Tonsillitis in infants

Genel Bakış

Bademcik iltihabı (tonsilit), boğazın arka kısmında bulunan bademcik adlı dokuların iltihaplanmasıdır. Bu durum genellikle virüs veya bakterilerin neden olduğu bir enfeksiyondur.

Evet, bademcik iltihabı özellikle 1-3 yaş arası bebeklerde ve küçük çocuklarda sık görülen bir durumdur.

Bebekler ve küçük çocuklar, özellikle kreş veya kalabalık ortamlarda bulunanlar daha sık bademcik iltihabı geçirir. Bağışıklık sistemi henüz tam gelişmediği için enfeksiyonlara daha yatkındırlar.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Boğaz ağrısı
• Yutma güçlüğü
• Şişmiş, kızarmış bademcikler
• Beyaz veya sarı lekeler
• Ateş (38°C ve üzeri)
• Boyunda şişmiş lenf düğümleri

Çocuklarda belirtiler

• Huzursuzluk ve ağlama
• Beslenmeyi reddetme veya emmede azalma
• Salya akıtma (yutma güçlüğü nedeniyle)
• Kusma veya ishal
• Ateşe bağlı havale
• Uykusuzluk

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Bu konu bebekler ile ilgili olduğu için yetişkinlerde belirtilere yer verilmemiştir.

Nedenler

Ana nedenler

• Virüsler: Soğuk algınlığı, grip, adenovirüs gibi virüsler en sık nedendir.
• Bakteriler: Grup A streptokok (beta) bakterisi en sık rastlanan bakteriyel nedendir.
• Diğer nadir nedenler: Epstein-Barr virüsü (öbür adıyla öpücük hastalığı) veya başka bakteriler.

Risk faktörleri

• Kreş veya kalabalık yerlerde bulunmak
• Bağışıklık sisteminin zayıf olması (henüz gelişme aşamasında)
• Ailede başka birinin boğaz enfeksiyonu geçirmesi
• Soğuk mevsimler (sonbahar ve kış)
• Pasif sigara dumanına maruz kalmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Bebek 3 aydan küçükse ve ateşi varsa
• Nefes almakta zorlanıyorsa veya hızlı nefes alıyorsa
• Beslenmeyi tamamen reddediyorsa ve ağızdan sıvı alamıyorsa
• Şiddetli ağrı belirtileri (sürekli ağlama, huzursuzluk) varsa
• Bademciklerde irin birikmişse (beyaz-sarı kabarcıklar)

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Ateş 3 günden uzun sürüyorsa
• Belirtiler hafif olsa da 1 haftayı geçiyorsa
• Bebekte sık sık bademcik iltihabı tekrarlıyorsa
• Ailede romatizmal ateş veya böbrek iltihabı öyküsü varsa

Tanı

Doktor, bebeğinizin şikayetlerini dinler, boğazına bakmak için bir dil basacağı kullanır. Genellikle hızlı bir boğaz sürüntü testi (strep test) yapılır. Bu testle beta bakterisi olup olmadığı anlaşılır.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene: Bebeklerde boğaz, bademcikler, boyun lenf düğümleri kontrol edilir.
• Boğaz kültürü: Uzun pamuklu çubukla bademciklerden sürüntü alınır, laboratuvara gönderilir.
• Tam kan sayımı: Nadiren, enfeksiyonun şiddetini veya başka bir nedeni anlamak için istenebilir.

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında bebek huzursuz olabilir ancak işlem çok kısa sürer. Sürüntü testi birkaç dakika içinde sonuç verirken kültür sonucu 1-2 gün sürebilir. Doktor sonuca göre tedavi planı yapacaktır.

Tedavi

Bademcik iltihabının tedavisi, nedene bağlıdır. Viral enfeksiyonlarda dinlenme ve destekleyici bakım yeterli olurken bakteriyel enfeksiyonlarda antibiyotik gerekebilir. Antibiyotikler sadece doktor tarafından reçete edilir ve mutlaka tam dozda kullanılmalıdır. Ateş ve ağrı için doktorun önereceği ilaçlar kullanılabilir.

