Tonsillitis in children

Genel Bakış

Bademcik iltihabı (tonsilit), boğazın arka tarafında bulunan bademcik adlı lenf bezlerinin enfeksiyon kapmasıdır. Genellikle virüsler, bazen de bakteriler neden olur.

Evet, özellikle okul çağındaki çocuklarda sık görülen bir enfeksiyondur.

En çok 5-15 yaş arası çocukları etkiler; yetişkinlerde daha az görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Boğaz ağrısı
• Yutkunma zorluğu
• Ateş (genellikle 38°C üzeri)
• Bademciklerde kızarıklık ve şişlik
• Bademciklerde beyaz veya sarı lekeler (irinli görünüm)
• Şişmiş lenf bezleri (boyunda)

Çocuklarda belirtiler

• Huzursuzluk ve ağlama
• İştahsızlık veya yemeyi reddetme
• Karın ağrısı ve bulantı
• Kötü nefes kokusu
• Ses kısıklığı

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yetişkinlerde benzer belirtiler daha şiddetli olabilir
• Şiddetli boğaz ağrısı
• Baş ağrısı
• Yorgunluk ve halsizlik

Nedenler

Ana nedenler

• Virüsler (en sık neden; soğuk algınlığı, grip, adenovirüs gibi)
• Bakteriler (A grubu streptokok, daha az sıklıkla diğer bakteriler)

Risk faktörleri

• Okul veya kreş gibi kalabalık ortamlarda bulunmak
• Zayıflamış bağışıklık sistemi
• Sigara dumanına maruz kalmak
• Mevsim geçişleri ve soğuk hava

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes alma güçlüğü
• Yutkunamama
• Yüksek ateş (39°C üzeri)
• Apse belirtileri (şişlik, tek taraflı ağrı)

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Boğaz ağrısı 2 günden uzun sürüyorsa
• Ateş 3 gün geçmiyorsa
• Ailede veya yakın çevrede streptokok enfeksiyonu varsa
• Sık tekrarlayan boğaz ağrıları

Tanı

Doktor öncelikle çocuğun şikayetlerini dinler ve boğazını muayene eder. Bademciklerde kızarıklık, şişlik veya irin varsa tonsillit düşünülür. Kesin tanı için boğaz kültürü veya hızlı antijen testi yapılabilir.

Yapılabilecek testler

• Boğaz muayenesi (doktor boğazın arkasına bakarak değerlendirir)
• Boğaz kültürü (bir sürüntü ile örnek alınır, bakteri üremesi için birkaç gün beklenir)
• Hızlı antijen testi (streptokok bakterisini 10-15 dakikada saptar)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında hafif bir rahatsızlık hissedebilirsiniz. Kültür için sürüntü alınırken öğürtü refleksi olabilir, ancak bu kısa sürer. Sonuçlar birkaç dakika (hızlı test) veya 2-3 gün (kültür) içinde belli olur.

Tedavi

Tonsillit tedavisi nedenine bağlıdır. Viral enfeksiyonlar genellikle bir hafta içinde kendiliğinden iyileşir. Bakteriyel enfeksiyonlar ise antibiyotik tedavisi gerektirir. Tedavi, belirtileri hafifletmeyi ve komplikasyonları önlemeyi amaçlar.

Evde kişisel bakım

• Bol sıvı tüketin (ılık çorba, su, bitki çayları)
• Dinlenin ve yatak istirahati yapın
• Ilık tuzlu su ile gargara (8 yaşından büyükler için)
• Yumuşak, asidik olmayan gıdalar tüketin (yoğurt, püre, dondurma)
• Odanın havasını nemlendirin
• Ateş ve ağrı için doktorunuzun önerebileceği ateş düşürücüleri kullanın (ilaç ismi vermeden)

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz gerekli görürse bakteriyel tonsillit için antibiyotik yazabilir. Antibiyotik tedavisini tam olarak bitirmek önemlidir. Ateş ve ağrı için parasetamol veya ibuprofen gibi ilaçlar önerilebilir (isim vermeden). Ağrı kesici pastiller veya spreyler doktor tavsiyesiyle kullanılabilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bademcik ameliyatı (tonsillektomi) genellikle şu durumlarda düşünülür: yılda 7 veya daha fazla tonsillit atağı (bir yıl boyunca), yılda 5 veya daha fazla atak (son iki yıl boyunca), apse oluşması, antibiyotiklere yanıt alınamaması, uyku apnesine neden olacak kadar büyümüş bademcikler. Ameliyat kararı doktor ve aile ile birlikte verilir.

Bu durumla yaşamak

Hastalık sırasında çocuğunuzun dinlenmesini sağlayın. Bulaş riskini azaltmak için evde kalması ve başkalarıyla temastan kaçınması uygun olur. Genellikle ateş düştükten ve belirtiler hafifledikten 24 saat sonra normal hayata dönülebilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• El hijyenine dikkat edin (sık sık sabunla yıkamak)
• Çocuğunuzun bardak, çatal gibi eşyalarını ayırın
• Hasta kişilerle teması sınırlayın
• Bağışıklık sistemini güçlendirmek için dengeli beslenme ve düzenli uyku teşvik edin

Diyet ve egzersiz

Hastalık döneminde yumuşak, boğazı tahriş etmeyen gıdalar tüketin. Sıvı alımı çok önemlidir. Ateş düştükten sonra hafif aktivitelere izin verilebilir; ancak tam iyileşene kadar ağır fiziksel aktivitelerden kaçınılmalıdır.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Hastalık çocuğunuzda huzursuzluk, iştahsızlık ve uyku sorunlarına neden olabilir. Ebeveynlerin sabırlı ve sakin olması önemlidir. Çocuğunuza sevgi ve ilgi göstererek bu süreci kolaylaştırabilirsiniz.

Önleme

Tamamen önlemek mümkün olmasa da basit önlemlerle risk azaltılabilir. Elleri sık yıkamak, hasta kişilerle yakın temastan kaçınmak, bağışıklık sistemini güçlü tutmak en etkili yollardır.

Aşılar

Tonsillit için özel bir aşı yoktur. Ancak grip aşısı, virüs kaynaklı tonsillit riskini bir miktar azaltabilir. Sağlık Bakanlığı'nın önerdiği çocukluk çağı aşıları takvimine uymak genel bağışıklığı destekler.

Tarama programları

Rutin tarama önerilmez. Ancak ailede veya yakın çevrede streptokok enfeksiyonu varsa, belirti olmadan da kültür yapılması düşünülebilir. Doktorunuz gerekli gördüğünde test isteyecektir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Apse (bademcik çevresinde irin birikmesi)
• Orta kulak iltihabı
• Sinüzit
• Nadiren romatizmal ateş (kalp kapakçıklarına hasar verebilir)
• Nadiren böbrek iltihabı (glomerülonefrit)

Uzun vadeli görünüm

Çoğu tonsillit vakası tamamen iyileşir. Antibiyotik tedavisi ile bakteriyel tonsillitin komplikasyonları büyük ölçüde önlenir. Sık tekrarlayan durumlarda cerrahi seçenekler başarılı sonuçlar sağlar. Düzenli doktor takibi ile sağlıklı bir yaşam sürmek mümkündür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.