artırır.
• Hamileyken bebeğe geçerek doğumsal frengiye neden olur.

Uzun vadeli görünüm

Frengi erken evrede tedavi edilirse tamamen iyileşir. Geç evrede dahi tedavi ile hastalığın ilerlemesi durdurulabilir. Düzenli takip ve tedavi ile sağlıklı bir yaşam sürebilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.