Evde kişisel bakım

• Bebeğe bol bol sıvı verin (anne sütü, su, ılık çorba gibi).
• Bebeğin dinlenmesini sağlayın, uykusunu almasına özen gösterin.
• Oda havasını nemli tutmak için buhar makinesi kullanabilirsiniz.
• Boğaz ağrısını hafifletmek için ılık su veya bitki çayları (papatya gibi) içirebilirsiniz (6 aydan büyük bebeklerde).
• Ateş yükselirse doktorun önerdiği ateş düşürücü yöntemleri uygulayın (ılık bez, uygun ilaç).

Tıbbi tedaviler

Doktor, bakteriyel enfeksiyon tespit edilirse ağızdan alınan antibiyotik tedavisi başlatabilir. Bu tedavi genellikle 10 gün sürer ve tamamlanması önemlidir. Ateş ve ağrı için doktorun uygun gördüğü ağrı kesici/ateş düşürücü ilaçlar (örneğin parasetamol veya ibuprofen) kullanılabilir. Kesinlikle kendi başınıza ilaç vermeyiniz, doz ve süre için doktorunuza danışınız.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bademcik ameliyatı (tonsillektomi) bebeklerde çok nadiren yapılır. Genellikle yılda 5-7'den fazla şiddetli atak geçiren, apse veya solunum sorunu yaşayan çocuklarda düşünülür. Doktorunuz gerekli görürse bu konuda sizi bilgilendirecektir.

Bu durumla yaşamak

Bebek bademcik iltihabı geçirirken evde dinlenmesi ve sık sık sıvı alması en önemli bakımdır. Ateşini düzenli ölçün, ağrısını hafifletmek için doktorun önerdiği yöntemleri uygulayın. Bebeğin nefesini ve beslenmesini yakından takip edin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Bebeğin bulunduğu ortamı temiz tutun, sık sık havalandırın.
• Ellerinizi sık yıkayarak bebeğe mikrop bulaştırmayın.
• Bebeğinizin hijyenine özen gösterin, oyuncaklarını temizleyin.
• Bebeği kalabalık ve havasız ortamlardan uzak tutun.
• Sigara dumanından koruyun, pasif içim enfeksiyon riskini artırır.

Diyet ve egzersiz

Bebeklerde diyet, bol sıvı ve yumuşak gıdalardan oluşmalıdır. Anne sütü veya mama verilmeye devam edilir. Ek gıdaya başlamış bebekler için ılık çorbalar, püreler, yoğurt gibi yutması kolay besinler tercih edilir. Egzersiz yerine bebeğin dinlenmesi ve uyuması teşvik edilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Bebeklerde bademcik iltihabı doğrudan ruhsal etki yapmasa da ağrı ve huzursuzluk bebeği mutsuz edebilir. Ayrıca ebeveynlerde kaygı ve yorgunluğa neden olabilir. Ebeveynlerin kendilerine de bakım yapması, gerektiğinde destek alması önemlidir.

Önleme

Bademcik iltihabını tamamen önlemek mümkün olmasa da bazı önlemlerle risk azaltılabilir. En önemlisi hijyen: sık el yıkama, bebeğin eşyalarını paylaşmama, öksürük ve hapşırıklarda ağız kapatma. Hasta kişilerle temastan kaçının.

Aşılar

Grip ve zatürre aşıları bazı enfeksiyonları önleyerek bademcik iltihabı riskini azaltabilir. Bebeğinizin aşı takvimini Sağlık Bakanlığı’nın önerileri doğrultusunda düzenli olarak yaptırın.

Tarama programları

Bademcik iltihabı için rutin tarama yapılmaz. Ancak sık sık boğaz enfeksiyonu geçiren bebeklerde doktor gerekli testleri isteyebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Bakteriyel enfeksiyon tedavi edilmezse orta kulak iltihabı, sinüzit veya boyun lenf bezlerinde apse oluşabilir.
• Nadir durumlarda romatizmal ateş (kalp kapak hasarı) veya böbrek iltihabı (glomerülonefrit) gelişebilir.
• Şiddetli şişlik solunum yolunu daraltarak nefes darlığına yol açabilir.

Uzun vadeli görünüm

Bebeklerde bademcik iltihabı genellikle iyi seyirlidir. Viral enfeksiyonlar bir hafta içinde kendiliğinden iyileşir. Bakteriyel enfeksiyonlar antibiyotikle başarıyla tedavi edilir. Uygun bakım ve doktor takibi ile komplikasyonlar büyük ölçüde önlenebilir. Bebekler bağışıklık kazandıkça atakların sıklığı azalır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.