Urge incontinence

Genel Bakış

Ani idrar kaçırma (ürege inkontinans), idrarı yapmak için çok ani ve şiddetli bir istek duyduktan sonra idrar kaçırmadır. Bu durum, idrar kesesi (mesane) kaslarının istemsiz olarak kasılmasıyla oluşur.

Evet, ani idrar kaçırma oldukça yaygındır. Her 3 kadından 1'i ve her 10 erkekten 1'i yaşamlarının bir döneminde bu sorunu yaşayabilir.

Herkesi etkileyebilir, ancak özellikle yaşlı yetişkinler ve kadınlarda daha sık görülür. Hamilelik, doğum ve menopoz sonrası risk artar. Erkeklerde prostat sorunları ile ilişkili olabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• İdrar yapmak için ani, şiddetli ve durdurulamayan bir istek
• Bu istek geldikten hemen sonra, tuvalete yetişemeden idrar kaçırma
• Günde 8'den fazla idrara çıkma (sık idrara çıkma)
• Gece uykudan kalkıp idrara gitme (noktüri)

Çocuklarda belirtiler

• Gündüz veya gece altını ıslatma (enürezis)
• Ani sıkışma hissiyle ellerini bacaklarının arasına koyma
• Tuvalete sık gitme ve tuvaleti son ana erteleme

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yukarıdaki belirtilere ek olarak düşme riski (tuvalete yetişmeye çalışırken)
• İdrar kaçırma korkusuyla sosyal aktivitelerden kaçınma
• İdrar yolu enfeksiyonu belirtileri (yanma, ağrı) eşlik edebilir

Nedenler

Ana nedenler

• Mesane kaslarının (detrüsör) istemsiz kasılmaları (aşırı aktif mesane)
• Sinir sistemi hasarları (örneğin, felç, Parkinson, multipl skleroz)
• Mesane enfeksiyonları (sistit) veya taşları
• Prostat büyümesi (erkeklerde)
• Menopoz sonrası östrojen azalması (kadınlarda)

Risk faktörleri

• Yaşlanma
• Fazla kilo veya obezite
• Hamilelik ve doğum
• Prostat ameliyatları geçirmiş olmak
• Kabızlık
• Bazı ilaçlar (örn. tansiyon ilaçları, idrar söktürücüler)
• Sigara içmek (kronik öksürük mesaneye baskı yapabilir)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıdaki acil belirtilerden herhangi biri varsa hemen 112'yi arayın.
• İdrar yaparken şiddetli ağrı veya yanma varsa
• İdrarda kan görürseniz
• Ani başlayan ve şiddetli karın ağrısı eşlik ediyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• İdrar kaçırma yaşam kalitenizi etkilemeye başladıysa
• Tuvalete yetişemediğiniz için sosyal ortamlardan kaçınıyorsanız
• Belirtiler birkaç haftadan uzun sürdüyse
• Geceleri sık uyanıyorsanız

Tanı

Doktorunuz öncelikle tıbbi geçmişinizi dinler ve fizik muayene yapar. Bu muayene sırasında karın, kasık ve pelvik bölge kontrol edilir. Ayrıca idrar kaçırma ile ilgili bir günlük tutmanız istenebilir.

Yapılabilecek testler

• İdrar tahlili: Enfeksiyon veya kan olup olmadığını kontrol etmek için
• Mesane günlüğü: Ne zaman ve ne kadar idrar kaçırdığınızı kaydetmek
• Ürodinami testi: Mesane basıncı ve idrar akışının ölçülmesi
• Ultrason: Mesane ve çevre organların görüntülenmesi

Randevunuzda neler beklenir

Tanı süreci genellikle basit ve ağrısızdır. Doktorunuz size testler hakkında ayrıntılı bilgi verecektir. Gerekirse bir üroloji uzmanına yönlendirilebilirsiniz.

Tedavi

Tedavi, altta yatan nedene ve belirtilerin şiddetine bağlıdır. Genellikle önce davranışsal tedaviler ve yaşam tarzı değişiklikleri denenir. Bunlar yeterli olmazsa ilaç tedavisi veya diğer seçenekler düşünülür.

