Urticaria in teenagers

Genel Bakış

Ürtiker, halk arasında kurdeşen olarak bilinir. Ciltte aniden kaşıntılı, kırmızı veya soluk renkli kabarcıkların (döküntü) ortaya çıkmasıdır. Genellikle alerjik bir reaksiyon sonucu oluşur, ancak bazen nedeni bulunamaz.

Evet, ürtiker ergenlik döneminde oldukça yaygındır. Her 5 gençten 1'i hayatında en az bir kez kurdeşen atağı yaşar.

En sık 10-18 yaş arası gençleri etkiler. Kız ve erkeklerde eşit sıklıkta görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ciltte aniden beliren kaşıntılı, kabarık kırmızı veya ten rengi lekeler
• Lekelerin boyutları birkaç milimetreden avuç içi büyüklüğüne kadar değişebilir
• Kaşıntı genellikle akşamları veya geceleri daha kötü olabilir
• Lekeler genellikle 24 saat içinde kaybolur, ancak yenileri çıkabilir

Çocuklarda belirtiler

• Küçük çocuklarda ürtiker genellikle enfeksiyonlarla bağlantılıdır.
• Döküntü çocuklarda daha yaygın olarak gövdede ve yüzde görülür.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda ürtiker daha uzun sürebilir ve bazen ilaçlara bağlı olarak ortaya çıkabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Alerjenler (polen, toz akarları, hayvan tüyü, bazı besinler)
• Enfeksiyonlar (soğuk algınlığı, boğaz enfeksiyonu)
• Stres ve duygusal gerginlik
• Bazı ilaçlar (aspirin, ibuprofen gibi ağrı kesiciler ve antibiyotikler)
• Fiziksel faktörler (sıcak, soğuk, güneş ışığı, basınç)

Risk faktörleri

• Ailede alerji veya ürtiker öyküsü
• Astım veya egzama gibi başka alerjik hastalıklar
• Tiroid hastalığı gibi otoimmün hastalıklar
• Daha önce ilaç alerjisi geçirmek

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes almada güçlük veya boğazda şişlik varsa hemen 112'yi arayın.
• Döküntüyle birlikte baş dönmesi, bayılma hissi varsa acil servise gidin.
• Yüz, dudak veya dilde şişme fark ederseniz hemen tıbbi yardım alın.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Döküntü 2-3 günden uzun sürüyorsa
• Kaşıntı günlük yaşamı etkiliyorsa
• Tetikleyiciyi bulmakta zorlanıyorsanız
• Döküntü sürekli tekrarlıyorsa

Tanı

Doktor, belirtilerinizi dinleyerek ve cildinizi inceleyerek tanı koyabilir. Bazen tetikleyiciyi bulmak için detaylı öykü alınır.

Yapılabilecek testler

• Alerji testleri (deri veya kan testi)
• Kan testleri (tam kan sayımı, tiroid fonksiyon testleri)
• Bazen fiziksel uyaranlara karşı testler (soğuk, sıcak, basınç)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz size birkaç günlük belirti günlüğü tutmanızı ve olası tetikleyicileri not etmenizi isteyebilir. Tanı genellikle muayene ile konur, ek testler nadiren gerekir.

Tedavi

Ürtiker tedavisinin temel amacı kaşıntıyı azaltmak ve döküntünün yayılmasını önlemektir. Tedavi genellikle tetikleyiciden kaçınma, semptomları hafifletme ve gerektiğinde ilaç kullanımını içerir.

Evde kişisel bakım

• Kaşıntıyı artıran sıcak duş, dar giysiler gibi faktörlerden kaçının
• Soğuk kompres uygulayarak kaşıntıyı hafifletin
• Yatıştırıcı losyonlar (kalamine losyonu gibi) kullanabilirsiniz
• Stresten uzak durmaya çalışın, rahatlama teknikleri deneyin
• Belirtileri tetikleyen yiyecek veya ilaçlardan uzak durun

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz antihistaminik adı verilen alerji ilaçları önerebilir. Bunlar kaşıntıyı ve döküntüyü azaltır. Şiddetli vakalarda kısa süreli kortikosteroid ilaçlar kullanılabilir. Kronik ürtikerde başka ilaç grupları da eklenebilir. Tüm ilaçları doktor kontrolünde kullanmalısınız.

Bu durumla yaşamak

Ürtiker gençler için can sıkıcı olabilir ancak çoğu zaman kontrol altına alınabilir. Tetikleyicileri bilmek ve bunlardan kaçınmak en önemli adımdır. Döküntü çıktığında soğuk uygulama rahatlatabilir. Arkadaşlarınıza ve ailenize durumunuzu anlatın, böylece destek alabilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Olası alerjenleri evden uzak tutun (örneğin toz akarları için yatak kılıfları)
• Stres yönetimi için spor, meditasyon veya hobi edinin
• Cildi tahriş edebilecek parfüm, sert sabun ve deterjanlardan kaçının
• Belirtilerinizi takip etmek için bir günlük tutun

Diyet ve egzersiz

Genellikle özel bir diyet gerekmez ancak besin alerjisi düşünülüyorsa doktorunuz eliminasyon diyeti önerebilir. Egzersiz yapmak genel sağlık için faydalıdır, ancak sıcak veya soğukla tetiklenen ürtikeriniz varsa uygun koşullarda egzersiz yapın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Ürtiker kaşıntısı uyku düzenini bozabilir ve bu da okulda konsantrasyon güçlüğüne yol açabilir. Görünür döküntüler bazen utanç veya endişe yaratabilir. Bu duygular normaldir. Gerekirse bir psikolog veya danışmandan destek alabilirsiniz.

Önleme

Tamamen önlemek her zaman mümkün değildir, ancak tetikleyicilerden kaçınarak atak sıklığını azaltabilirsiniz. Belirtilerinizi tetikleyen şeyleri bilmek en iyi korunma yoludur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kronikleşme: Döküntü 6 haftadan uzun sürebilir ve yaşam kalitesini düşürebilir
• Anjiyoödem: Deri altı dokuların şişmesi, özellikle yüz ve boğazda tehlike oluşturabilir
• Uyku bozukluğu ve okul başarısında düşüş

Uzun vadeli görünüm

Ürtiker genellikle zararsızdır ve çoğu gençte birkaç hafta içinde kendiliğinden geçer. Kronik ürtiker bile tedaviyle kontrol altına alınabilir. Doğru tetikleyicileri bulup kaçınarak ve doktor önerilerine uyarak rahat bir yaşam sürmek mümkündür.

Destek bul

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.