Urticaria in adults

Genel Bakış

Kurdeşen (ürtiker), ciltte aniden ortaya çıkan, kaşıntılı, kırmızı veya ten rengi kabarıklıklar (kabarcıklar) ile kendini gösteren bir durumdur. Bu kabarcıklar genellikle birkaç saat içinde kaybolur ancak yenileri çıkabilir.

Evet, yetişkinlerde oldukça yaygındır. Her beş yetişkinden biri hayatının bir döneminde kurdeşen yaşar.

Her yaştan yetişkini etkileyebilir, ancak kadınlarda erkeklere göre biraz daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ciltte aniden beliren, kaşıntılı, kırmızı veya pembe kabarıklıklar (kabarcıklar)
• Kabarcıkların boyutları birkaç milimetreden birkaç santimetreye kadar değişebilir
• Kabarcıklar genellikle birkaç saat içinde kaybolur, ancak yenileri başka bölgelerde çıkabilir
• Şiddetli kaşıntı, bazen yanma veya batma hissi

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda da aynı türde kabarcıklar görülür, ancak genellikle enfeksiyonlar (soğuk algınlığı gibi) tetikler.
• Çocuklarda daha sık olarak ateş eşlik edebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda cilt daha hassas olduğu için kaşıntı daha şiddetli hissedilebilir.
• İyileşme süreci genç yetişkinlere göre biraz daha uzun sürebilir.
• Kullanılan bazı ilaçlar (tansiyon ilaçları gibi) kurdeşeni tetikleyebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Alerjik reaksiyonlar (yiyecekler, ilaçlar, böcek sokmaları)
• Enfeksiyonlar (soğuk algınlığı, boğaz enfeksiyonu)
• Fiziksel uyaranlar (basınç, soğuk, sıcak, güneş ışığı)
• Stres ve duygusal gerginlik
• Bazı hastalıklar (tiroid sorunları, lupus gibi otoimmün hastalıklar)

Risk faktörleri

• Alerji veya astım öyküsü
• Egzama (atopik dermatit) geçmişi
• Otoimmün bir hastalığa sahip olmak
• Sık sık enfeksiyon geçirmek
• Bazı ilaçları düzenli kullanmak (ağrı kesiciler, antibiyotikler)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda 'acil' bölümünde belirtilen belirtiler varsa hemen 112'yi arayın.
• Kurdeşenle birlikte nefes darlığı, boğazda şişlik veya bayılma hissi yaşarsanız.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Kurdeşen 6 haftadan uzun sürüyorsa (kronik kurdeşen).
• Günlük yaşamınızı etkileyecek kadar şiddetli kaşıntı oluyorsa.
• Tetikleyiciyi bulmakta zorlanıyorsanız.

Tanı

Doktor genellikle şikayetlerinizi dinleyerek ve cildinizi muayene ederek kurdeşen teşhisi koyar. Bazı durumlarda tetikleyiciyi bulmak için ek testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Alerji testleri (deri prick testi veya kan testi)
• Kan testleri (iltihap belirteçleri, tiroid veya otoimmün hastalık taraması)
• Fiziksel uyaran testleri (soğuk, sıcak, basınca karşı hassasiyet)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz size ne zaman başladığı, neyin tetiklediği, ne kadar sürdüğü gibi sorular soracaktır. Gerekirse bir günlük tutmanızı veya belirli tetikleyicilerden kaçınmanızı önerebilir. Teşhis genellikle hızlı ve ağrısızdır.

Tedavi

Tedavinin amacı belirtileri hafifletmek ve tetikleyicilerden kaçınmaktır. Çoğu durumda basit önlemler ve reçetesiz ilaçlar yeterli olur.

Evde kişisel bakım

• Kaşıntıyı azaltmak için soğuk kompres uygulayın.
• Bol ve pamuklu giysiler giyin, sıkı kıyafetlerden kaçının.
• Kaşımaktan kaçının, tırnaklarınızı kısa tutun.
• Stresi yönetmeye çalışın (nefes egzersizleri, yürüyüş).
• Bildiğiniz tetikleyicilerden (belirli yiyecekler, ilaçlar) uzak durun.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz kaşıntıyı ve kabarcıkları azaltmak için antihistaminik grubu ilaçlar önerebilir. Şiddetli vakalarda kısa süreli olarak kortizonlu kremler veya ağızdan alınan kortikosteroidler kullanılabilir. Kronik kurdeşende bazen bağışıklık sistemini düzenleyen ilaçlar da tedaviye eklenebilir. Tedavi her zaman kişiye özeldir, doktorunuz size en uygun seçeneği belirleyecektir.

Bu durumla yaşamak

Kurdeşenle yaşamak, tetikleyicileri tanımayı ve onlardan kaçınmayı gerektirir. Belirtiler genellikle geçicidir ve doğru yönetimle günlük yaşamınızı fazla etkilemez.

Yaşam tarzı ipuçları

• Stres yönetimi tekniklerini (meditasyon, yoga) deneyin.
• Hassasiyetiniz varsa aşırı sıcak veya soğuktan kaçının.
• Bildiğiniz alerjenlerden (polen, ev tozu gibi) korunmak için önlemler alın.
• Düzenli uyku ve sağlıklı beslenme bağışıklığınızı destekler.

Diyet ve egzersiz

Herhangi bir besine alerjiniz yoksa özel bir diyet gerekmez. Ancak bazı yiyecekler (baharatlı yiyecekler, alkol) belirtileri tetikleyebilir. Egzersiz genellikle güvenlidir, ancak egzersiz sonrası oluşan sıcaklık bazı kişilerde belirtileri artırabilir. Bu durumda egzersiz öncesi soğutucu kıyafetler giyebilirsiniz.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kurdeşen, özellikle kronik olduğunda, kaşıntı ve görünüm kaygısı nedeniyle psikolojik olarak zorlayıcı olabilir. Uyku bozuklukları ve sosyal çekilme yaşanabilir. Bu duygular normaldir; doktorunuzla veya bir ruh sağlığı uzmanıyla konuşmak yardımcı olabilir.

Önleme

Kurdeşeni tamamen önlemek her zaman mümkün olmayabilir, ancak bilinen tetikleyicilerden kaçınarak atak sıklığını azaltabilirsiniz. Stres yönetimi ve sağlıklı yaşam tarzı da koruyucu olabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Nadir durumlarda, özellikle alerjik reaksiyona bağlıysa, anjiyoödem (derin dokularda şişlik) gelişebilir.
• Kronik kurdeşen uyku sorunlarına, kaygıya ve depresyona yol açabilir.
• Şiddetli kaşıma ciltte yara ve enfeksiyona neden olabilir.

Uzun vadeli görünüm

Çoğu kurdeşen türü kendiliğinden veya basit tedavilerle düzelir. Kronik kurdeşen bile genellikle birkaç yıl içinde kaybolur ve iyi yönetildiğinde ciddi sorunlara yol açmaz. Sağlıklı yaşam alışkanlıkları ve doktorunuzla düzenli iletişim sayesinde yaşam kalitenizi koruyabilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.