Evde kişisel bakım

• Mesane eğitimi: Belirli aralıklarla tuvalete gitmek, sıkışma hissini geciktirmeye çalışmak
• Pelvik taban kas egzersizleri (Kegel egzersizleri): Kasları güçlendirmek için
• Sıvı tüketimini düzenlemek: Gün boyunca yeterli su içmek, ancak yatmadan önce azaltmak
• İdrar yollarını tahriş eden yiyecek ve içeceklerden kaçınmak (kafein, asitli içecekler, baharatlı yiyecekler)
• Kilo vermek (fazla kiloluysanız)
• Kabızlığı önlemek için lifli gıdalar tüketmek

Tıbbi tedaviler

Davranışsal yöntemler yeterli olmazsa, doktorunuz mesane kaslarını gevşetmeye yardımcı ilaçlar (antikolinerjikler veya beta-3 agonistleri gibi) önerebilir. Bu ilaçların bazı yan etkileri olabileceğinden, doktorunuzla riskleri ve faydaları konuşmalısınız. Ayrıca mesaneye botulinum toksini enjeksiyonu (Botoks) veya sinir uyarımı gibi diğer tedaviler de seçenekler arasındadır. Asla doktorunuza danışmadan ilaç kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Cerrahi müdahale genellikle diğer tedavilerin işe yaramadığı durumlarda son çare olarak düşünülür. Mesane büyütme ameliyatı veya yapay idrar tutma sfinkteri gibi işlemler mevcuttur. Cerrahi seçenekleri doktorunuzla detaylıca konuşun.

Bu durumla yaşamak

Ani idrar kaçırmayla yaşamak zor olabilir, ancak bununla başa çıkmanın birçok yolu vardır. Günlük programınıza tuvalet molaları ekleyin. Evden çıkarken yedek kıyafet ve ped taşıyabilirsiniz. İdrar kaçırma pedleri veya özel iç çamaşırları güven hissi verir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Stresi yönetin: Stres belirtileri kötüleştirebilir, rahatlama teknikleri deneyin.
• Sigara içiyorsanız bırakmayı deneyin; öksürük mesane baskısını artırır.
• Düzenli tuvalet alışkanlığı edinin: Belirli saatlerde tuvalete gidin.
• Gece uykunuzu bölmemek için yatmadan 2-3 saat önce sıvı alımını azaltın.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı bir diyet ve düzenli egzersiz, kilo kontrolüne yardımcı olur. Aşırı kilo mesaneye baskı yapabilir. Lifli gıdalar (sebze, meyve, tam tahıllar) kabızlığı önler. Kafeinli içecekler, asitli meyve suları ve baharatlı yiyecekler mesaneyi tahriş edebileceğinden sınırlandırın. Pelvik taban egzersizlerini her gün yapmak çok faydalıdır.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

İdrar kaçırma utanç, kaygı ve sosyal izolasyona yol açabilir. Bu duygular normaldir. Unutmayın ki bu yaygın bir sorundur ve yardım almak utanılacak bir şey değildir. Psikolojik destek, başa çıkma becerilerinizi güçlendirebilir.

Önleme

Ani idrar kaçırmayı tamamen önlemek her zaman mümkün değildir, ancak riski azaltmak için adımlar atabilirsiniz. Sağlıklı kiloda kalmak, pelvik taban kaslarını düzenli olarak çalıştırmak, kabızlığı önlemek ve mesaneyi tahriş edecek maddelerden kaçınmak yardımcı olabilir. Ayrıca doğum sonrası egzersizler riski azaltır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Cilt tahrişi ve enfeksiyonlar (idrarın ciltle sürekli teması sonucu)
• İdrar yolu enfeksiyonlarında artış
• Uyku bozuklukları ve yorgunluk
• Sosyal hayattan çekilme, depresyon
• Düşme ve kırık riski (özellikle yaşlılarda)

Uzun vadeli görünüm

Ani idrar kaçırma, tedavi edilebilir ve yönetilebilir bir durumdur. Çoğu kişi davranışsal tedaviler, yaşam tarzı değişiklikleri ve ilaçlarla belirgin iyileşme sağlar. Erken müdahale, komplikasyonları önlemenin en iyi yoludur. Umutlu olun ve doktorunuzla iş birliği yapın.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.